تلاش متحدان ترامپ برای آرام کردن افکار عمومی در اسرائیل؛ نگرانی از توافق با ایران و سردی روابط واشینگتن-تل‌آویو

متحدان آمریکایی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در این هفته در تلاش برای دفاع از او در برابر افکار عمومی اسرائیل بودند؛ اسرائیلی‌هایی که نگران توافق موقت آمریکا با ایران و انتقاد‌های کاخ سفید هستند؛ مجموعه‌ای از رویداد‌ها که به نظر می‌رسد نشان‌دهنده شکاف در اتحاد چندین دهه‌ای اسرائیل با واشینگتن است.

روابط ایالات متحده و اسرائیل مسیری پرفراز و نشیب را طی کرده است؛ از اعتماد اولیه که پس از حمله مشترک آنها به ایران شکل گرفت تا اختلافات علنی میان ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، بر سر چگونگی پایان جنگ چهار ماهه.

بنیامین نتانیاهو و بسیاری دیگر از اسرائیلی‌ها خطر را در اینجا می‌بینند که یادداشت تفاهم ترامپ با ایران، کشوری را که آنها مرگبارترین دشمن خود می‌دانند، قدرتمندتر کرده و توانایی آنها برای پاسخ به تهدیدات حزب‌الله لبنان را محدود کند. آنها احساس می‌کنند که اتحاد با ایالات متحده – که مدت‌ها سنگ‌بنای رویکرد استراتژیک اسرائیل بوده – تحت فشار قرار گرفته است، چرا که نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد آمریکایی‌ها به‌طور فزاینده‌ای از اسرائیل ناراضی هستند و قوی‌ترین حامی آنها در واشینگتن به نظر می‌رسد که در حال تغییر مسیر است.

مایک هاکابی، سفیر آمریکا در اسرائیل، روز یکشنبه پس از اعتراف به وجود «سطح عظیمی از اضطراب درباره این روابط»، گفت: «ایالات متحده و اسرائیل پیوندی ناگسستنی دارند.» او این سخنان را در اجلاس سیاست بین‌الملل «JNS» در اورشلیم بیان کرد؛ جایی که نگرانی‌ها درباره وضعیت اتحاد ایالات متحده و اسرائیل بر بسیاری از گفت‌و‌گو‌ها سایه افکنده بود.

مارک لوین، مفسر محافظه‌کار فاکس‌نیوز و حامی دیرینه ترامپ که بر سر توافق ایران از رئیس‌جمهور فاصله گرفته است، به حضار گفت که اگرچه این توافق را دوست ندارد و معتقد است که «رژیم ایران» باید نابود شود، اما با این وجود ترامپ را به‌خاطر آنچه او حمایت رئیس‌جمهور از آزادی، آزادی مذهبی، مسیحیت و یهودیت خواند، ستود.

نگرانی اسرائیلی‌ها از انتقادات جمهوری‌خواهان

در کنار نگرانی‌ها درباره متن توافق با ایران، اسرائیلی‌ها نگران اصرار ترامپ بر توافق اسرائیل برای آتش‌بس با حزب‌الله در لبنان و لحن او در پاسخ به مقاومت نتانیاهو در برابر این توافق‌ها هستند.

در هفته‌های اخیر، ترامپ نتانیاهو را «دیوانه» خطاب کرده، به اسرائیل درس داده که «لازم نیست هر بار که به دنبال کسی می‌گردید، یک آپارتمان را خراب کنید» و به‌طور علنی گمانه‌زنی کرده که از سوریه بخواهد جایگزین نیرو‌های اسرائیلی در لبنان شود. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور نیز لحنی انتقادی‌تر اتخاذ کرده و گفته است: «ترامپ تنها رئیس کشوری در کل جهان است که در این لحظه از زمان با ملت اسرائیل همدلی دارد»، و در ادامه افزوده که نباید تمام انتقادات از اسرائیل را به عنوان یهودستیزی رد کرد.

این واقعیت که چنین دیدگاه‌های تندی از سوی حزب جمهوری‌خواه ترامپ مطرح می‌شود، برای بسیاری از اسرائیلی‌ها نگران‌کننده است، به‌ویژه که دموکرات‌های آمریکا نیز در مقایسه با سال‌های گذشته، انتقادات بسیار صریح‌تری نسبت به اسرائیل دارند.

سید روزنبرگ، مجری برجسته رادیویی محافظه‌کار در نیویورک، به اسرائیلی‌ها گفت که با وجود تمام نگرانی‌هایشان درباره ترامپ، او بهترین گزینه برای آنهاست. او پس از اذعان به اینکه «افراد زیادی در اسرائیل از دست رئیس‌جمهور بسیار بسیار ناراحت هستند»، گفت: «شما می‌توانستید جی‌دی ونس را داشته باشید. موفق باشید.»

بر اساس نظرسنجی مرکز تحقیقات «پیو» در اواخر مارس، در حالی که اکثریت بزرگی از جمهوری‌خواهان ۵۰ ساله و بالاتر دیدگاه مثبتی به اسرائیل دارند، محافظه‌کاران جوان‌تر آمریکایی انتقادی‌تر شده‌اند. حدود ۵۷ درصد از جمهوری‌خواهان ۱۸ تا ۴۹ ساله نظر نامساعدی نسبت به اسرائیل دارند، که این رقم نسبت به ۵۰ درصد در سال قبل افزایش یافته است.

بسیاری از آمریکایی‌ها، از جمله سیاستمداران برجسته دموکرات، از مقیاس مرگ و ویرانی در کارزار نظامی اسرائیل در غزه پس از حمله مرگبار ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس به جوامع اسرائیلی و گرفتن گروگان‌ها خشمگین شدند. اسرائیل همچنین با انتقاداتی در مورد تصمیم مشترک برای آغاز جنگ علیه ایران مواجه بوده است؛ درگیری‌ای که در ایالات متحده، از جمله در میان پایگاه محافظه‌کار ترامپ، بسیار نامحبوب است.

ویکتوریا کوتس، معاون مؤسسه محافظه‌کار «هریتیج» و معاون مشاور امنیت ملی ترامپ در دوره اول ریاست‌جمهوری‌اش، روز دوشنبه پیشنهاد کرد که روابط ایالات متحده و اسرائیل تحت فشار است، اما ابراز اطمینان کرد که رهبران هر دو کشور آن را «به مسیر درست بازخواهند گرداند».

نتانیاهو نگران اظهارات ترامپ نیست

تا همین اواخر، ترامپ در اسرائیل به عنوان قوی‌ترین متحد کاخ سفید پس از تصمیمش در دوره اول برای به رسمیت شناختن اورشلیم به عنوان پایتخت اسرائیل و حاکمیت اسرائیل بر بلندی‌های جولان اشغالی و نقش دیپلماتیک پیشرو او در تضمین آزادی گروگان‌ها در سال گذشته، دیده می‌شد.

دو مقام اسرائیلی آشنا به تفکرات نتانیاهو گفتند که نخست‌وزیر نگران نیست که اظهارات ترامپ و ونس نشان‌دهنده تغییرات معنادار در سیاست آمریکا، مانند کند شدن تحویل تسلیحات باشد. این مقامات که به شرط ناشناس ماندن صحبت می‌کردند، گفتند نتانیاهو معتقد است این اظهارات ممکن است تا حدی برای راضی کردن رأی‌دهندگان در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر آمریکا، در میان ناامیدی فزاینده از اسرائیل و جنگ باشد.

اضطراب در اسرائیل باعث شده است که برخی چهره‌های برجسته بگویند زمان آن فرا رسیده که کشور آینده‌ای بدون حمایت قوی آمریکا را متصور شود و توانمندی‌های نظامی و تکنولوژیک خود را بیش از پیش تقویت کند.

اوهاد تال، رئیس فراکسیون آمریکا-اسرائیل در پارلمان اسرائیل (کنست)، گفت اسرائیلی‌ها باید برای روزی که رئیس‌جمهور کمتر حمایت‌گری در آمریکا وجود داشته باشد، آماده شوند و «به همین دلیل است که ما باید بسیار مستقل‌تر باشیم و باید اتحاد‌های جدیدی ایجاد کنیم.»