مسئله ایران؛ مشکلی که ترامپ نمی‌تواند آن را به تعویق بیندازد

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز به نقل از آتلانتیک، گزارش‌های منتشرشده درباره تماس تلفنی تند و خشم‌آلود دونالد ترامپ با نخست‌وزیر اسرائیل، نشان می‌دهد که واشینگتن به‌شدت نگران آن است که اقدامات یک‌جانبه نتانیاهو در بیروت، تمام تلاش‌های دیپلماتیک آمریکا برای رسیدن به توافق با ایران را از بین ببرد. ترامپ که ظاهراً نگران هزینه‌های سیاسی ورود به یک جنگ جدید پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای است، به نظر می‌رسد راهبرد «تأخیر در بحران» را در پیش گرفته؛ مشابه همان رویکردی که در سال ۲۰۲۵ در جنگ تجاری با چین به کار بست. در این مدل، هدف اصلی نه حل ریشه‌ای مشکلات، بلکه مدیریت آنها از طریق توافق‌های کوچک، خرید زمان و بسته‌بندیِ گام‌های ناچیز به عنوان دستاورد‌های بزرگ است.

در مقابل، تهران به وضوح نشان داده است که رویکرد متفاوتی نسبت به مذاکره دارد. اظهارات مقامات ارشد ایرانی، از جمله محمدباقر قالیباف، حاکی از آن است که ایران مذاکرات را نه جایگزینی برای رویارویی، بلکه بخشی از فرایند تداوم آن می‌بیند. به اعتقاد تحلیلگران، ایران تمایلی ندارد در میز مذاکره چیزی را واگذار کند که در میدان جنگ از دست نرفته است. در همین حال، ارزیابی‌های استراتژیک نشان می‌دهد که تلاش‌های سال ۲۰۲۵ برای حل نهایی «مسئله ایران» نتیجه معکوس داشته است. اگرچه توانمندی‌های نظامی ایران در جنگ کوتاه‌مدت سال گذشته کاهش یافت، اما تهران آموخته است که می‌تواند با بستن تنگه هرمز، اهرمی قدرتمند برای بازدارندگی علیه آمریکا و متحدانش ایجاد کند.

این وضعیت، واشینگتن را در موقعیت دشواری قرار داده است. در حالی که ترامپ سعی دارد با مدیریتِ وضعیت موجود، از بازگشت به جنگ جلوگیری کند، اسرائیل همچنان بر این باور است که نباید به ایران اجازه بازسازی توانمندی‌های موشکی و شبکه نیرو‌های نیابتی‌اش را داد. اسرائیل به صراحت اعلام کرده است که خود را محدود به آتش‌بس‌های شکننده نمی‌بیند و هر زمان که احساس کند ایران در حال تسلیح مجدد است، دست به اقدام پیش‌دستانه خواهد زد. این تضاد منافع باعث می‌شود که بروز درگیری‌های مجدد در آینده، نه یک احتمال، بلکه یک ضرورت ساختاری به نظر برسد.

در نهایت، سیاست «مدیریتِ بحران» ترامپ در مواجهه با ایران، با چالش‌های جدی روبه‌رو است. از یک سو، نتانیاهو به دلایل امنیتی خود حاضر به تمکین از فشار‌های واشینگتن نیست و از سوی دیگر، ایران با تکیه بر تجربه خود در استفاده از تنگه هرمز، فضای مانور کمتری به آمریکا می‌دهد. این بن‌بست نشان می‌دهد که جنگ فعلی، اگرچه ممکن است با آتش‌بس‌های موقت متوقف شود، اما بدون یک توافق بنیادین که در شرایط فعلی دست‌نیافتنی به نظر می‌رسد، به احتمال زیاد در سال‌های آینده به‌صورت متناوب از سر گرفته خواهد شد که عواقب آن برای تمام بازیگران منطقه و همچنین روابط دوجانبه واشینگتن و تل‌آویو، سنگین و پرهزینه خواهد بود.