سفره مسئولیت اجتماعی فولاد مبارکه برای چه کسانی پهن شد؟ | از صداوسیما، دادگستری و فرمانداری تا ۴۴ میلیارد هزینه مبهم | سعید زرندی در سال سخت فولاد، ۵۰۰ میلیارد تومان بودجه باشگاه سپاهان را افزایش داد

پس از الزام سازمان بورس به افشای جزئیات هزینه‌کرد مسئولیت اجتماعی بنگاه‌های بورسی، فولاد مبارکه نیز هزینه‌های مسئولیت اجتماعی خود را منتشر کرد؛ هزینه‌هایی که برخی از آنها تا حدودی موجه به نظر می‌رسند، اما برخی دیگر پرسش‌ها و ابهامات مهمی ایجاد می‌کنند.

فولاد مبارکه از بهمن ۱۴۰۳ تحت مدیریت سعید زرندی قرار دارد. سهامدار اصلی فولاد مبارکه در واقع دولت است که ۱۶ درصد مالکیت این شرکت را توسط سازمان توسعه و نوسازی معادن ایران در اختیار دارد. پس از آن نیز ۴۹ میلیون سهامدار عدالت ذی‌نفع فولاد مبارکه هستند. در نتیجه، هزینه‌های فولاد مبارکه نه‌تنها برای شهر مبارکه و استان اصفهان، بلکه برای دولت و کل مردم حائز اهمیت است.

رئیس هیئت مدیره فولاد مبارکه محمدحسین مقیمی به نمایندگی از سرمایه‌گذاری استان اصفهان، محسن صالحی‌نیا نماینده سازمان توسعه و نوسازی معادن ایران به عنوان نائب رئیس، علی افشین نماینده بهسازان انرژی تدبیر زنگان و مهدی زحمت‌کش نماینده سرمایه‌گذاری توسعه سرمایه رفاه نیز دیگر اعضای هیئت مدیره فولاد مبارکه هستند. سعید زرندی مدیرعامل فولاد مبارکه نیز نماینده ملی صنایع مس ایران است.

هیئت‌مدیره‌ای که در سال گذشته که سال سختی برای صنعت فولاد به شمار می‌رفت، موفق به حفظ سودسازی فولاد مبارکه شدند. در سالی که کاهش قیمت‌های فولاد در جهان و افزایش هزینه‌های انرژی در داخل سودسازی فولاد مبارکه را تحت فشار قرار می‌داد، سود عملیاتی این مجتمع صنعتی تنها ۴ درصد کاهش پیدا کرد و در ۹۶ همت گزارش شد.

فولاد مبارکه اصفهان برای سال ۱۴۰۴ هزار و صد میلیارد تومان بودجه مسئولیت اجتماعی مصوب کرده بود و اندکی بیش از این رقم را نیز در همان سال هزینه کرد. البته لازم به ذکر است که بودجه مسئولیت اجتماعی فولاد مبارکه جدا از بودجه‌ای است که این شرکت فولادی برای باشگاه سپاهان کنار می‌گذارد.

افزایش ۵۰۰ میلیارد تومانی بودجه باشگاه سپاهان حتی در جنگ!

در سال ۱۴۰۴ که سال سختی برای صنعت فولاد و به‌خصوص فولاد مبارکه بود، این شرکت بورسی علاوه بر ۱۱۰۰ میلیارد تومانی که برای مسئولیت اجتماعی مصوب کرده بود، ۲ هزار میلیارد تومان نیز به باشگاه سپاهان اختصاص داد.

این پرسش همواره خطاب به مدیران فولاد مبارکه مطرح بوده است که چرا باید این شرکت بزرگ صنعتی بودجه قابل توجهی را برای یک باشگاه ورزشی هزینه کند؟ شاید در سال‌های گذشته، این رقم در مقایسه با سودآوری روبه‌رشد فولاد مبارکه چندان بزرگ به نظر نمی‌رسید، اما امروز که این شرکت نه‌تنها افزایش سودآوری نداشته، بلکه پس از جنگ نیز هر ریال سود آن حائز اهمیت است، این پرسش اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. اینکه چرا با وجود حمله به فولاد مبارکه، نه‌تنها بودجه باشگاه سپاهان کاهش پیدا نکرد، بلکه ۵۰۰ میلیارد تومان نیز افزایش یافت، یکی از پرسش‌های قابل تأملی است که مدیران این شرکت باید به آن پاسخ دهند.

مسئولیت اجتماعی در دنیا به این معناست که شرکت‌ها برای جبران اثرات منفی که بر محیط می‌گذارند، بخشی از سود خود را صرف افزایش رفاه مردم محلی کنند. در هزینه‌کرد ۱۱۰۸ میلیارد تومانی فولاد مبارکه در حوزه مسئولیت اجتماعی، بخشی از منابع مطابق با این ایده هزینه شده است، اما بخش دیگری از هزینه‌ها به نظر نمی‌رسد ارتباط چندانی با افزایش رفاه مردم داشته باشد.

فولاد مبارکه با مدیریت سعید زرندی، در بخش بهداشت و درمانِ مسئولیت اجتماعی به بیمارستان‌هایی از جمله الزهرا و محمد رسول‌الله و نیز طرح غربالگری سرطان کمک کرده است. در بخش آموزش نیز هزینه‌هایی از جمله کمک به دانشگاه اصفهان دیده می‌شود. هزینه‌هایی که نشان می‌دهد زرندی برای بهداشت و آموزش این استان اهمیت قائل است.

از کمک به دادگستری و فرمانداری تا هزینه‌های همایش اربعین توسط فولاد مبارکه

فولاد مبارکه، اما مبالغ هنگفتی را صرف هزینه‌هایی کرده است که ارتباط مستقیمی با افزایش رفاه عمومی مردم ندارند. در این سال و تحت مدیریت سعید زرندی، ۳۰ میلیارد تومان به دادگستری استان اصفهان کمک شده است. دادگستری مرجع رسیدگی به پرونده‌های قضایی است. چرا یک بنگاه اقتصادی باید به نهاد قضایی مانند دادگستری اصفهان پرداختی داشته باشد؟

فولاد مبارکه بیش از ۶ میلیارد تومان تحت عنوان خرید ژنراتور به فرمانداری مبارکه اختصاص داده و بیش از ۷ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان نیز برای خرید دستگاه یخ‌ساز و ۸۰۰ هزار آب معدنی جهت همایش اربعین هزینه کرده است.

این سبک از هزینه‌کرد فولاد مبارکه به همین موارد محدود نمی‌شود. تحت مدیریت سعید زرندی، بیش از ۲۰ میلیارد تومان برای تأمین اتوبوس جهت حضور مردم اصفهان در رویداد‌های ملی و مذهبی هزینه شده است. همچنین ۳ میلیارد تومان نیز به ستاد توسعه و بازسازی عتبات عالیات استان اصفهان کمک شده است.

در کنار موارد مذکور، فولاد مبارکه ۱۰ میلیارد تومان نیز به صداوسیمای مرکز اصفهان کمک کرده است. دولت امسال حدود ۳۵ هزار میلیارد تومان بودجه برای صداوسیما در نظر گرفته و با این‌حال فولاد مبارکه برای نهادی که نه دولت و نه بخش بزرگی از مردم رضایتی از آن ندارند، ۱۰ میلیارد تومان اختصاص داده است.

همچنین مقایسه برخی هزینه‌های مسئولیت اجتماعی فولاد مبارکه قابل تأمل و بررسی است. تحت مدیریت سعید زرندی، فولاد مبارکه بیش از ۴۴ میلیارد تومان برای تأمین تجهیزات مؤسسات فرهنگی و مذهبی هزینه کرده، در حالی که تنها ۲ میلیارد تومان برای تأمین تجهیزات هلال احمر اختصاص داده است؛ آن هم در سالی که کشور با دو جنگ مواجه بوده و هلال‌احمر در صف نخست تدارکات حضور داشته است.

هزینه ۴۴ میلیارد تومانی فولاد مبارکه تحت عنوان «موسسه فرهنگی و مذهبی» شائبه‌های زیادی را مطرح می‌سازد. به همین دلیل سعید زرندی بایستی نام موسساتی که ۴۴ میلیارد تومان به آنها پرداخت شده را اعلام کند و در این راستا شفاف‌سازی نماید.

۴۴ میلیارد تومان پرابهام فولاد مبارکه با مدیریت سعید زرندی کجا هزینه شده است؟

در پایان گزارش مسئولیت اجتماعی فولاد مبارکه، یکی از سرفصل‌های مهم هزینه‌کرد این بنگاه، عنوان «سایر» است. فولاد مبارکه که حتی برای کمک‌هزینه یک میلیارد تومانی به مجمع خیرین مدرسه‌ساز سرفصل جداگانه‌ای ثبت کرده، بیش از ۴۴ میلیارد تومان را تحت عنوان «سایر» و بدون درج سرفصل مشخص قرار داده است؛ سرفصلی که ابهامات زیادی درباره نحوه و محل هزینه‌کرد این ۴۴ میلیارد تومان در فولاد مبارکه تحت مدیریت سعید زرندی ایجاد می‌کند.

با وقوع جنگ رمضان در پایان سال ۱۴۰۴ و حمله به فولاد مبارکه، شاید انتظار می‌رفت این شرکت صنعتی، به دلیل هزینه‌های سنگینی که باید صرف بازسازی کند، از هزینه‌های مسئولیت اجتماعی یا به‌خصوص بودجه باشگاه سپاهان بکاهد. اما بودجه باشگاه سپاهان نیز از ۲ هزار میلیارد تومان به ۲ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان رسید؛ باشگاهی که در این شرایط، حتی ضرورت تداوم هزینه‌کرد در آن نیز با پرسش مواجه است.

این گزارش را نه تخریب، بلکه باید نقدی دلسوزانه دانست؛ چراکه تداوم ابهام در هزینه‌کرد منابع فولاد مبارکه، بیش از هر چیز می‌تواند به اعتبار مدیرعامل و اعضای هیئت‌مدیره این مجموعه آسیب بزند. در شرایطی که در فضای رسانه‌ای درباره عملکرد سعید زرندی و دیگر اعضای هیئت‌مدیره، از جمله محمدحسین مقیمی و محسن صالحی‌نیا، بحث‌ها و شائبه‌هایی مطرح است، شفاف‌سازی درباره محل هزینه‌کرد منابع شرکت و پاسخ‌گویی به پرسش‌های افکار عمومی، ضرورتی انکارناپذیر است.

هدف از طرح این نقدها، دامن‌زدن به حاشیه‌ها نیست؛ بلکه اتفاقاً هشداری از سر دلسوزی است تا مدیران فولاد مبارکه با شفافیت به ابهامات پاسخ دهند و اجازه ندهند پرسش‌های بی‌پاسخ، زمینه گسترش شایعات و خدشه‌دار شدن اعتبار مدیریتی آنان را فراهم کند. شفافیت در این پرونده، نه‌تنها حق سهامداران و مردم، بلکه به سود خود مدیران نیز هست.