گزارش کویینسی از «باتلاق راهبردی» آمریکا | ناوگروه‌ها در عمان، اهداف نامشخص در تهران

اندیشکده آمریکایی می‌گوید اتکای ۲۵ ساله واشنگتن به ابزار نظامی بدون تعریف روشن هدف سیاسی، در تنش جدید با ایران تکرار شده است

الگوی تکرارشونده؛ از دهه ۹۰ تا امروز

در این گزارش آمده است که بحران کنونی با ایران، پدیده‌ای مقطعی نیست بلکه ادامه مسیری است که از دهه ۱۹۹۰ شکل گرفت؛ دوره‌ای که ایالات متحده به این باور رسید حملات محدود و کم‌هزینه می‌تواند اهداف سیاسی پیچیده را محقق کند.

کویینسی به حملات دوره ریاست‌جمهوری بیل کلینتون اشاره می‌کند؛ از جمله حمله موشکی سال ۱۹۹۸ به کارخانه «الشفا» در خارطوم که بعد‌ها مشخص شد ارتباط اثبات‌شده‌ای با تولید سلاح شیمیایی برای القاعده نداشته است. به نوشته این اندیشکده، چنین اقداماتی نمونه‌ای از اتکا به قدرت نظامی بدون ارزیابی راهبردی دقیق بوده است.

پس از آن، حملات سال ۲۰۰۱ به افغانستان و ۲۰۰۳ به عراق انجام شد؛ اقداماتی که در ابتدا به‌عنوان عملیات‌های سریع و کم‌هزینه معرفی شدند، اما در نهایت با هزینه‌های مالی و انسانی گسترده و بدون تحقق اهداف بلندمدت سیاسی پایان یافتند.

لیبی، عراق و افغانستان؛ تجربه‌های پرهزینه

گزارش کویینسی همچنین به مداخله ۲۰۱۱ در لیبی اشاره می‌کند که به کشته شدن معمر قذافی انجامید، اما این کشور را وارد دوره‌ای طولانی از بی‌ثباتی کرد. از نگاه این اندیشکده، در تمامی این موارد یک فرض مشترک وجود داشت: اینکه استفاده محدود یا حتی گسترده از نیروی نظامی می‌تواند به‌تنهایی ساختار‌های سیاسی پیچیده را تغییر دهد.

ایران؛ ناوگروه‌ها بدون تعریف هدف سیاسی

در بخش مربوط به ایران، کویینسی تصریح می‌کند که استقرار دو ناوگروه رزمی در سواحل عمان این پرسش اساسی را ایجاد می‌کند که هدف سیاسی مشخص این اقدام چیست. به نوشته گزارش، تاکنون توضیح روشنی از سوی دولت دونالد ترامپ درباره نتیجه مطلوب این فشار نظامی ارائه نشده است.

کویینسی استدلال می‌کند که حتی حملات هوایی یا نمایش قدرت دریایی نیز لزوماً به تحقق اهداف سیاسی پایدار منجر نمی‌شود، به‌ویژه زمانی که تعریف دقیقی از «نتیجه مطلوب» وجود نداشته باشد.

فروپاشی تفکر راهبردی؟

این اندیشکده از آنچه «افت کیفیت رهبری راهبردی» در ایالات متحده می‌نامد سخن می‌گوید و معتقد است طی اواخر قرن بیستم و اوایل قرن بیست‌ویکم، هماهنگی میان استفاده از زور و اهداف منسجم سیاسی تضعیف شده است. در این تحلیل، غرور ناشی از برتری نظامی و فناوری پیشرفته یکی از عوامل اصلی تکرار این چرخه عنوان شده است.

به باور نویسندگان گزارش، رهبران آمریکا بار‌ها توان و تاب‌آوری طرف مقابل را دست‌کم گرفته‌اند و در عین حال هزینه‌های سیاسی و انسانی اقدامات نظامی را کمتر از واقع برآورد کرده‌اند.

آن سوی تیترها 

بر اساس این تحلیل، تنش کنونی با ایران نه یک رویداد مستقل بلکه ادامه روندی ۲۵ ساله در سیاست خارجی آمریکا است؛ روندی که در آن کاخ سفید بار‌ها از ابزار مشابه انتظار نتایج متفاوت داشته است. کویینسی هشدار می‌دهد بدون تعریف دقیق اهداف سیاسی، هرگونه اقدام نظامی جدید می‌تواند آمریکا را بیش از پیش در «باتلاق راهبردی» فرو ببرد.