ارمنستان به‌ دنبال شراکت راهبردی با ایران

گام تازه ایروان در تعمیق روابط با تهران

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز، نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، از تمایل کشورش برای امضای توافق‌نامه شراکت راهبردی با جمهوری اسلامی ایران خبر داد و تأکید کرد سطح روابط دو کشور در وضعیت مطلوبی قرار دارد. به گفته او، همکاری‌های دوجانبه به‌صورت پویا در حال گسترش است و این توافق می‌تواند چارچوبی پایدار برای تعمیق روابط سیاسی، اقتصادی و منطقه‌ای ایجاد کند.

شبکه تلویزیونی آزات ارمنستان در گزارشی (منتشرشده در اوایل ژوئیه ۲۰۲۵) این ابتکار را همسو با تحولات اخیر سیاست خارجی ایروان دانست و نوشت که ارمنستان در پی تنوع‌بخشی به شرکای بین‌المللی خود و پرهیز از وابستگی یک‌جانبه است.

شراکت راهبردی در بستر تحولات منطقه‌ ای

بر اساس تحلیل منتشرشده در پایگاه Eurasianet (ژوئن ۲۰۲۵)، ارمنستان در ماه‌های اخیر تلاش کرده است روابط خود با بازیگران منطقه‌ای از جمله ایران را تقویت کند تا در برابر فشار‌های ژئوپلیتیکی ناشی از تحولات قفقاز جنوبی، دست بازتری داشته باشد. این گزارش تأکید می‌کند که تهران برای ایروان، نه‌تنها یک شریک اقتصادی، بلکه یک مسیر حیاتی ارتباطی و عامل موازنه‌ساز در معادلات منطقه‌ای محسوب می‌شود.

همچنین خبرگزاری TASS روسیه (۲۸ ژوئن ۲۰۲۵) با اشاره به مواضع مقامات ارمنی نوشت که گسترش همکاری با ایران، بخشی از راهبرد «دیپلماسی چندبرداری» ایروان است؛ راهبردی که هدف آن حفظ استقلال تصمیم‌گیری در سیاست خارجی است.

آن‌ سوی تیتر‌ها | فراز

تمایل ارمنستان به امضای توافق‌نامه شراکت راهبردی با ایران را باید فراتر از یک اعلام دیپلماتیک دید. این رویکرد، بازتاب تلاش ایروان برای بازتعریف موقعیت خود در منطقه‌ای پرتنش است؛ جایی که توازن میان روسیه، غرب، ترکیه و همسایگان منطقه‌ای اهمیت حیاتی دارد. ایران، با موقعیت ژئوپلیتیکی و ظرفیت‌های ترانزیتی و انرژی، برای ارمنستان یک شریک کم‌هزینه و قابل اتکا محسوب می‌شود. از این منظر، شراکت راهبردی پیشنهادی می‌تواند به‌مثابه یک «بیمه سیاسی» برای ایروان در برابر ناپایداری‌های قفقاز جنوبی عمل کند.

بازخوانی گذشته در متن امروز | فراز

روابط ایران و ارمنستان از زمان استقلال ایروان در اوایل دهه ۱۹۹۰، همواره بر پایه ملاحظات ژئوپلیتیکی و منافع متقابل شکل گرفته است. ایران از نخستین کشورهایی بود که استقلال ارمنستان را به رسمیت شناخت و در سال‌های بحرانی پس از فروپاشی شوروی، به یکی از مسیرهای حیاتی ارتباطی و اقتصادی این کشور تبدیل شد.

در جریان جنگ‌های قره‌باغ، تهران تلاش کرد نقش متوازن‌کننده‌ای ایفا کند و همزمان بر حفظ ثبات در مرزهای شمالی خود تأکید داشت. در دهه‌های بعد، همکاری‌های دو کشور در حوزه انرژی، ترانزیت و زیرساخت‌های حمل‌ونقل گسترش یافت؛ از جمله پروژه‌های تبادل گاز و برق که ایران را به یکی از شرکای کلیدی انرژی ارمنستان تبدیل کرد.

در سال‌های اخیر و به‌ویژه پس از تحولات ژئوپلیتیکی قفقاز جنوبی، اهمیت ایران برای ارمنستان دوچندان شده است. مسیرهای ترانزیتی از خاک ایران، برای ایروان به‌عنوان یک شاهراه راهبردی در برابر فشارهای منطقه‌ای مطرح شده و همین پیشینه تاریخی، امروز بستر طرح ایده «شراکت راهبردی» میان تهران و ایروان را فراهم کرده است.