قدرت خرید یک میلیارد تومان، ۱۵ سال بعد چقدر است؟

محمد گلشاهی

طرح جدید تسهیلات مسکن که قرار است برای ۱۵ سال بعد به افراد یک میلیارد تومان وام بدهد، سوالات و واکنش‌های زیادی را در پی داشته است و بسیاری از افراد می‌خواهند بدانند آیا استفاده از این طرح ارزش سرمایه‌گذاری برای خود یا فرزندان خویش را دارد یا خیر. یک میلیارد تومانی که اگر امروز هم آن را به ما بدهند شاید نتوانیم خانه دلخواه خود را با آن بگیریم چه برسد به ۱۵ سال بعد که قیمت‌ها احتمالا افزایشی چندین برابری داشته‌اند.

در واقع ما در کشوری زندگی می‌کنیم که هر صبح که بیدار می‌شویم قیمت شیر، گوشت ، هویج و خیار تا خودرو و مسکن و دلار ، تغییرات شگرفی دارد که خواب اصحاب کهف را برای انسان تداعی می‌کند و آن‌گاه در چنین شرایطی صحبت از برنامه‌ریزی برای ۱۵ سال آینده به شوخی می‌ماند ، اما با این حال و برای بهتر فهمیدن حجم این تغییرات و کاهش ارزش پول می‌شود محاسباتی را انجام داد.

یک راهکار ساده این است که ببینیم یک میلیارد تومان فعلی ۱۵ سال قبل چه ارزشی داشته است و بر اساس آن بگوییم اگر اقتصاد ایران شرایط ۱۵ سال قبل یعنی از سال ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۰را برای ۱۵ سال آینده یعنی ۱۴۰۰ تا ۱۴۱۵ تکرار کند چه اتفاقی می‌افتد. برای این‌کار اگر به سایت مرکز آمار مراجعه کنید و قسمت محاسبه‌گر نرخ تورم را در این سایت جستجو کنید می‌توانید ببینید که یک میلیارد تومان در خرداد ماه ۱۴۰۰ معادل حدود ۵۶ میلیون ۳۰۰ هزار تومان در همان ماه در سال ۱۳۸۵ بوده است.

یعنی اگر در خردادماه سال ۱۳۸۵ مبلغ ۵۶ میلیون پول داشتید معادل با یک میلیارد تومان امروزی است. به عبارتی می‌توان گفت که اگر با متوسط همین تورمی که در ۱۵ سال گذشته داشتیم، ۱۵ سال آتی نیز  پیش برویم آنگاه ارزش یک میلیارد تومان آن سال چیزی معادل قدرت خرید ۵۶ میلیون تومان فعلی است که اگر قیمت حدود ۳۰ میلیونی میانگین قیمت مسکن را در حال حاضر و در شهر تهران را در نظر داشته باشیم آنگاه می‌شود گفت با این یک میلیارد تومان در ۱۵ سال بعد حتی نمی‌توان دو متر مربع آپارتمان خرید!!

نکته اینجاست که این محاسبات در صورتی است که تورم قیمت مسکن معادل با تورم عمومی در کشور باشد اما اگر تورم مسکن بیشتر از تورم عمومی قیمت‌ها باشد آنگه حتی همین دو متر را نیز نمی‌شود خرید. برای توضیح این موضوع باید گفت  اگر در همان سایت مرکز آمار کمی جستجو کنیم متوسط قیمت ساختمان در نیمه اول سال ۱۳۸۵ برابر با متری ۷۴۶ هزار تومان در شهر تهران بوده است و با یک ضرب و تقسیم ساده متوجه خواهیم شد اگر ۵۶ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان را به خرید ملک در آن سال اختصاص داده بودیم می‌توانستیم یک ملک ۷۵ متری را در شهر تهران بخریم. با توجه به اینکه متوسط قیمت مسکن میانگین کلیه مناطق تهران است احتمالا یک واحد ۷۵ متری در مناطق مرکزی شهر با این پول قابل تهیه بود. نکته جالب اینجاست که در مصاحبه‌های به جا مانده از آن دوران قرار بود از اواخر خرداد ۱۳۸۵ وام مسکن ۲۰ میلیون تومانی به افراد داده شود.

یعنی اگر شما در آن سال چیزی در حدود ۳۷ تا ۳۷ میلیون نقد داشتید با دریافت وام ۲۰ میلیونی می‌توانستید خانه مورد نظر خود را بخرید و از طرف دیگر ۳۵ درصد تامین مالی یک واحد ۷۵ متری در منطقه متوسط توسط وام و تسهیلات صورت می‌گرفت.

حال اگر به سال ۱۴۰۰ برگردیم ، با یک میلیارد تومان با توجه به میانگین قیمت مسکن که به متری ۲۹ میلیون ۶۰۰ هزار تومان در خرداد ۱۴۰۰ رسید تنها می‌توان در حدود ۳۴ متر آپارتمان خرید که نشان می‌دهد تورم مسکن در طی ۱۵ سال اخیر بیش از دو برابر تورم اقتصاد ایران است.

یعنی اگر باز بخواهیم شرایط را برای ۱۵ سال آینده تعمیم دهیم و بگوییم تورم مسکن دو برابر تورم عمومی قیمت‌هاست آنگاه با یک میلیارد تومان حتی نمی‌توان یک متر هم در سال ۱۴۱۵ خانه خرید!! عددی عجیب که نشان می‌دهد که اگر اقتصاد ایران مسیر ۱۵ سال قبل خود را طی کند و نتواند خود را بهبود دهد در سال ۱۴۱۵ هجری شمسی باید به طور میانگین برای هر متر مربع مسکن در شهر تهران بیش از یک میلیارد تومان پرداخت!!