چگونه تحریم‌های واشنگتن در بستر «ترون» و «بایننس» بی‌اثر شد؟

ساختار موازی مالی ایران؛ بی‌اثر کردن تحریم‌ها در حیاط خلوت رئیس‌جمهور آمریکا

بر اساس داده‌های فاش‌شده توسط رویترز، سیستم مالی موازی ایران توانسته است از سال ۲۰۲۳ تاکنون، حداقل ۲.۳ میلیارد دلار را بر بستر دو شبکه بزرگ جهانی یعنی «ترون» (Tron) و «بی‌ان‌بی چین» (BNB Chain) جابه‌جا کند. نکته طنزآمیز و دراماتیک ماجرا اینجاست که بنیان‌گذاران این دو شبکه یعنی «جاستین سان» و «چانگ‌پنگ ژائو»، دقیقاً همان ابرسرمایه‌گذارانی هستند که به پروژه رمزارز شخصی دونالد ترامپ و خانواده‌اش (World Liberty Financial) اعتبار و سرمایه بخشیده‌اند. این گزارش ابعاد این پاتک مالی ایران به تحریم‌های آمریکا را بررسی می‌کند.

ابتکار بلاک‌چینی ایران؛ جریان آزاد میلیارد‌ها دلار پول در اوج فشار‌های بین‌المللی

داده‌های موسسه تحلیلی Arkham تایید می‌کند که صرافی نوبیتکس با استفاده از ویژگی دستکاری‌ناپذیر و امن بلاک‌چین، بیش از ۲ میلیارد دلار روی شبکه ترون و ۳۱۷ میلیون دلار روی شبکه بی‌ان‌بی چین گردش مالی داشته است تا کاربران ایرانی بدون دغدغه تحریم، به تجارت بپردازند.

نکته مهم‌تر، استمرار این جریان مالی حتی در زنجیره بانکی کشور است؛ به‌طوری‌که بانک مرکزی ایران نیز در یک اقدام هماهنگ و هوشمندانه، بین اواخر ۲۰۲۴ تا اواسط ۲۰۲۵، بیش از ۵۰۰ میلیون دلار ارز دیجیتال «تتر» را از طریق شبکه ترون خریداری کرده و با تبدیل آن به سایر ارز‌ها در بستر بی‌ان‌بی چین، ردیابی مالی آمریکا را کاملاً ناکام گذاشته است.

تضاد منافع ترامپ؛ وقتی منافع تجاری کاخ سفید به نفع دور زدن تحریم‌ها عمل می‌کند

گزارش نویسندگان رویترز، تام ویلسون و گاوین فینچ، دست روی یک «طنز تلخ سیاسی» برای هیئت حاکمه آمریکا می‌گذارد. دونالد ترامپ از زمان بازگشت به کاخ سفید در ژانویه ۲۰۲۵، سیاست‌های حمایتی شدیدی از رمزارز‌ها اتخاذ کرده است. شرکای رمزارزی او یعنی جاستین سان (با تزریق ده‌ها میلیون دلار به توکن خانواده ترامپ) و صرافی بایننس (با نگهداری میلیارد‌ها دلار از دارایی‌های ترامپ)، حاشیه امنی را در رگولاتوری آمریکا به دست آورده‌اند؛ حاشیه امنی که ناخواسته فضا را برای تداوم تراکنش‌های میلیاردی ایران باز نگه داشته است.

«جان رید استارک»، رئیس سابق دفتر اجرای قوانین اینترنتی در SEC، این وضعیت را این‌گونه توصیف می‌کند:

«نهاد‌هایی که از طریق این پلتفرم‌ها تأمین مالی انجام می‌دهند (ایران)، دقیقاً همان‌هایی هستند که رئیس‌جمهور آمریکا در جنگ تلاش دارد آنها را شکست دهد؛ اما پلتفرم‌های شریک ترامپ، جاده‌صاف‌کن این جابه‌جایی شده‌اند.»

ناکامی واشنگتن در انسداد شریان‌های مالی ایراناگرچه شرکت‌های وابسته به دولت آمریکا نظیر تتر تلاش کرده‌اند به درخواست برخی طرف‌ها تعدادی از کیف‌پول‌ها را مسدود کنند، اما گزارش رویترز صراحتاً اعتراف می‌کند که سیستم مالی موازی ایران با تغییر مداوم و هوشمندانه آدرس کیف‌پول‌ها، عملاً سیستم نظارتی غرب را کور کرده است. محققان مستقل کریپتو معتقدند رقم ۲.۳ میلیارد دلار تنها بخش آشکارشده از توانمندی ایران است و حجم واقعی دور زدن تحریم‌ها بسیار فراتر از این اعداد است.

گزارش تحلیلی رویترز بیش از آنکه اتهامی علیه ایران باشد، سندی بر «بی‌اثر شدن ابزار تحریم» و «سردرگمی راهبردی آمریکا» است. ایران با درک درست از ماهیت توزیع‌شده ارز‌های دیجیتال، توانسته است ساختار مالی خود را به شبکه‌هایی متصل کند که ترامپ برای حفظ ثروت شخصی خانواده‌اش، مجبور به حمایت از آنهاست. این پاتک هوشمندانه نشان داد که فناوری بلاک‌چین چگونه می‌تواند مرز‌های تحریمی دیکته‌شده از سوی واشنگتن را جابه‌جا کند.