اختلافات در تیم ترامپ بر سر ایران و لبنان؛ ونس از توافق با تهران دفاع کرد، روبیو موضع سخت‌تری اتخاذ نمود

در حالی که رئیس‌جمهور دونالد ترامپ به دلیل امضای توافقنامه یادداشت تفاهم (MoU) با ایران با انتقاداتی مواجه است، معاون رئیس‌جمهور جی. دی. ونس علناً از این توافق دفاع کرده و تاکتیک‌های نظامی اسرائیل در لبنان را مورد انتقاد قرار داده است. در مقابل، وزیر امور خارجه مارکو روبیو، ضمن عدم انتقاد آشکار از اسرائیل، موضع سخت‌گیرانه‌تری در قبال ایران، به‌ویژه در مورد کنترل تنگه هرمز، اتخاذ کرده است. در حالی که اظهارات عمومی آنها به نظر می‌رسد واگرا بوده است، کاخ سفید هرگونه اختلاف داخلی در دولت را رد کرده و بر همسویی کامل با سیاست‌های ترامپ اصرار ورزیده است. ونس و روبیو، که نمایانگر رویکرد‌های مختلف سیاست خارجی هستند، به عنوان رهبران بالقوه آینده در حزب جمهوری‌خواه دیده می‌شوند.

معاون رئیس‌جمهور ونس در یک تور رسانه‌ای، ضمن دفاع از توافق برای پایان دادن به جنگ ماه‌هاه، از «پیشرفت خوب» سخن گفت و افزود که «بنیاد بسیار خوبی» برای یک توافق نهایی موفق با ایران ایجاد شده است. دو طرف ۶۰ روز فرصت دارند تا توافق نهایی را منعقد کنند.

ونس که ریاست مذاکرات با ایران در سوئیس را بر عهده داشت، در قبال مخالفت آشکار اسرائیل با یادداشت تفاهم، از زبان تند علیه این کشور استفاده کرد.

او با اشاره به تاکتیک‌های اسرائیل در استفاده از نیروی نظامی برای حل مشکلاتش گفت: «شما کشوری با نه میلیون جمعیت هستید. نمی‌توانید با کشتار راه خود را برای حل تمام مشکلات امنیت ملی خود باز کنید.»

برخلاف ونس، وزیر امور خارجه مارکو روبیو از انتقاد آشکار از اسرائیل، نزدیک‌ترین متحد آمریکا، خودداری کرد و در عوض علیه دولت ایران موضع گرفت.

هفته گذشته، او برای اطمینان دادن به متحدان واشینگتن در خلیج فارس که در طول جنگ هدف حملات تهران قرار گرفته بودند، به خاورمیانه سفر کرد.

روبیو در ۲۵ ژوئن در بحرین اعلام کرد: «آبراه‌های بین‌المللی [تنگه هرمز]متعلق به هیچ دولت-ملتی نیست.»

چند روز بعد، ایالات متحده و ایران درگیر تبادل سه روزه حملات متقابل شدند – که اولین مورد از زمان امضای یادداشت تفاهم در ۱۷ ژوئن بود – بر سر کنترل تنگه هرمز، گلوگاه حیاتی انرژی جهان.

انتظار می‌رود دو طرف مذاکرات فنی برای کاهش تنش‌ها بر سر تنگه هرمز، که یک پنجم عرضه انرژی جهانی از آن عبور می‌کند، برگزار کنند.

در این میان، اظهارات به ظاهر واگرای ونس و روبیو در هفته گذشته، گمانه‌زنی‌ها را در مورد وجود اختلافاتی در دولت ترامپ برانگیخته است.

کاخ سفید به شدت هرگونه واگرایی بین این دو مقام را رد کرده است.

آیا دولت ترامپ در مورد جنگ ایران دچار اختلاف است؟

هم ونس و هم روبیو در هفته گذشته برای دفاع از یادداشت تفاهم امضاشده بین واشینگتن و تهران، به سفر‌های پرمخاطره‌ای به خارج از کشور اعزام شدند.

اظهارات آنها به رسانه‌ها در طول این سفر‌ها کمی با یکدیگر تفاوت داشته است.

ونس هفته گذشته در کاخ سفید اظهار داشت که بمباران زیرساخت‌های غیرنظامی در بیروت توسط اسرائیل، تلاش‌های صلح به رهبری آمریکا را تضعیف می‌کند.

او گفت: «اگر من در کابینه دولت اسرائیل بودم، ممکن بود علیه تنها متحد قدرتمندی که در سراسر جهان دارم، حمله نکنم.»

وزیر امور خارجه مارکو روبیو، که این هفته از منطقه خلیج فارس عبور کرد، از کمپین نظامی اسرائیل در لبنان دفاع کرد و بار‌ها اقدامات آن را واکنشی موجه به حملات حزب‌الله توصیف نمود.

در پاسخ به انتقادات ونس، روبیو ابتدا طفره رفت و سپس به حمله شبه‌نظامیان مستقر در لبنان به یک ایست بازرسی اسرائیلی در اوایل هفته اشاره کرد.

روبیو در همین حال از امارات متحده عربی، کویت و بحرین بازدید کرد تا به متحدان – که برخی از آنها نگران هستند توافق موقت آمریکا و ایران بیش از حد به تهران سود می‌رساند – اطمینان دهد که منافع آنها محافظت خواهد شد.

روبیو از سوی دیگر، موضع سخت‌گیرانه‌تری در قبال ایران اتخاذ کرده است. او در ۲۴ ژوئن گفت که به ایران اجازه داده نخواهد شد که برای کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز عوارض یا هزینه‌ای دریافت کند.

کاخ سفید چگونه به گمانه‌زنی‌ها درباره این اختلاف پاسخ داده است؟

کاخ سفید وجود اختلاف را رد کرده است.

آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، گفت: «یک اردوگاه وجود دارد – اردوگاه رئیس‌جمهور ترامپ – و کل دولت به طور کامل از تلاش‌های رئیس‌جمهور برای اطمینان از اینکه ایران هرگز سلاح هسته‌ای نداشته باشد، حمایت می‌کند.»

تامی پیگوت، سخنگوی وزارت امور خارجه، ایده هرگونه اختلاف در سیاست خارجی بین روبیو و ونس را «روایتی خسته‌کننده و جعلی» خواند و گفت: «کل دولت ۱۰۰ درصد همسو با رئیس‌جمهور ترامپ است.»

خبرگزاری رویترز روز جمعه گزارش داد که یک سخنگوی جداگانه وزارت امور خارجه استدلال کرده است که هیچ اختلافی بین این دو مقام در مورد لبنان وجود ندارد و هدف دولت، احیای حاکمیت دولت لبنان بر کل قلمرو آن است.

خود روبیو نیز هرگونه اختلاف نظر با ونس را رد کرده است.

چرا این موضوع اهمیت دارد؟

ونس و روبیو دو مقام ارشد دیپلماتیک در دولت ترامپ هستند. این دو به طور تاریخی نظرات متفاوتی در مورد سیاست خارجی داشته‌اند.

ونس پیش از به دست گرفتن سمت در سال گذشته، به کرات جنگ‌های خارجی را اتلاف جان و پول خوانده بود. روبیو خود را به عنوان یک «شاهین» در سنا معرفی کرد، جایی که او بر موضعی تقابلی‌تر نسبت به ایران، روسیه و کوبا اصرار داشت.

هر دو مرد به عنوان جانشینان بالقوه ترامپ دیده می‌شوند و محصول گردهمایی‌های قدرتمند و رقیب در درون حزب جمهوری‌خواه هستند.

از یک سو «نئومحافظه‌کاران» قرار دارند که پیروان آنها بیشتر طرفدار مداخله خارجی هستند. از سوی دیگر، رأی‌دهندگان جمهوری‌خواه و متخصصان سیاست وجود دارند که استدلال می‌کنند بسیاری از جنگ‌های خارجی اخیر پرهزینه و بی‌پروا بوده‌اند.