اقتصاد ایران باز هم آب رفت!

مرکز آمار ایران شاخص‌های کلان اقتصادی و اجتماعی کشور را در دی ماه ۱۴۰۴ منتشر کرد. قسمتی از این گزارش مربوط به آمار‌های اقتصادی کشور از جمله تولیدناخالص داخلی GDP است.

تولید ناخالص داخلی طبق تعریف مرکز آمار ایران، نتیجه نهایی فعالیت‌های اقتصادی واحد‌های تولیدی مقیم یک کشور در یک دوره زمانی معین است. به عبارتی تولید ناخالص داخلی (GDP) اندازه کیک اقتصاد کشور را نشان می‌دهد. کیک اقتصاد ایران در دهه ۹۰ عملا تغییری نکرد و با رشد اقتصادی صفر درصد، ثابت ماند. این اتفاق درحالی رخ داد که جمعیت کشور در طی این سال‌ها افزایش پیدا کرده بود. درواقع یک کیک ثابت میان جمعیت بیشتری تقسیم شد که به معنای کاهش سهم افراد دور کیک و قدرت خرید مردم است.

از سال ۱۴۰۰ تا پایان سال ۱۴۰۳، کیک اقتصادی ایران درحال بزرگ شدن بود. رشد اقتصادی سال ۱۴۰۰، ۳ درصد، ۱۴۰۱، ۳.۲ درصد، ۱۴۰۲، ۵.۱ درصد و سال ۱۴۰۳، ۳.۲ درصد بوده است. البته بخش غالبی از این رشد اقتصادی ناشی از فروش نفت بوده است. به هرترتیب اقتصاد کشور در این سال‌ها در مدار بزرگ شدن بوده است. اما در سال ۱۴۰۴ ترمز رشد اقتصاد ایران بریده شد.

جزئیات کوچک شدن اقتصاد ایران در تابستان ۱۴۰۴

تولید ناخالص داخلی (GDP) ایران در بهار ۱۴۰۴ با کاهش نیم درصدی مواجه شد. در بهار سال جاری ۴ جزء از ۵ جزء تولید ناخالص داخلی رشد منفی را تجربه کردند. واردات منفی ۲۱.۴ درصد، صادرات ۸.۲ درصد، تشکیل سرمایه ثابت ناخالص ۱.۹ درصد و هزینه مصرف نهایی خصوصی ۱.۱ درصد کاهش پیدا کرده است. تنها هزینه مصرف نهایی دولت در این فصل مثبت بوده که امری طبیعی است و توانسته رشدی ۲.۱ درصد را ثبت کند.

در گزارش جدید مرکز آمار ایران، تولیدناخالص داخلی ایران در فصل تابستان نیز کاهش پیدا کرده است. مجموع تولید ناخالص داخلی ایران کاهش ۱ دهم درصد را تجربه کرده که نسبت به فصل بهار، عملکرد مطلوب‌تری را از خود به جای گذاشته است. البته این عملکرد مطلوب نه به معنای رشد اقتصادی، بلکه به معنای کاهش کمتر اندازه اقتصاد محسوب می‌شود که خود قابل تامل است.

در تابستان ۱۴۰۴ واردات ۳۸.۴ درصد، تشکیل سرمایه ثابت ناخالص ۴.۸ درصد و هزینه مصرف نهایی خصوصی ۱.۴ درصد کاهش پیدا کرده است. به عبارتی دو جزء مهم سرمایه‌گذاری و مصرف مردم، کاهش شدیدتری نسبت به بهار داشته است. علی‌رغم این متغیرها، صادرات کالا‌ها و خدمات با افزایش ۸.۳ درصدی رو به رو شده که تنها نکته مثبت اقتصاد ایران در تابستان ۱۴۰۴ است.