شکاف در تیم امنیت ملی ترامپ؛ تردید‌ها نسبت به تفاهم‌نامه ایران با گزارش رئیس سیا بالا گرفت

در حالی که کاخ سفید به ترویج این توافق می‌پردازد، اعضای کلیدی تیم دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، ابراز تردید عمیقی نسبت به تمایل ایران برای ارائه امتیازات حساس هسته‌ای دارند.

بنا بر گزارش «اکسیوس» که روز سه‌شنبه منتشر شد، جان رتکلیف، مدیر سیا، به ترامپ و مقامات ارشد اطلاع داده است که شواهد جمع‌آوری‌شده توسط آژانس‌های اطلاعاتی ایالات متحده، تردید‌های جدی را در مورد تعهدات تهران ایجاد می‌کند.

به گفته منابع آگاه از این مذاکرات، جلسات سطح بالایی که پیش از اعلام این توافق برگزار شد، تمرکز سنگینی بر شنود ارتباطات داخلی مقامات ایرانی داشت. این اطلاعات نشان داد که نحوه بحث مقامات ایرانی درباره این توافق در میان خودشان، کاملاً با آنچه به میانجی‌گران بین‌المللی و تیم مذاکره‌کننده ایالات متحده می‌گفتند، در تضاد بوده است.

واکنش تند کابینه به شرایط کلی توافق

رتکلیف در مخالفت با این موفقیت دیپلماتیک تنها نیست؛ مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، و پیت هگست، وزیر دفاع، هر دو در جریان بررسی‌های داخلی نگرانی‌های فوری خود را ابراز کردند. هر دو مقام استدلال کردند که بر اساس اطلاعات موجود، بسیار بعید است که ایران گام‌های قطعی هسته‌ای مورد نظر واشینگتن را بردارد.

یک منبع آگاه در این باره گفت: «اطلاعات نشان می‌دهد که نیات ایران با تعهدات آنها در این توافق همخوانی ندارد.» این شکاف، «بازهای» امنیتی دولت را در مقابل معماران اصلی توافق قرار داده است. جی. دی. ونس، معاون رئیس‌جمهور، به همراه استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان آمریکا، فعالانه از توافق اولیه ۱۴ ماده‌ای حمایت کردند که منجر به ایجاد شکافی آشکار در سیاست‌گذاری کابینه شده است.

عدم توازن در منافع اقتصادی اولیه

منتقدان داخلی استدلال می‌کنند که چارچوب فعلی به ایران اجازه می‌دهد تا به مزایای فوری دست یابد، در حالی که اهداف اصلی امنیتی ایالات متحده محقق‌نشده باقی می‌ماند. در دوره مذاکرات ۶۰ روزه، ایران تنها ملزم به حفظ وضعیت موجود برنامه هسته‌ای خود است؛ در مقابل، ایالات متحده متعهد شده است که تحریم‌های جدید را مسدود کرده و استقرار نظامی اضافی در منطقه را متوقف کند.

منبعی که با متن توافق آشناست، استدلال کرد که اگر ایرانی‌ها توافق نهایی را امضا نکنند، تحت شرایط فعلی، بیش از آنچه می‌دهند، دریافت خواهند کرد. علاوه بر این، تفاهم‌نامه (MOU) مذکور، جدول زمانی برای لغو کامل محاصره دریایی ایالات متحده در مدت ۳۰ روز را ترسیم کرده و طرحی قطعی برای ایجاد یک صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری جهت بازسازی و توسعه اقتصادی ایران ایجاد می‌کند.

منتقدان تأکید دارند که در حالی که بخش‌های هسته‌ای توافق وابسته به مذاکرات بسیار فنی در ۶۰ روز آینده است، امتیازات اقتصادی و بازگشایی تنگه هرمز قرار است بلافاصله آغاز شود. سناتور لیندسی گراهام نیز با تکرار این نگرانی‌ها اظهار داشت که به نظر می‌رسد نگاه ایران به این توافق با دیدگاه آمریکایی‌ها اساساً متفاوت است.

دفاع کاخ سفید از تصمیمات ترامپ

در پاسخ به این مقاومت‌های داخلی، مقامات کاخ سفید سعی کرده‌اند اقتدار رئیس‌جمهور را تقویت کرده و اصطکاک‌های نهادی را کم‌اهمیت جلوه دهند. یک مقام کاخ سفید اظهار داشت: «رئیس‌جمهور ترامپ به تمام نظرات در مورد هر موضوعی گوش می‌دهد، اما همه می‌دانند که او تصمیم‌گیرنده نهایی است.»

مدافعان دولت تأکید دارند که این تفاهم‌نامه با تضمین اینکه ایران نمی‌تواند به سلاح هسته‌ای دست یابد، اورانیوم با غنای بالا نگهداری کند یا منابع انرژی جهانی را مختل سازد، تمام خط‌قرمز‌های دیرینه واشینگتن را رعایت کرده است. مقامات ارشد گفتند که ایالات متحده از مدل دقیق «پرداخت در ازای عملکرد» استفاده خواهد کرد و ظرف دو تا سه هفته متوجه خواهد شد که آیا ایران در این مسیر جدی است یا خیر. آنها مدعی هستند اگر تهران به تعهدات خود عمل نکند، این فرایند پیش از آزادسازی هرگونه منابع مالی قابل‌توجه، به‌طور ناگهانی متوقف خواهد شد.