روبیو در میان اختلافات عمیق بر سر جنگ‌های اوکراین و خاورمیانه خواستار همکاری در گروه ۲۰ شد

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، روز جمعه از همتایان خود در میان وزیران خارجه گروه ۲۰ خواست تا برای دستیابی به ثبات ژئوپلیتیک و شکوفایی اقتصادی بیشتر با یکدیگر همکاری کنند و هشدار داد که یک رشته بحران‌ها خطرات جدی را متوجه نظم اقتصادی جهان کرده است.

اما حضور سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در گردهمایی دو روزه آتلانتا ـ که به دعوت روبیو انجام شد ـ باعث ناآرامی میان بسیاری از وزیران گروه ۲۰ شد و شکاف‌های عمیق بر سر جنگ‌های اوکراین و خاورمیانه را در نشستی که پیش‌بینی می‌شود بدون بیانیه مشترک به پایان برسد، تشدید کرد. دستیابی به چنین بیانیه‌هایی نیازمند اجماع است که از زمان تهاجم تمام‌عیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ دست‌نیافتنی یا غیرممکن بوده است.

اد میلیبند، وزیر امور خارجه بریتانیا، مستقیماً خطاب به لاوروف در جریان نشست گفت: «همین دیروز پهپاد‌های شما حمله کردند و ۱۵ نفر را کشتند؛ و نمونه‌های بی‌شماری مانند این وجود دارد که شما در طول این جنگ غیرنظامیان بی‌گناه را می‌کشید. همه ما می‌دانیم که شما متجاوز هستید.»

لاوروف بعداً به خبرنگاران گفت که موضع مسکو در قبال مناقشه اوکراین تغییر نکرده است و روسیه نمی‌تواند اوکراین را به عنوان یک «تهدید نظامی برای منافع امنیتی مشروع فدراسیون روسیه» بپذیرد، این بر اساس گزارش خبرگزاری‌های روسی است.

مقام‌های آمریکایی گفتند که عکس سنتی خانوادگی گروه ۲۰ را پس از آنکه مقام‌های اروپایی از عکس‌گرفتن با لاوروف خودداری کردند، لغو کردند. یک مقام آمریکایی گفت واشنگتن می‌خواست از «نمایشی» که می‌تواند نشست را تحت‌الشعاع قرار دهد، جلوگیری کند. یک دیپلمات غربی گفت که یک‌سوم اعضا، از جمله استرالیا و کانادا، اعتراض کردند.

یوهان وادفول، وزیر امور خارجه آلمان، به خبرنگاران گفت که عکس‌برداری با لاوروف غیرقابل قبول است، زیرا «هیچ عادی‌سازی با روسیه وجود ندارد.» یک شرکت‌کننده گفت خود لاوروف اذعان کرد که «نگرانی‌هایی» درباره عکس خانوادگی وجود داشته است که باعث تکان‌دادن سر از سوی بسیاری از افراد حاضر در اتاق شد.

روبیو با بیان اینکه جهان با بحران‌های به هم پیوسته‌ای روبه‌روست که امنیت انرژی و مواد غذایی جهانی، تجارت و آزادی ناوبری را تهدید می‌کند، از همتایان خود خواست تا در جریان آخرین نشست وزیران پیش از نشست سران در میامی فلوریدا از ۱۴ تا ۱۶ دسامبر، حوزه‌های توافق را پیدا کنند.

او گفت: «ما از سوی ملت‌هایی که به آنها خدمت می‌کنیم، موظفیم با یکدیگر کار کنیم... تا پاسخ به بحران‌های نوظهور را هماهنگ کرده و از منافع مشترکمان محافظت کنیم. ما می‌توانیم به فراهم کردن زمینه برای ثبات ژئوپلیتیک گسترده‌تر و برنامه شکوفایی اقتصادی وسیع‌تری که رهبران ما به آن خواهند پرداخت، کمک کنیم.»

دو مقام غربی گفتند که اعضای گروه ۲۰ بر سر شدت چالش‌های اقتصادی که تقریباً هر کشوری در نتیجه جنگ در خاورمیانه با آن روبه‌روست، توافق کلی دارند. آنها گفتند بسیاری از شرکت‌کنندگان نگرانند که حملات جدید ایالات متحده به ایران، قیمت نفت را به شدت افزایش دهد و رنج را عمیق‌تر کند.

یکی از مقام‌ها که به دلیل نداشتن مجوز صحبت علنی خواست نامش فاش نشود، گفت: «امکان انجام یک عملیات نظامی جدید در ایران در ذهن همه قرار دارد. همه تحت فشار شدیدی هستند.»

مقام‌های غربی گفتند انتظار می‌رود نشست وزیران خارجه با بیانیه رئیس به پایان برسد و تلاش بزرگ‌تر بر روی تدوین یک بیانیه مشترک متمرکز شود که می‌تواند توسط سران گروه ۲۰ در نشست دسامبر امضا شود. مشخص نیست که آیا ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در گردهمایی دسامبر شرکت خواهد کرد یا خیر.

هایدی کربو-ردیکر، اقتصاددان ارشد وزارت خارجه در دوران دولت اوباما، گفت با توجه به اینکه اعضای گروه ۲۰ یعنی روسیه، چین و قدرت‌های میانی مانند برزیل و هند تلاش می‌کنند تا رقابت راهبردی ایالات متحده و چین را هدایت کنند، شما «بیش از هر زمان دیگری با شکاف مواجه هستید.»

او افزود که در طول یک دهه گذشته یا بیشتر، کشور‌های گروه ۷ حداقل «پیش از آمدن به گروه ۲۰ بر سر یک پلتفرم هماهنگ توافق می‌کردند، اما اکنون ما حتی واقعاً آن را هم نداریم.»

انتظار می‌رود وزیران در جریان بحث خود در روز شنبه، درباره مسائل زنجیره تأمین و چالش‌های تهیه مواد معدنی حیاتی مورد نیاز برای تولید فناوری‌های پیشرفته گفت‌و‌گو کنند.

روبیو از ابتکار «پاکس سیلیکا» (Pax Silica) حمایت کرده است که هدف آن متحد کردن کشور‌های گروه ۲۰ نگران از تسلط چین بر عناصر کمیاب زمین و سایر مواد معدنی حیاتی است.

کارشناسان با اشاره به بیانیه به رهبری ایالات متحده در مورد مازاد ظرفیت صنعتی که برخی از وزیران تجارت گروه ۲۰ پس از ناکامی گروه در دستیابی به اجماع آن را امضا کردند، گفتند هرگونه تحرکی در آن جبهه احتمالاً بعداً انجام خواهد شد.

الین دزنسکی از بنیاد دفاع از دمکراسی‌ها مستقر در واشنگتن گفت که چنین بیانیه‌هایی توسط گروه‌های موقت می‌تواند راه رو به جلویی را در محیط دشوار کنونی ارائه دهد.

او گفت: «آزمون درست این است که آیا ایالات متحده می‌تواند با شرکا همکاری ایجاد کند زمانی که اجماع همه اعضا دور از دسترس به نظر می‌رسد.» او خاطرنشان کرد که «کواد» ـ یک گروه امنیتی متشکل از ایالات متحده، هند، ژاپن و استرالیا ـ نیز روز شنبه در حاشیه نشست گروه ۲۰ در آتلانتا تشکیل جلسه خواهد داد.

شرکت‌کنندگان گفتند تصمیمات اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده در قبال روسیه، از جمله توافق برای خرید گازوئیل و لغو برخی تحریم‌ها، به همراه مشکلات اوکراین با خدمات ماهواره‌ای «استارشیلد»، پس‌زمینه چالش‌برانگیزی را برای مذاکرات ایجاد کرد. از اوکراین برای شرکت دعوت نشده بود.

واشنگتن اواخر روز جمعه از فروش چند میلیارد دلاری موشک‌های رهگیر پاتریوت خبر داد و خبر خوبی را به کی‌یف ارائه کرد.

پیش از این نشست، کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت خواستار افزایش حمایت از اوکراین خواهد شد و در عین حال برای پیشرفت در اقدامات بازخواست از طریق دادگاه ویژه و کمیسیون دعاوی فشار خواهد آورد.

او در شبکه ایکس نوشت: «روسیه باید پاسخگو باشد.»