استفاده از سرباره فولاد مباركه در توسعه ایستگاه ریلی برای نخستین بار

به گزارش خبرنگار فولاد، حمیدرضا خسروانی‌پور، معاون طرح و توسعه فولاد مبارکه، ضمن اعلام استفاده از سرباره فولاد مبارکه در توسعه ایستگاه ریلی برای نخستین بار و با تأکید بر اینکه امروزه موفقیت پروژه‌های توسعه‌ای تنها با شاخص‌هایی مانند زمان، هزینه و کیفیت سنجیده نمی‌شود، اظهار کرد: نگاه فولاد مبارکه به توسعه، نگاهی مبتنی بر پایداری است؛ به این معنا که در کنار اجرای پروژه‌های بزرگ صنعتی، باید از ظرفیت‌های موجود برای کاهش مصرف منابع طبیعی، حفظ محیط‌زیست و خلق ارزش از محصولات جانبی نیز بهره گرفت.

وی با بیان اینکه در بسیاری از کشورهای صنعتی، سرباره فولادسازی به‌عنوان یکی از مصالح مهندسی ارزشمند شناخته می‌شود، افزود: این محصول در پروژه‌های راه‌سازی، زیرسازی خطوط ریلی، تولید آسفالت، لایه‌های اساس و زیراساس و سایر پروژه‌های عمرانی کاربرد گسترده‌ای دارد و تجربه جهانی نیز نشان داده است که استفاده از آن، علاوه بر کاهش هزینه‌های اجرایی، موجب حفظ منابع طبیعی و حرکت به سمت اقتصاد چرخشی می‌شود.

خسروانی‌پور ادامه داد: اجرای این رویکرد در پروژه توسعه ایستگاه ریلی حسن‌آباد نشان داد که با تکیه بر توان کارشناسی داخل شرکت و همکاری میان واحدهای مختلف، می‌توان محصولات جانبی صنعت فولاد را به فرصت‌هایی برای افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه و ارتقای عملکرد پروژه‌ها تبدیل کرد. بدون تردید این تجربه می‌تواند زمینه‌ساز توسعه استفاده از سرباره در سایر پروژه‌های عمرانی فولاد مبارکه باشد.

مدیر فراوری و ضایعات فرایندی فولاد مبارکه مطرح کرد:

استفاده از سرباره فولاد؛ روایت یک هم‌افزایی موفق و عملیاتی کردن راهبرد اقتصاد چرخشی

مجید دادجو، مدیر فراوری و ضایعات فرایندی فولاد مبارکه، در همین زمینه گفت: در راستای افزایش ظرفیت باربری ریلی شرکت فولاد مبارکه و توسعه زیرساخت‌های لجستیکی، پروژه توسعه ایستگاه راه‌آهن حسن‌آباد با بهره‌گیری از ۲۰ هزار تن سنگ‌دانه حاصل از فراوری سرباره کوره قوس الکتریکی به اجرا درآمد. در این پروژه، سنگ‌دانه‌های فراوری‌شده به‌عنوان مصالح زیرسازی مورد استفاده قرار گرفتند و ضمن تأمین الزامات فنی پروژه، نمونه‌ای موفق از به‌کارگیری محصولات جانبی صنعت فولاد در توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل کشور را به نمایش گذاشتند.

به گفته وی سنگ‌دانه‌های حاصل از فراوری سرباره، جایگزینی مناسب برای مصالح معدنی طبیعی به شمار می‌روند و استفاده از آن‌ها ضمن کاهش برداشت شن و سنگ از معادن، به حفظ منابع طبیعی، کاهش اثرات زیست‌محیطی و مدیریت بهینه پسماندهای صنعتی کمک می‌کند. این اقدام، جلوه‌ای عملی از تحقق اقتصاد چرخشی در فولاد مبارکه است؛ رویکردی که در آن محصولات جانبی فرایند تولید، پس از فراوری، دوباره به چرخه مصرف بازمی‌گردند و علاوه بر خلق ارزش اقتصادی، منافع قابل‌توجهی برای محیط‌زیست و جامعه به همراه دارند.

دادجو اظهار کرد: استفاده از سنگ‌دانه‌های سرباره در پروژه‌های راه‌سازی و زیرساخت‌های ریلی، پیش از اجرای این طرح، در مطالعات تخصصی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی مورد ارزیابی قرار گرفته و با دریافت تأییدیه‌های فنی و مجوزهای لازم، قابلیت استفاده از این مصالح در چنین پروژه‌هایی به اثبات رسیده است. ازاین‌رو، اجرای پروژه توسعه ایستگاه راه‌آهن حسن‌آباد بر پایه مطالعات علمی، الزامات فنی و استانداردهای معتبر کشور انجام شده است.

وی موفقیت این پروژه را حاصل هم‌افزایی و همکاری مؤثر واحدهای مختلف شرکت فولاد مبارکه و پیمانکاران تخصصی دانست و اضافه کرد: واحد حمل‌ونقل به‌عنوان درخواست‌کننده پروژه، واحد اجرای پروژه جنبی به‌عنوان نظارت بر اجرای عملیات، واحد فراوری ضایعات فرایندی به‌عنوان متولی تأمین سنگ‌دانه‌های فراوری‌شده، شرکت فولاد زرین لنجان به‌عنوان مجری فراوری سرباره و شرکت چشمه صنعت به‌عنوان مجری حمل سنگ‌دانه‌ها، با همکاری و تعامل سازنده، اجرای موفق این پروژه را رقم زدند که شایسته قدردانی است.

مدیر فراوری و ضایعات فرایندی فولاد مبارکه در بخش پایانی سخنان خود خاطرنشان کرد: پروژه توسعه ایستگاه راه‌آهن حسن‌آباد نشان داد که هم‌افزایی میان واحدهای تخصصی و بهره‌گیری از ظرفیت محصولات جانبی صنعت فولاد، علاوه بر توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل ریلی و افزایش بهره‌وری شبکه لجستیکی، می‌تواند نقش مؤثری در حفاظت از محیط‌زیست، صیانت از منابع طبیعی و تحقق اهداف توسعه پایدار ایفا کند؛ رویکردی که امروز به یکی از ارکان راهبردی فولاد مبارکه در مسیر خلق ارزش پایدار تبدیل شده است.

مدیر توسعه جنبی و پشتیبانی فولاد مبارکه:

استفاده از حدود ۱۴ هزار تن سرباره برای اجرای زیرسازی در فاز دوم

در ادامه، مهران سعیدی، مدیر توسعه جنبی و پشتیبانی فولاد مبارکه، با تشریح روند شکل‌گیری این طرح گفت: استفاده از سرباره در پروژه‌های عمرانی یکی از برنامه‌های این مدیریت در راستای تحقق سیاست‌های زیست‌محیطی شرکت بوده است. از همین رو، پس از انجام مطالعات فنی، بررسی نمونه‌های موفق داخلی و خارجی و ارزیابی ویژگی‌های مکانیکی سرباره، طرح اولیه پروژه توسعه ایستگاه ریلی حسن‌آباد مورد بازنگری قرار گرفت و استفاده از مصالح خاکی در بخش‌هایی از پروژه با سرباره فولاد مبارکه جایگزین شد.

وی افزود: در حال حاضر، سرباره به‌عنوان مصالح پُرکننده سکوی سدل‌گذاری مورد استفاده قرار گرفته و تاکنون بیش از ۸ هزار و ۵۰۰ تن سرباره به محل پروژه حمل شده است. همچنین براوردهای انجام‌شده نشان می‌دهد در فاز دوم پروژه نیز حدود ۱۴ هزار تن سرباره برای اجرای زیرسازی خط دنباله مانور مورد نیاز خواهد بود.

سعیدی این اقدام را نمونه‌ای موفق از هم‌افزایی میان واحدهای مختلف شرکت دانست و تصریح کرد: استفاده از سرباره علاوه بر کاهش هزینه‌های تأمین مصالح، موجب کاهش برداشت از معادن، کاهش حمل مصالح طبیعی و استفاده بهینه از محصولات جانبی فرایند تولید شده است که این موضوع نقش مهمی در تحقق اهداف توسعه پایدار فولاد مبارکه دارد.

رئیس توسعه شبکه حمل‌ونقل فولاد مبارکه مطرح کرد:

کاهش هزینه‌ها و بهبود فرایندهای اجرایی پروژه

محسن توسلی، رئیس توسعه شبکه حمل‌ونقل فولاد مبارکه نیز با اشاره به اهمیت پروژه توسعه ایستگاه ریلی حسن‌آباد اظهار کرد: توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل ریلی یکی از الزامات توسعه ظرفیت تولید در فولاد مبارکه است و پروژه توسعه ایستگاه حسن‌آباد نیز با همین رویکرد در حال اجراست.

وی افزود: افزایش ظرفیت ایستگاه متناسب با توسعه مجتمع، رفع گلوگاه‌های عملیاتی موجود، افزایش سهم حمل‌ونقل ریلی در جابه‌جایی مواد اولیه و محصولات، کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل و نوسازی تأسیسات و ابنیه فرسوده، از مهم‌ترین اهداف اجرای این پروژه به شمار می‌رود.

توسلی با تأکید بر اینکه استفاده از سرباره صرفاً یک جایگزینی ساده برای مصالح خاکی نبوده است، خاطرنشان کرد: این تصمیم نتیجه بررسی‌های فنی، اقتصادی و اجرایی بود و نتایج حاصل از اجرای پروژه نیز نشان داد که این رویکرد علاوه بر کاهش هزینه‌ها، موجب افزایش سرعت اجرا و بهبود فرایندهای اجرایی پروژه شده است.

کارشناس توسعه شبکه حمل‌ونقل فولاد مبارکه:

کاهش مدت‌زمان اجرای پروژه از حدود سه ماه به یک ماه

در ادامه، سیدرسول سورانی، کارشناس توسعه شبکه حمل‌ونقل فولاد مبارکه، به تشریح جزئیات فنی پروژه پرداخت و گفت: یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این پروژه، بازنگری در طراحی سکوی سدل‌گذاری با استفاده از سرباره بود که در نتیجه آن حدود ۴۰ تن آرماتور از دال بتنی سکو حذف شد. این اقدام ضمن کاهش قابل‌توجه هزینه‌های اجرایی، زمان اجرای پروژه را نیز به میزان محسوسی کاهش داد.

وی افزود: بر اساس طرح اولیه، لازم بود حدود ۱۴ لایه خاک‌ریزی به ضخامت ۱۵ سانتی‌متر در طول ۶۵۰ متر و عرض تقریبی ۵ متر با تراکم بیش از ۹۰ درصد اجرا و پس از آن دال بتنی مسلح اجرا شود. انجام چنین عملیاتی علاوه بر نیاز به حجم بالای مصالح خاکی، زمان قابل‌توجهی را نیز به پروژه تحمیل می‌کرد.

سورانی ادامه داد: با استفاده از سرباره فولاد مبارکه و اصلاح طرح اجرایی، این فرایند به‌طور کامل بازطراحی شد و مدت‌زمان اجرای این بخش از پروژه از حدود سه ماه به یک ماه کاهش یافت. علاوه بر آن، حجم عملیات خاک‌ریزی، میزان مصرف مصالح متداول و هزینه‌های اجرایی نیز به شکل قابل‌توجهی کاهش پیدا کرد.

وی همچنین به چالش‌های اجرای این طرح اشاره کرد و گفت: اخذ مجوزهای لازم برای خروج سرباره از مجتمع فولاد مبارکه، هماهنگی‌های متعدد بین واحدهای مختلف، انتخاب پیمانکار حمل، محدودیت‌های زمانی خروج سرباره و تداخل عملیات حمل با تردد اتوبوس‌ها از جمله مهم‌ترین چالش‌های اجرای این طرح بود که با تعامل مناسب میان مدیریت ضایعات فرایندی، حفاظت فیزیکی، مدیریت حمل‌ونقل و پشتیبانی و سایر واحدهای مرتبط برطرف شد.

کارشناس توسعه شبکه حمل‌ونقل فولاد مبارکه در خاتمه گفت: پروژه توسعه ایستگاه ریلی حسن‌آباد با مدت اجرای ۲۴ ماه، یکی از پروژه‌های مهم توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل فولاد مبارکه محسوب می‌شود و استفاده از سرباره در این پروژه، علاوه بر دست‌یابی به دستاوردهای فنی و اقتصادی، نمونه‌ای موفق از تحقق سیاست‌های اقتصاد چرخشی، مسئولیت‌پذیری زیست‌محیطی و استفاده حداکثری از ظرفیت‌های داخلی در پروژه‌های توسعه‌ای این شرکت به شمار می‌رود.