تأکید دوباره ایران بر کنترل تنگه هرمز پیش از مذاکرات دوحه؛ تهدید به اقدام یک‌جانبه در صورت عدم همکاری عمان

ایران بار دیگر بر عزم خود برای کنترل ترافیک دریایی در تنگه هرمز تأکید کرد و در آستانه مذاکرات صلح در قطر که با هدف پایان دادن به جنگ این کشور با آمریکا برگزار می‌شود، فشار‌ها را افزایش داد.

کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه، به تلویزیون دولتی گفت که تهران به دنبال توافقی با عمان برای نظارت بر کشتی‌هایی است که از این آبراه حیاتی عبور می‌کنند. غریب‌آبادی افزود: «اگر عمان از همکاری خودداری کند، ایران برنامه‌های خود را پیش خواهد برد.» وی همچنین اضافه کرد: «ما به عمانی‌ها هشدار داده‌ایم که کشور‌های دیگر حق دخالت در این موضوع را ندارند.»

این موضع‌گیری سایه‌ای بر مذاکرات آتی صلح در دوحه قطر افکنده است. کاخ سفید اعلام کرده که استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، و جرد کوشنر در جلسات سه‌شنبه شرکت خواهند کرد. ایران تأکید دارد که برنامه‌ای برای دیدار‌های دوجانبه مستقیم با هیئت آمریکایی ندارد.

غریب‌آبادی اظهار داشت که مقامات ایرانی در عوض از طریق میانجی‌های قطری برای پیگیری تفاهم‌نامه موقت اخیر عمل خواهند کرد.

این تنش‌ها از اواخر فوریه، پس از بمباران ایران توسط آمریکا و اسرائیل آغاز شد. تهران متعاقباً قصد خود را برای مدیریت این گلوگاه که یک‌پنجم عرضه جهانی نفت و گاز طبیعی مایع را جابه‌جا می‌کند، اعلام کرد. پیشنهاد‌های ایران شامل اعمال عوارض کشتیرانی است؛ مکانیسمی که به‌شدت با مخالفت آمریکا، کشور‌های اروپایی و اکثر کشور‌های عربی خلیج فارس روبه‌رو شده است.

عمان، متحد آمریکا که روابط نزدیکی با تهران دارد، برای رد هرگونه سیستم عوارض تحت فشار واشنگتن قرار دارد. سلطان هیثم بن طارق، پادشاه عمان، روز دوشنبه با امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه دیدار کرد و هر دو رهبر توافق کردند که از آزادی ناوبری بدون محدودیت اطمینان حاصل کنند. با این حال، مقامات عمانی پیش‌تر به همتایان اروپایی خود اشاره کرده بودند که ممکن است عوارضی برای خدماتی مانند پاکسازی آلودگی تنگه یا کمک‌های ناوبری وضع شود.

توافق موقتی که دو هفته پیش امضا شد، بر یک توقف ۶۰ روزه در دریافت عوارض از سوی ایران تصریح داشت، اما در را برای هزینه‌های احتمالی در آینده باز گذاشت. از زمان حصول این توافق، ترافیک دریایی افزایش یافته است، اگرچه حجم آن همچنان کمتر از سطوح پیش از جنگ است. حملات اخیر ایران به کشتی‌ها منجر به درگیری‌های پراکنده با نیرو‌های آمریکایی شده که آتش‌بس شکننده را تهدید می‌کند. دونالد ترامپ روز دوشنبه از پیش‌بینی موفقیت دیپلماتیک خودداری کرد و تأکید نمود که تمرکز اصلی او بر خلع سلاح هسته‌ای ایران است.