پیش فروش سکه بانک مرکزی سودآور است؟!

بانک مرکزی طبق عادت سال‌های گذشته، اقدام به پیش فروش سکه زیر قیمت بازار کرده است. در حراج‌های اخیر شهریورماه، قیمت از قبل تعیین شده نبود به بالاترین قیمت‌ها سکه فروخته می‌شد. همین امر باعث شده بود تقاضا برای سکه آنطور که باید نباشد و مردمی که اطلاعات و تجربه‌ای از قیمت پیشنهادی نداشتند، نتوانند در پیش‌فروش سکه موفق به خرید شوند. برای چهارمین دوره پیش‌فروش سکه، بانک مرکزی قیمت معینی تعیین کرده است تا هرشخصی که تمایل به خرید دارد، بتواند در پیش‌فروش شرکت کند.

بخوانید:

پیش‌فروش سکه دوشنبه ۱۷ شهریور ۱۴۰۴ با قیمت سکه تمام بهار آزادی (امامی) ۸۳ میلیون و ۲۲۲ هزار تومان، نیم سکه ۴۴ میلیون و ۱۱۹ هزار تومان و ربع سکه ۲۵ میلیون و ۷۷۵ هزار تومان به فروش می‌رسد. موعد تحویل سکه‌ها برای ۳۰ آذر ۱۴۰۴ است. در ادامه به گذشته این سیاست و سوال مهمی که آیا شرکت در پیش فروش توجیه اقتصادی دارد یا خیر، می‌پردازیم.

پیش‌فروش سکه؛ رسم هرساله فرزین

محمدرضا فرزین که از دی ماه ۱۴۰۱ در دولت سیزدهم سکان هدایت بانک مرکزی را به عهده گرفت، معمولا سالی یک‌بار اقدام به پیش‌فروش سکه می‌کند. در اسفند ۱۴۰۲ و همچنین بهمن و اسفند ۱۴۰۳ نیز شاهد پیش‌فروش سکه با قیمت کمتر از بازار آزاد توسط بانک مرکزی بودیم.

پیش‌فروش سکه توسط بانک مرکزی در دنیا اقدامی کمتر شناخته شده است. به خصوص که بانک مرکزی منابع و دارایی‌های خارجی را زیر قیمت بازار حراج کند. در همه جای دنیا، به خصوص کشور‌های توسعه یافته یا حتی چین، بانک مرکزی اقدام به خرید طلا و افزایش ذخایر طلای بانک مرکزی می‌کند تا بتواند به هدف اصلی و ماموریت بانک مرکزی یعنی حفظ ارزش پول ملی دست پیدا کند. درواقع این اقدام بانک مرکزی هم مانند دیگر سیاست‌ها از جمله چندنرخی بودن ارز، با منطق اقتصادی دنیا همخوانی ندارد.

به عقیده کارشناسان، بانک مرکزی برای کاهش کسری بودجه دولت و کنترل بازار ارز و طلای داخلی با افزایش عرضه، اقدام به فروش طلای بانک مرکزی درقالب پیش‌فروش سکه می‌کند. این سیاست مانند پزشکی است که برای درد بیمار، به جای تجویز دارو و اقداماتی که ریشه درد را برای همیشه از بین ببرد، آرامبخش تجویز کند تا در کوتاه مدت، درد بیمار کاهش یابد. بانک مرکزی و دولت به‌جای افزایش ذخایر طلای بانک مرکزی و کاهش کسری بودجه دولت که علل ریشه‌ای جهش‌های ارزی به شمار می‌رود، به عرضه طلا روی آورده است که تنها در کوتاه‌مدت می‌تواند با افزایش عرضه، بازار را کنترل کند.

حتما بخوانید:

شرکت در حراج سکه توجیه اقتصادی دارد؟

خرید سکه تمام بهار آزادی (امامی) با قیمت ۸۳ میلیون و ۲۲۲ هزار تومان در ظاهر سودآور است چرا که قیمت بازار سکه امامی درلحظه نگارش گزارش حدود ۱۰ درصد بالاتر از قیمت پیش‌فروش است. اما نیاز است به چند موضوع مهم توجه کرد:

موعد تحویل سکه حدود ۱۰۰ روز بعد از خرید است. این ۱۰۰ روز که پول شما نزد بانک مرکزی است باید در محاسبات مالی لحاظ شود. ارزش زمانی پول برای ۱۰۰ روز طبق نرخ رایج سود قانونی در بازار سرمایه حدود ۸ درصد است. درواقع اگر فرض کنیم ۳۰ آذر قیمت سکه مطابق با قیمت امروز ۹۲ میلیون تومان است، شاید ۲ درصد سود نصیب خریداران شود.

موضوع مهم دیگر پیش‌فروش سکه بانک مرکزی، عیار و ضرب و بسته‌بندی این سکه‌ها است. طبق تجربه سال‌های گذشته و بررسی‌های میدانی از طلافروش‌های بازار، معمولا در زمان فروش یک ایرادی به آن وارد می‌کنند. غالب طلافروش‌ها از عیار بانک مرکزی و همچنین پلمپ نبودن بسته‌بندی سکه‌ها ایراد می‌گیرند و با این دلیل کمتر از قیمت بازار سکه‌ها را خرید می‌کنند.

مورد سوم و شاید مهم‌ترین موضوع در سرمایه‌گذاری طلا، مالیات آن به خصوص مالیات سوداگری است که به تازگی تصویب و ابلاغ شده است. باتوجه به این موضوع که خرید از بانک مرکزی انجام می‌شود و این خرید سکه معاف از مالیات نیست، اگر کمتر از ۱ سال پس از خرید قصد فروش سکه را داشته باشید، طبق قانون مالیات سوداگری (مالیات بر عایدی سرمایه)، ۳۵ درصد از سود فروش سکه را بایستی تحت عنوان مالیات پرداخت کنید.

درنهایت شاید در نگاه اول شرکت در پیش‌فروش سکه بانک مرکزی سودآور باشد، اما اگر با عینک اقتصادی به موضوع نگاه کنیم، باوجود خواب پول و مشکل فروش سکه و مالیات بر عایدی سرمایه، آنطور که تصور می‌شود شاید جذاب نباشد. به هرترتیب شرایط هر فرد متفاوت است و تصمیم‌گیری با خود اوست. در این گزارش سعی شد جهت افزایش اطلاعات مردم، محاسباتی اقتصادی از پیش‌فروش سکه ارائه کنیم.