۱۸ آبان ۱۴۰۵ ۰۲:۵۲
شنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۵ - ۲۲:۲۳
کد خبر: ۱۱۶۰۰۰
خاور نگار

تقاطع سرب و خاک‌سرخ؛ چرخش ناگهانی واشنگتن در دروازه شرقی چین

تقاطع سرب و خاک‌سرخ؛ چرخش ناگهانی واشنگتن در دروازه شرقی چین
دیدار پنهان مقامات واشنگتن با ژنرال‌های میانمار در توکیو، فراتر از یک نشست دیپلماتیک ساده برای مبارزه با کلاهبرداری سایبری، گامی عمل‌گرایانه برای دسترسی به عناصر نادر خاکی سنگین و شکستن انحصار چین در قلب جنوب شرق آسیاست؛ رویکردی که میان منافع عریان ژئواکونومیک و واقعیت‌های خونین جنگ داخلی در حیاط خلوت پکن معلق مانده است.

دور دوم مذاکرات محرمانه مقامات ارشد امنیتی ایالات متحده با نمایندگان حکومت نظامی میانمار در توکیو، پرده از فاز تازه‌ای از عمل‌گرایی ژئوپلیتیک در آسیا برمی‌دارد. واشنگتن که در پی کودتای ۲۰۲۱ و سرکوب خونین مخالفان و اقلیت روهینگیا، ارتش میانمار را تحت شدیدترین تحریم‌ها و انزوای دیپلماتیک قرار داده بود، اکنون با میانجی‌گری خاموش ژاپن مسیر گفت‌و‌گو را گشوده است. در ظاهر، تمرکز این دیپلماسی پنهان بر قطع فعالیت شبکه‌های سازمان‌یافته کلاهبرداری سایبری در مرز‌های میانمار اعلام شده که میلیارد‌ها دلار از دارایی شهروندان آمریکایی را به تاراج برده‌اند؛ اما لایه‌های زیرین این پیوند، رقابتی راهبردی بر سر منابع حیاتی و موازنه‌گری منطقه‌ای را روایت می‌کند.

این رویکرد عمل‌گرایانه ریشه در بن‌بست چندساله و انزوای حکومتی دارد که پس از رانده شدن از سوی غرب، ناگزیر به تکیه کامل بر پکن تبدیل شده بود. میانمار با قرار گرفتن در نقطه تلاقی شبه‌قاره هند و چین، شاهرگ حیاتی دسترسی زمینی چین به آب‌های آزاد خلیج بنگال به شمار می‌رود. با این حال، ارتش حاکم بر نایپیداو درگیر جنگ داخلی فرساینده‌ای با ائتلافی از ارتش‌های قومی و گروه‌های مقاومت محلی است که بخش عمده‌ای از مناطق مرزی و ثروت‌های معدنی کشور را در کنترل دارند. سال‌ها سیاست فشار حداکثری غرب تنها به تعمیق وابستگی ژنرال‌ها به مسکو و پکن انجامید، بی‌آنکه موازنه قدرت در منطقه را به نفع منافع واشنگتن دگرگون کند.

منطق تصمیم کاخ سفید در بازنگری این سیاست، بیش از هر چیز بر عینک «معامله‌گری صرف» استوار است. میانمار دارنده یکی از غنی‌ترین ذخایر جهانی «عناصر نادر خاکی سنگین» است؛ مواد معدنی راهبردی که صنایع پیشرفته، از توربین‌های بادی و خودرو‌های الکتریکی تا تجهیزات دفاعی غرب را تغذیه می‌کنند و تا به امروز انحصار استخراج و فرآوری آنها در اختیار پکن بوده است. تلاش واشنگتن برای نفوذ در این جغرافیا، تلاشی برای کاستن از این انحصار در حیاط خلوت چین محسوب می‌شود. در این میان، توکیو نیز با حفظ فعالیت صد‌ها شرکت تجاری خود در بحبوحه کودتا، به دنبال احیای سرمایه‌گذاری و کمک‌های توسعه‌ای برای جلوگیری از بلعیده شدن کامل بازار میانمار توسط اژد‌های زرد است.

چشم‌انداز این رویکرد جدید با موانع و ابهام‌های ساختاری روبه‌روست. بخش بزرگی از معادن عناصر نادر خاکی میانمار در ایالت‌های مرزی مانند کاچین و شان قرار دارند که تحت کنترل ارتش‌های قومی مخالف حکومت مرکزی اداره می‌شوند؛ از این رو، تعامل واشنگتن با ژنرال‌های حاکم تضمینی عملی برای دسترسی به این معادن ایجاد نمی‌کند. از سوی دیگر، هرگونه پیشروی آمریکا در این پرونده، با واکنش متقابل پکن مواجه خواهد شد که ثبات مرز‌های جنوبی خود را خط قرمز می‌داند. تعلیق گزینشی برخی تحریم‌ها اگرچه نمایانگر گذار واشنگتن از ادعا‌های حقوق بشری به سوی منافع عریان ژئواکونومیک است، اما گره‌های کور امنیتی میانمار مانع از آن می‌شود که این گفت‌و‌گو‌ها به سرعت به توافقی پایدار تبدیل شوند.

آنچه خواندید، تحلیلی بود بر پایه تحلیل راهبردی هانتر مارستون (Hunter Marston) تحت عنوان «رویکرد معامله‌گرایانه آمریکا در میانمار؛ چرخش راهبردی بر مدار عناصر نادر خاکی» منتشرشده توسط اندیشکده لووی (Lowy Institute) و گزارش سالانه سازمان تجارت خارجی ژاپن (JETRO) درباره «وضعیت شرکت‌ها و چشم‌انداز سرمایه‌گذاری ژاپن در میانمار ۲۰۲۶».

ارسال نظر
captcha
پربازدیدترین ویدیوها
  • تازه‌ها
  • پربازدیدها
افتتاح 43 مدرسه کیمیای دانش در مسیر ایفای مسئولیت‌های اجتماعی
تسهیلات ازدواج بانک اقتصادنوین از هدف جلو زد
ذوب آهن اصفهان زیان‌ده شد! کارنامه اردشیر افضلی در نیمه نخست ۱۴۰۵
نظرسنجی‌های بازنگری‌شده از تساوی میان ائتلاف حاکم نتانیاهو و بلوک اپوزیسیون گادی آیزنکوت خبر می‌دهند
شهرری و شمیران چگونه از داشتن شورای مستقل محروم شدند؟ / کاشانی: انتخابات شورای تهران با اصل ۱۰۰ قانون اساسی تعارض دارد
کشور‌های خلیج فارس روی توافق صلح چندجانبه برای جلوگیری از از سرگیری جنگ آمریکا و ایران کار می‌کنند
زلزله‌ی ۱۹ کرسی اعراب در کنست؛ خروج از حاشیه پس از ۷۷ سال و بن‌بست ژنرال در برابر نتانیاهو
افزایش قیمت نفت پس از حمله به پالایشگاه عربستان سعودی و اوج‌گیری مجدد نگرانی‌های مربوط به عرضه
درمان ترافیک تهران با نسخه پزشکیان، آیا شهر را متراکم‌تر می‌کنند یا خلوت‌تر؟
نتانیاهو و آیزنکوت مدعی پیروزی در انتخابات بن‌بست‌زده اسرائیل شدند
سایپا در مسیر تحول فناورانه، توسعه موتورهای کم‌مصرف و خودروهای هیبریدی قرار گرفته است/ آینده سایپا با محوریت فناوری و کاهش مصرف سوخت روشن است
تفسیر سیاسی روز | تا کِی باید بجنگیم؟
آثار جنگ در صورت مالی پتروشیمی اروند | سقوط ۷۰ درصدی تولید و کاهش ۴ درصدی سود عملیاتی
دو تبعه بریتانیایی به اتهام کمک به ایران در ماجرای پایگاه هوایی فرفورد متهم شدند
تعرفه واردات خودرو چندبرابر شد! | دولت‌ها در زمان جنگ با تعرفه خودرو چه می‌کنند؟
چین در پی گسترش درگیری‌ها، به‌زودی نماینده‌ای ویژه به خاورمیانه می‌فرستد
نشست اعضای كمیسیون اقتصادی مجلس با مدیرعامل و اعضای هیات مدیره بانك ملت برگزار شد/ تاكید بر نقش و تاثیرگذاری بانك ملت در تامین مالی اقتصاد كشور
کارانه معلمان: ۳ میلیون تومان با هزار اما و اگر!
کاهش ۱۲ درصدی فروش پتروشیمی ارومیه؛ مجیدنیا چگونه یک شکست فاحش را، پیروزی جا زده است؟
نشست چهار جانبه تهران دستاورد داشت؟!
آینده سیاسی نتانیاهو در هاله‌ای از ابهام؛ رای‌دهندگان اسرائیلی به پای صندوق‌های رای رفتند
اسامی برندگان جشنواره حساب‌های قرض‌الحسنه پس‌انداز بانک پاسارگاد اعلام شد
آتش‌بس محدود در شهر اولشکی با میانجی‌گری ملانیا ترامپ اجرایی شد
کارت‌های اضطراری سوخت در ۱۱ استان محدود شد؛ تدابیر سوخت‌گیری در سفر
هنگام انتقال پول، «بابت» را چطور انتخاب کنیم؟
امیر حیات مقدم، نماینده مجلس خطاب به استاندار خوزستان: لنج‌های تجاری ۸ ماه است که در شرایط بیکاری و بلاتکلیفی به سر می‌برند/ تسریع در اجرای مصوبه تغییر کاربری موقت این لنج‌ها ضرورت دارد
کارت زرد مجلس به وزیر اقتصاد؛ مجلس از پاسخ‌ها قانع نشد
توافق ایران، عربستان، ترکیه و پاکستان بر ادامه گفت‌و‌گو‌ها در سایه حملات انصار الله
کاهش بهای نفت در پی امیدواری به کاهش تنش‌های خاورمیانه با پیشرفت دیپلماسی
پیشنهاد سردبیر
زندگی