لبنان به حلقه آسیب‌پذیر توافق آمریکا و ایران برای پایان جنگ تبدیل شد

توافق اولیه میان ایران و ایالات متحده هنوز به‌طور کامل اجرایی نشده بود که روز جمعه تا آستانه فروپاشی پیش رفت. برای دومین بار در هفته‌های اخیر نیز مسئله‌ای که تهدید می‌کرد این توافق را از مسیر خارج کند، لبنان بود.

درگیری در لبنان که پیش‌تر به‌عنوان جبهه‌ای فرعی در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران تلقی می‌شد، اکنون به یکی از موانع اصلی برای پایان دادن به این جنگ تبدیل شده است. این واقعیت روز جمعه به‌روشنی آشکار شد؛ زمانی که درگیری‌ها میان گروه مسلح حزب‌الله مورد حمایت ایران و اسرائیل شدت گرفت و در پی آن دور تازه‌ای از مذاکرات میان تهران و واشنگتن در سوئیس لغو شد.

هیچ‌یک از طرف‌ها دلیل رسمی برای به تعویق افتادن مذاکرات ارائه نکردند، اما سه دیپلمات که به شرط ناشناس ماندن و برای بیان جزئیات حساس با خبرنگاران گفت‌و‌گو کردند، اظهار داشتند که ایران در واکنش به حملات اسرائیل در لبنان از این مذاکرات کناره‌گیری کرده است.

موهند حاج‌علی، پژوهشگر ارشد مرکز خاورمیانه کارنگی در بیروت، گفت رهبری جدید ایران لبنان را بخشی جدایی‌ناپذیر از امنیت ملی خود می‌داند، زیرا پیشروی‌های اسرائیل علیه حزب‌الله در سال ۲۰۲۴ زمینه‌ساز یک درگیری مستقیم با ایران شد. به گفته او، برای ایران نتیجه نهایی این روند خروج اسرائیل از لبنان است.

فروپاشی روند دیپلماتیک در روز جمعه دومین باری در هفته‌های اخیر بود که درگیری در لبنان گفت‌و‌گو‌های میان ایالات متحده و ایران را بر هم زد. در اوایل همین ماه نیز حملات اسرائیل به حومه پایتخت لبنان، بیروت، باعث شد ایران موشک‌هایی به سمت اسرائیل شلیک کند و اسرائیل نیز در پاسخ موجی از حملات را در سراسر ایران انجام دهد.

این بن‌بست دیپلماتیک تنها چند روز پس از آن رخ داد که ایالات متحده و ایران یک توافق اولیه برای پایان دادن به جنگ میان خود امضا کرده بودند؛ توافقی که خواستار «پایان فوری و دائمی عملیات نظامی» در لبنان است و بر حفظ «تمامیت ارضی و حاکمیت» این کشور تأکید می‌کند.