رئیس جدید کنست اسرائیل ممکن است کلید اصلی برکناری بنیامین نتانیاهو باشد

در دستور کار بالا، جایگزینی رئیس کنست قرار خواهد داشت که با کنترل کردن دستور کار قوه مقننه از نفوذ عظیمی برخوردار است. این نقش در حال حاضر در اختیار امیر اوحانا، از متحدان نزدیک بنیامین نتانیاهو قرار دارد. به گزارش رسانه‌های اسرائیلی در روز دوشنبه، گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل که آخر هفته گذشته مأموریت ریاست‌جمهوری برای تلاش جهت تشکیل دولت ائتلافی را دریافت کرد، ممکن است خود این نقش را بر عهده بگیرد. تلاش برای ربودن کنترل کنست به اندازه‌ای اهمیت دارد که بیش از ۱۵۰ مقام ارشد امنیتی پیشین، از جمله رؤسای ارتش، اطلاعات و پلیس، هشدار دادند که فعالان راست‌گرا قصد دارند با حملات خشونت‌آمیز روز سوگند یاد کردن را مختل کنند.

فروم فرماندهان بازنشسته موسوم به «دیوار محافظ دموکراسی» در نامه‌ای به رؤسای نهاد‌های امنیتی در حال خدمت هشدار داد: «بازیگرانی که با جایگزینی رئیس کنست مخالف هستند، قصد دارند در روز مراسم سوگند به کنست رفته و از ورود نمایندگان کنست و اعضای خانواده‌هایشان به داخل ساختمان جلوگیری کنند.» روزنامه معاریو به نقل از این نامه نوشت: «همین بازیگران در حال تشویق ده‌ها هزار شهروند حامی موضع خود هستند تا آمده و در این ماموریت به آنها کمک کنند.» اگر آیزنکوت سمت ریاست را بر عهده نگیرد، احزاب اپوزیسیون توافق کرده‌اند که شخصی از حزب «یشار» او نامزد این پست شود. احزاب اپوزیسیون ۶۷ کرسی از ۱۲۰ کرسی قوه مقننه را در اختیار دارند که برای نصب یک گزینه اجماع برای ریاست کافی است. همه آنها نخست‌وزیر فعلی را تهدیدی برای دولت توصیف کرده‌اند و با وجود اختلافاتی که مانع تشکیل ائتلاف شده است، مشتاق‌اند علیه او اقدام کنند.

با این حال، چندین حزب اپوزیسیون یهودی-اسرائیلی در بلوک «تغییر» سوگند یاد کرده‌اند که با احزاب عربی-فلسطینی که بیش از یک چهارم کرسی‌های این بلوک را در اختیار دارند، در یک جا ننشینند و حتی به یک دولت اقلیت که حمایت آنها را پشت سر دارد نپیوندند. آیزنکوت متعهد شده است که یک دولت اضطراری ملی را میانجی‌گری کند و وعده داده است که با «اقدامات سیاسی خلاقانه و غیرمتعارف» به آن دست یابد. در نشانه‌ای از چالش‌های پیش‌رو، او عملاً هشدار داد که برخی از وعده‌های انتخاباتی برای برکناری نتانیاهو باید شکسته شوند. او گفت: «هیچ‌کس قادر نخواهد بود تمام وعده‌های انتخاباتی خود را محقق کند و همه ما باید مصالحه کنیم. این نیز رهبری است، یعنی دانستن زمان تصمیم‌گیری و تعیین اولویت‌ها.»

اعتراضاتی در سراسر اسرائیل برگزار شده و از احزاب اپوزیسیون یهودی-اسرائیلی می‌خواهد که کنار زدن نتانیاهو را بر تعهد نژادپرستانه به محروم کردن احزاب عربی-فلسطینی از دولت مقدم بدارند. شهروندان فلسطینی اسرائیل حدود ۲۰ درصد از جمعیت اسرائیل را تشکیل می‌دهند و در این سال با آراء بی‌سابقه‌ای شرکت کردند و ۱۹ کرسی به دست آوردند. بدون آنها، بلوک اپوزیسیون کرسی‌های کمتری نسبت به ائتلاف تضعیف‌شده نتانیاهو دارد. آویگدور لیبرمن، رهبر اپوزیسیون راست‌گرا، تلاش کرده است تا مسیر جایگزینی برای دولت از طریق اتحاد با احزاب حریدی بیابد. آنها مدت‌هاست از متحدان نتانیاهو بوده‌اند، اما از ناتوانی او در عمل به وعده تصویب معافیت‌های گسترده خدمت سربازی برای جامعه خود در قانون ناامید شده‌اند. لیبرمن برای خدمت اجبار همگانی کمپین سختی به راه انداخته است، اما به نظر می‌رسد ترجیح می‌دهد در این موضوع مصالحه کند تا اینکه با فلسطینی‌ها کار کند.

آریه ارلیخ، روزنامه‌نگار برجسته حریدی، در ستونی برای روزنامه یدیعوت اخرونوت نوشت: «آیا پایان جهان فرا رسیده است؟ آیا آویگدور لیبرمن... بزرگ‌ترین آزارگر حریدی‌ها در سیاست اسرائیل که در دهه‌های اخیر دیده‌شده، ناگهان به این باور رسیده است که می‌تواند بر سر لایحه سربازی مصالحه کند و در کنار حریدی‌ها در یک دولت ائتلافی بنشیند؟» حتی اگر آیزنکوت معامله ائتلافی را میانجی‌گری کند، ممکن است اعلام آن را تا زمان جایگزینی رئیس منصوب نتانیاهو به تأخیر بیندازد. نتانیاهو استاد بقای سیاسی و معاملات لحظه آخری است و با کشاندن افراد ناراضی به اتحاد خود، ائتلاف‌های گذشته را از هم پاشیده است. اوحانا می‌تواند امضای دولت جدید را تا یک هفته به تأخیر بیندازد و برخی از اعضای اپوزیسیون نمی‌خواهند به نتانیاهو آنقدر زمان بدهند تا به نقاط ضعف هر توافق شکننده‌ای حمله کند.

اگر آیزنکوت نتواند دولتی تشکیل دهد، مأموریت به رهبران دیگر واگذار می‌شود و اگر آنها نیز شکست بخورند، اسرائیل باید دوباره انتخابات برگزار کند. در این میان، نتانیاهو و متحدان راست افراطی او به عنوان یک دولت موقت در قدرت باقی خواهند ماند. گیدون راحت، استاد علوم سیاسی در دانشگاه عبری القدس گفت اگر یک دولت جایگزین به قدرت برسد، بی‌ثبات کردن آن برای نتانیاهو دشوارتر خواهد شد. وی افزود: «هنگامی که آنها دولتی را تأسیس کنند، ممکن است یک دولت اقلیت باشد، ممکن است انجام کار‌ها برایشان سخت باشد، اما با این وجود، آنها حکومت خواهند کرد و کنار زدنشان دشوار خواهد بود.»