هرچه گشتم یک بیت تُرکی در اشعار نظامی پیدا نکردم!

در نشست مشترک هیأت‌های ایران و جمهوری باکو، تفاهم‌نامه‌های همکاری میان تهران و باکو با حضور رییس‌های جمهوری امضا شد. مسعود پزشکیان در این نشست امضای این تفاهم‌نامه‌ها را آغاز یک حرکت برای گام‌های بلندتر در روابط بین ایران و باکو قلمداد کرد. پزشکیان ایران و باکو را «قوم و خویش» خواند و از شکل‌گیری یک الگوی ارتباطی بین کشور‌های دیگر اظهار امیدواری کرد.

رییس جمهوری ایران با اشاره به پیغامی از مقام معظم رهبری، بر حقوق مردم باکو تاکید کرد و قره‌باغ را بخشی جدانشدنی از خاک جمهوری باکو خواند. او در ادامه گفت: «با جمهوری آذربایجان از نظر فرهنگی از نظر دینی از نظر اعتقادی از نظر فکر و سیاست و برنامه‌ها نقاط مشترک بسیار زیادی داریم و ما به این اشتراکات افتخار می‌کنیم و به این اشتراکات دل بستیم و بر اساس همین اشتراکات تلاش خواهیم کرد.»

 الهام علی‌اف، رییس جمهوری باکو نیز در این نشست مشترک گفت که «بی‌صبرانه» منتظر سفر آقای پزشکیان به باکو بوده است. علی اف با تاکید بر «روابط نزدیک و خویشاوندی» ایران و باکو گفت: «اراده هر دو کشور مبتنی بر گسترش روابط است؛ من هیچ تردیدی ندارم که این سفر در توسعه تقویت روابط، نقش خیلی ویژه‌ای ایفا خواهد کرد».

دم خروس یا قسم حضرت عباس؟!

نشست مشترک هیأت‌های ایران و باکو از دو منظر جالب توجه بود. نکته اول آنکه جمهوری باکو در سال‌های اخیر با لفاظی‌هایی علیه ایران و دمیدن به آتش تحرکات ضدایرانی در منطقه و یا دست دوستی دادن با رقبای سنتی، ایدئولوژیک و راهبردی ایران، همواره در قامت یک نارفیق ایفای نقش کرده است. رسانه‌های منتسب به علی‌اف و دولت باکو نیز در تمام این مدت د رتلاش بودند تا مواضع جمهوری اسلامی ایران را در موضع ضعف قرار دهند. برای مثال، مهرماه سال گذشته، رسانه «ینی مساوات» نزدیک به الهام علی‌اف، به نقل از سخنگوی ارتش اسرائیل، با تروریستی خواندن سپاه پاسداران، شهروندان ایران را مخاطب قرار داد و نوشت: «اعضای سپاه پاسداران در منطقه‌ای که شما زندگی می‌کنید، مخفی شده‌اند. به‌زودی، ارتش اسرائیل عملیات خود را در منطقه برای خنثی کردن این تهدید آغاز خواهند کرد. ساکنان تهران از اماکن مرتبط با سپاه پاسداران دوری کرده و منتظر دستورات بعدی باشند».

همان روز‌ها بود که دولت الهام علی‌اف، درست در میانه‌ی لفاظی‌های اسراییل علیه ایران، با برگزاری رویدادی در شهر گنجه دیدار معاون سفیر اسرائیل با یهودیان این شهر را ترتیب داد. معاون عملیاتی سفیر اسرائیل در باکو، درست همزمان با ادامه نسل‌کشی در نوار غزه، با گل‌های سرخی که در دست داشت به گنجه رفت و به نشان دوستی تل‌آویو و باکو، با یهودیان این شهر دیدار کرد. قرار دادن این تاریخچه در کنار ادعای دوستی و خویشاوندی با ایران نشان‌دهنده تناقض در گفتار و رفتار مقامات باکو است که البته به احتمال بسیار زیاد، مورد توجه سیاست‌گذاران ایران نیز واقع شده است.

گویی در تبریزم خودمانم...

نکته جالب توجه دیگر در این نشست مشترک، بخشی از اظهارات معنادار مسعود پزشکیان بود که مورد توجه رسانه‌ها و کاربران شبکه‌های اجتماعی نیز قرار گرفت. پزشکیان در این نشست گفت: «وقتی در آذربایجانم، احساس نمی‌کنم که در یک کشور غریب هستم. احساس می‌کنم در تبریز و اردبیلم. گویی در شهر‌هایی هستم که در آن بزرگ شده‌ام».

این سخنان پزشکیان در حالی در شبکه‌های اجتماعی فارسی زبان بازتاب داشت که بخش دیگری از اظهاراتش در بین ایرانیان مقیم جمهوری باکو نیز بازخورد قابل توجهی به خود جلب کرد. پزشکیان دردیدار با ایرانیان باکو گفت: «هرچه در ابیات نظامی‌ گنجوی گشتم، نتوانستم یه بیت شعر تُرکی پیدا کنم». رییس جمهوری ایران در ادامه گفت که نظامی گنجوی «اهل آذربایجان» است اما «ابیاتش به زبان فارسی است. این نشان‌دهنده امت واحد ما است».

سفر هیأت ایرانی با جمهوری باکو در میانه‌ی مدیریت بحران در بندر رجایی بندرعباس اتفاق افتاد. مسعود پزشکیان در این نشست مشترک با اشاره به فوریت رسیدگی به پیامد‌های انفجار کانتیتر‌ها در بندرعباس گفت که این سفر لاجرم کوتاه است و باید به ایران بازگردد.