نگاهی انتقادی به سخنرانی ترامپ در روز استقلال؛ تقابل نمادین با آرمان‌های گذشته آمریکا

فیلم محبوب دونالد ترامپ، «سانست بلوار» است؛ فیلمی درباره ستاره‌ای سالخورده به نام نورما دزموند که خود را از جهان واقعی جدا کرده تا بتواند پیوسته افتخارات گذشته‌اش را بازسازی کند، تا جایی که عقلش را به کل از دست می‌دهد. به زعم نشریه آتلانتیک، ترامپ در سخنرانی روز استقلال، لحظه‌ای مشابه با «نورما دزموند» را تجربه کرد.

دویست‌وپنجاهمین سالگرد اعلامیه استقلال آمریکا از ابتدا تا انتها با مشکلاتی همراه بود. مراسم پایانی نیز تحت تأثیر طوفان قرار گرفت و سخنرانی ترامپ را به پس از ساعت ۱۱ شب به وقت شرقی موکول کرد و نمایش پرهزینه آتش‌بازی را به ساعات اولیه روز ۵ ژوئیه کشاند.

ترامپ در سخنرانی خود از قهرمانان زنده جنگ‌های گذشته آمریکا تجلیل کرد و هر فرد پیش از حضور روی صحنه، در کنار پرچم‌های تاریخی آمریکا معرفی شد. ترامپ متن سخنرانی‌اش را کم‌وبیش همان‌طور که نوشته شده بود خواند و تنها به بداهه‌گویی‌های کوتاهی درباره شکایات شخصی یا دستورکار‌های سیاسی پرداخت. متنی که او خواند، محصولی معمولی از تیم نویسندگان ترامپ بود: متورم و پر از لاف‌زنی، بدون حتی یک جمله به‌یادماندنی یا کلامی الهام‌بخش.

اما این سخنرانی جنبه‌ای از فیلم «سانست بلوار» نیز داشت. اولین جمله سندی که در ۴ ژوئیه گرامی داشته شد، «احترام شایسته به نظرات نوع بشر» را فرا می‌خواند. در طول تاریخ، آمریکایی‌ها نسبت به دیدگاه‌های دیگران درباره آزمایش دولت جمهوری‌خواه خود بسیار حساس بوده‌اند. آبراهام لینکلن در اولین پیام روز استقلال خود به کنگره در سال ۱۸۶۱، سرنوشت اتحادیه آمریکا را رقابتی با اهمیت فوری برای «تمام خانواده بشر» اعلام کرد.

نویسنده سخنرانی ترامپ، برخی از این سنت‌های بلاغی قدیمی آمریکا را حفظ کرده بود. ترامپ و تیم نویسندگانش، درست مانند نورما دزموند، صحنه‌های مورد علاقه‌شان را بازسازی کردند: آزادسازی اروپا از سلطه نازی‌ها و شکست کمونیسم؛ و همانند آن بازیگر، این صحنه‌ها -که زمانی بسیار قدرتمند بودند- اکنون غم‌انگیز شده‌اند، زیرا مدت‌ها پیش رخ داده‌اند و آن بازیگر ستاره‌بودن خود را از دست داده و به فراموشی سپرده شده است.

تحت هدایت دونالد ترامپ، ایالات متحده درگیر درگیری‌های نظامی در ونزوئلا و ایران بوده است. این کشور تا آستانه جنگ با دانمارک برای تصاحب گرینلند پیش رفت و اغلب از ضمیمه کردن تمام یا بخشی از کانادا سخن می‌گوید. دولت او علیه متحدان و شرکای خود به بهانه نقض توافق‌های تجاری بین‌المللی و قوانین داخلی، جنگ اقتصادی به راه انداخته است. دیری نخواهد پایید که ایالات متحده ممکن است درگیر جنگ در کوبا شود. هم‌اکنون نیز آمریکا کمک‌های خود به اوکراین را هم‌زمان با مبارزه آن کشور برای بقا و آزادی، کاهش داده است. ترامپ بار‌ها تأکید کرده که هدف جنگ‌هایش «غارت» است؛ او می‌خواهد نفت و سایر منابع را تصاحب کند. در مقابل، به نظر می‌رسد مسیر بلندپروازانه‌ترین جنگ او یعنی جنگ با ایران، تحت تأثیر کشور‌های دست‌نشانده‌ای بوده که به او و اطرافیانش مبالغی پرداخت کرده‌اند.

سبک بلاغی ترامپ در چنین مناسبت‌هایی، لاف‌زنی درباره قدرت ارتش آمریکا است؛ اینکه هیچ‌کس نمی‌تواند با آن برابری کند و همه چیز را درهم می‌کوبد. گزارش‌ها حاکی از آن است که او در جمع نزدیکانش می‌گوید که شخصاً فرمانروایی قدرتمندتر از آتیلای هون یا چنگیزخان است.

تا آنجا که تصمیم‌گیری با ترامپ باشد، ایالات متحده‌ای که سخنرانی او در ۴ ژوئیه جشن گرفت، دیگر وجود نخواهد داشت. فروپاشی مضحک مراسم دویست‌وپنجاهمین سالگرد «ما این حقایق را بدیهی می‌دانیم»، به‌خوبی نشان می‌دهد که رهبری او تا چه حد ایالات متحده را از نجیب‌ترین گذشته‌اش دور کرده است. آمریکایی‌ها شاید نخواهند بپذیرند که ترامپ با جایگاه جهانی آنها چه کرده است، اما چنین انکاری واقعیت را تغییر نمی‌دهد.