ترامپ ارز‌های دیجیتال را عادی‌سازی کرد؛ آیا این مسیرِ فروپاشی مالی بعدی است؟

مقیاس فساد در اینجا قطعاً از حد و اندازه‌ها فراتر رفته است، اما این افشاگری که دونالد ترامپ در همان سال اول ریاست‌جمهوری خود ثروتی شخصی به مبلغ ۲.۲ میلیارد دلار به دست آورده، نباید باعث تعجب شود. رئیس‌جمهور حتی سعی نکرد طمع‌ورزی خود را پنهان کند. او نه تنها از فروش کسب‌وکار‌ها و قرار دادن دارایی‌هایش در یک «صندوق امانی کور» (Blind Trust) – کاری که سایر روسای‌جمهور برای محدود کردن فرصت‌های معامله با خود انجام داده‌اند – خودداری کرد، بلکه داد و ستد‌های او با دولت‌های خارجی و سرمایه‌داران مختلف، برای دیدن همگان آشکار بود.

این موضوع نگران‌کننده است که رئیس‌جمهور ایالات متحده به این راحتی از قدرت‌های رسمی خود برای سودجویی از معاملات با پول‌شویان و شاهزادگان خاورمیانه‌ای استفاده می‌کند. شاید نگران‌کننده‌تر این باشد که سازوکار‌های نظارتی (چک و توازن) که قرار بود حکمرانی آمریکا را حفظ کنند، در متوقف کردن او ناتوان بودند. (باید منتظر ماند تا دیوان عالی معاملات ترامپ را به عنوان «اقدامات رسمی» تعریف کند تا او را تبرئه نماید).

با این حال، آنچه در حال حاضر بیش از همه نگران‌کننده است، میزانی است که ترامپ ثبات اقتصاد ایالات متحده را به خطر انداخته است. معاملات تجاری او، فساد‌های کوچکی نیستند که برای آمریکا بی‌خطر باشند. پرسودترین مانور ترامپ – که ۱.۲ میلیارد دلار برای او درآمد داشت – از صنعت ارز‌های دیجیتال به دست آمد. امتیاز متقابل (Quid Pro Quo) واشنگتن شامل دور کردن نهاد‌های نظارتی از پرونده‌های کریپتو و متصل کردن این ارز‌ها به سیستم مالی رسمی بود. این احتمالاً برای همه ما هزینه‌ای بسیار گزاف خواهد داشت.

هفده سال پس از ظهور بیت‌کوین، کریپتو هنوز هدفی جز پرداخت برای جرایم، اجازه دادن به کشور‌هایی مانند روسیه و ایران برای دور زدن تحریم‌های آمریکا، و فراهم کردن دارایی‌های پرنوسان برای شرط‌بندی احمق‌ها و قماربازان با پس‌اندازشان – مانند گل‌های لاله هلندی در قرن هفدهم، اگرچه نه به آن زیبایی – پیدا نکرده است.

ترامپ زمانی گفته بود کریپتو یک «کلاهبرداری» است. این قبل از آن بود که این صنعت پول‌های هنگفتی را به کمپین ریاست‌جمهوری او سرازیر کند و به طور خاص، قبل از آن بود که او شخصاً در این تجارت سهیم شود. او شرکت رمزارز «ورلد لیبرتی فایننشال» (World Liberty Financial) را راه‌اندازی کرد (که ۴۹ درصد آن را به یک شرکت سرمایه‌گذاری مرتبط با امارات متحده عربی به مبلغ ۵۰۰ میلیون دلار فروخت) و میم‌کوین $Trump خود را منتشر کرد که برای سرمایه‌گذاران ساده‌لوح و حامیان «ماگا» (MAGA) نزدیک به ۴ میلیارد دلار هزینه داشت، اما بیش از ۶۰۰ میلیون دلار برای رئیس‌جمهور سود خالص داشت.

ترامپ برنامه اجرایی کریپتو در کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC) را لغو کرد – که منجر به توقف شکایت‌ها و تحقیقات مرتبط با کریپتو شد – و بخشی را که مسئول نظارت بر این صنعت بود، از بین برد. وزارت دادگستری اعلام کرد که تحقیقات و پیگرد قانونی پول‌شویی و سایر تخلفات علیه پلتفرم‌های مرتبط با کریپتو را کاهش خواهد داد.

سپس، با صندوق‌های انتخاباتی که با کمک‌های سخاوتمندانه این صنعت پر شده بود، ۲۰۶ جمهوری‌خواه و ۱۰۲ دموکرات در کنگره، قانون «Genius Act» را تصویب کردند که ترامپ به شدت برای آن تبلیغ می‌کرد. این قانون، کریپتو را در سیستم بانکی معمولی، جایی که پس‌انداز‌های من و شما قرار دارد، گره زد.

بانک‌ها و موسسات غیربانکی – حتی خرده‌فروشان بزرگی مثل وال‌مارت – اکنون می‌توانند «استیبل‌کوین» (Stablecoin) خود را منتشر کنند؛ نوعی ارز دیجیتال که با ارزش ثابت ۱ دلار تعریف می‌شود و امروزه تقریباً منحصراً برای خرید و فروش دارایی‌های کریپتوی پرریسک‌تر مانند بیت‌کوین استفاده می‌شود.

برخلاف حساب‌های بانکی، دارایی‌های استیبل‌کوین توسط بیمه سپرده‌های فدرال (FDIC) بیمه نمی‌شوند. صادرکنندگان ارزش آنها را با سرمایه‌گذاری تمام درآمد‌ها در دارایی‌های باکیفیت مانند اسناد خزانه تضمین می‌کنند. وعده این است که این کار استفاده از آنها را خارج از فضای سوداگرانه کریپتو گسترش داده و به آنها اجازه می‌دهد به عنوان یک پلتفرم پرداخت عمل کنند که تراکنش‌ها را با هزینه کم و در لحظه روی یک دفتر کل الکترونیکی غیرمتمرکز انجام می‌دهد. برای مثال، این می‌تواند به معنای انتقال‌های بین‌المللی سریع‌تر و ارزان‌تر باشد.

سرمایه‌گذاران در حال ورود هستند. تا اوایل ژوئن، ۲۳۳ استیبل‌کوین در بازار کریپتو موجود بود. مسترکارت در حال خرید کسب‌وکار‌های کریپتو و پذیرش تسویه حساب با استیبل‌کوین است. بانک‌های بزرگی مانند سیتی و جی‌پی‌مورگان امیدوارند با ایجاد زیرساخت سپرده‌گذاری کریپتوی خود و راه‌اندازی سکه‌های اختصاصی، از کسب‌وکارشان در برابر نوظهور‌های کریپتو دفاع کنند. کارگزاران به مشتریان اجازه می‌دهند با استیبل‌کوین سرمایه‌گذاری کنند؛ و ترامپ به شدت برای تصویب سریع قانون «Clarity Act» فشار می‌آورد که پوشش قانونی با نظارت سبک برای طیف وسیع‌تری از کسب‌وکار‌های کریپتو جهت انتشار و پشتیبانی از معامله دارایی‌های سوداگرانه‌تر مانند بیت‌کوین فراهم می‌کند.

همان‌طور که گری گورتون از ییل و جفری ژانگ از دانشگاه میشیگان نوشتند: «برخی سیاست‌گذاران ممکن است استیبل‌کوین‌ها را یک نوآوری مالی نوظهور بدانند که در حال حاضر هیچ ریسک سیستماتیک ایجاد نمی‌کند و بنابراین معتقدند بهترین استراتژی این است که منتظر بمانیم و ببینیم چه اتفاقی می‌افتد. این یک اشتباه وحشتناک خواهد بود.»

در واقع، برای مشتاقانی که به نام پیشرفت تکنولوژیک، کریپتو را می‌پذیرند، من یک اوراق قرضه با پشتوانه وام مسکن مدل ۲۰۰۶ دارم که به شما بفروشم. استدلال «کارایی» برای دعوت از کریپتو به سیستم مالی، فشار عظیمی را که احتمالاً به این سیستم وارد می‌کند، نادیده می‌گیرد. تقریباً ۲۰ سال از آخرین بحران مالی عظیم می‌گذرد. به نظر می‌رسد ترامپ و رفقایِ با بودجه کریپتوی او، از مهندسی بحران بعدی خوشحال هستند.

همان‌طور که استیبل‌کوین‌ها در اکوسیستم مالی تثبیت می‌شوند، ناگزیر پول را از جای دیگری جذب خواهند کرد؛ شاید از برخی خارجی‌هایی که دارایی‌های دلاری می‌خواهند، اما ناگزیر از بانک‌های تجاری نیز پول جذب خواهند کرد. این ممکن است تقاضا برای خزانه‌داری را تقویت کند – که به واشنگتن در تأمین مالی بدهی عظیمش کمک می‌کند –، اما وام‌دهی به اقتصاد واقعی را کاهش خواهد داد.

سیستم پرداخت به صد‌ها استیبل‌کوین خصوصی مختلف تبدیل خواهد شد که هر کدام دارای پروفایل ریسک خاص خود هستند و برای کسب‌وکار رقابت می‌کنند. صادرکنندگان استیبل‌کوین وسوسه خواهند شد که قوانین را که الزام می‌کند آنها درآمد‌ها را فقط در امن‌ترین دارایی‌ها برای تضمین قیمت ۱ دلاری‌شان سرمایه‌گذاری کنند، زیر پا بگذارند. بسیاری از آنها در عوض دارایی‌های پرریسک‌تر با بازده بالاتر خواهند خرید. همان‌طور که مایکل بوردو، اقتصاددان راتگرز اشاره کرد: «همیشه نهاد‌های جدیدی وجود دارند که راهی برای قرار گرفتن خارج از شبکه نظارتی پیدا می‌کنند.» پرسش «چه کسی مالک چیست» باعث ایجاد وضعیت مشابه «هجوم بانکی» (Bank run) در دنیای استیبل‌کوین‌ها خواهد شد.

حتی اگر اکثر صادرکنندگان بخش عمده‌ای از سرمایه‌شان را در امن‌ترین اسناد خزانه سرمایه‌گذاری کنند، این ساختار – که غیرشفاف است و فاقد «وام‌دهنده آخرین مرحله» (Lender of last resort) است – هرج‌ومرج را دعوت می‌کند. همان‌طور که بری آیکن‌گرین از دانشگاه کالیفرنیا، برکلی اشاره کرد: «اگر مشتریان وحشت‌زده [صادرکنندگان استیبل‌کوین]را مجبور به فروش کنند، قیمت اسناد خزانه ممکن است سقوط کند که منجر به افزایش شدید نرخ‌های بهره و بی‌ثبات شدن سایر بازار‌های مالی و کل اقتصاد ما خواهد شد.»

به جای اجازه دادن به همه برای صدور استیبل‌کوین خصوصی، دولت می‌تواند از فدرال رزرو بخواهد که یک «دلار دیجیتال» منتشر کند که – مانند دلار معمولی – کاملاً با تکیه بر اعتماد به توانایی مالی ایالات متحده پشتیبانی شود. مزایای تکنولوژی جدید می‌تواند در سراسر اقتصاد بدون تحمیل ریسکِ یک فروپاشی عظیم که کل سیستم را واژگون کند، بهره‌مند شود.

با این حال، مشکل آن مدل واضح است: این فرصت مشابهی برای ترامپ و خانواده‌اش فراهم نمی‌کند تا چند میلیارد دیگر به جیب بزنند.