چه کسی مقصر آلودگی هوای تهران است؟

چند سالی است که با شروع فصل سرما، قصه تکراری آلودگی هوای تهران هم تکرار می‌شود؛ هر بخشی از ساختار سیاسی- اداری کشور هم به نوبه خود یکدیگر را در پیدایش آن مقصر می‌دانند و هر روز انگشت اتهام به طرف مقابل نشانه گرفته می‌شود؛ اما همه بر سر یک موضوع تفاهم دارند؛ وضع در تهران در آستانه بحرانی شدن است. خبرنگار «فراز» برای روشن شدن موضوع با احمد مسجدجامعی ، عضو و رئیس پیشین شورای اسلامی شهر به گفت‌وگو نشست.

آقای مسجد جامعی! شما دلیل آلودگی هوای پایتخت را چه می‌دانید؟

حل ریشه‌ای معضل آلودگی هوا در گرو حل معضلات ترافیکی و حمل‌ونقل عمومی است. خودروهای دیزلی که سوخت گازوئیل با گوگرد بالا مصرف می کنند سهم بسزایی در آلودگی هوای شهر تهران دارند و همچنین مصرف مازوت که آلاینده‌ترین سوخت غیراستاندارد است و بیش از ۳ درصد ترکیب گوگرد دارد، به آلودگی شدید هوا در کشور و از جمله پایتخت دامن می‌زند.

راه حل چیست؟

به نظر من پلیس راهور تهران باید نسبت به جلوگیری از تردد تمام موتورسیکلت‌ها، خودروهای دودزا و فاقد معاینه فنی و تردد شبانه کامیون‌ها به استثنای کامیون‌های حامل سوخت، مواد غذایی و مواد فاسدشدنی تا زمان رفع شرایط اضطرار، اقدام کند. همچنین باید فعالیت تمام واحدهای تولید آسفالت، شن، ماسه و بتن آماده، متوقف شود. شهرداری تهران، باید نسبت به جلوگیری از روشن ماندن اتوبوس‌ها و مینی‌بوس‌ها در پایانه‌های مسافربری، اقدام کند. مصرف نفت کوره هم باید در کلیه واحدهای نیروگاهی،صنعتی، تولیدی، معدنی و خدماتی استان، ممنوع شود.

اگر مدتی خودروهای شخصی  تردد نکند هوای تهران پاک‌ خواهد شد؟

تهران چهارمین شهر آلوده جهان است در صورتی که تنها یک‌سوم سفرهای درون شهری تهران با وسایل حمل‌ونقل عمومی انجام می‌شود. اگر این وسایل عمومی هم تردد نکنند آیا مردم می‌توانند زندگی کنند؟ در گذشته هم شاهد ایجاد طرح هایی از طرف دولت در خصوص کاهش آلودگی هوا بودیم برای مثال می بینیم که با کم کردن یک لاین از مسیر تردد خودروها و تبدیل آن به مسیر دوچرخه سعی در توسعه دوچرخه سواری کردند اما این لاین‌ها خالی از دوچرخه است و تنها یک مسیر اختصاصی برای موتورسواران ایجاد شده است.

شما سال‌ها رییس و عضو شورای شهر بودید. برای حل مشکل آلودگی هوا چه کردید؟ 

ما در شورای شهر در حد مقدوراتمان برای حل این مشکل تلاش کردیم اما توجه کنید که آلودگی هوای تهران، یک مساله چند وجهی است که حل آن نیازمند یک عزم عمومی در همه ارکان حکومت است چون بسیاری از بخش‌هایی که  در این مقوله درگیر و موثر هستند اصولا زیر نظر شهرداری و شورای شهر نیستند. پیش از این هم قوانینی برای جلوگیری از آلودگی هوا در سالهای ۷۴ و ۹۶ به تصویب رسیده بود اما در این زمینه از سوی هیچ کدام از دولت‌ها اقدام موثری صورت نگرفته است و مدیران بعضا در این راه موفق نبود.

چرا موفق نبودند؟

یکی از دلایل عدم موفقیت مدیران در توسعه حمل و نقل عمومی این است که در هر دوره‌ای هر مدیری به اقتضای توان مالی و سیاست های حاکم تصمیماتی میگیرد و طرح جامع مصوب موجود را اجرایی نمی‌کنند. اگر مردم به حمل و نقل ارزان و ایمن که شأنشان نیز در آن رعایت شود، دسترسی خوبی داشته باشند حتما از حمل و نقل عمومی به جای خودروی شخصی استفاده می کنند ولی در حال حاضر مردم به دلیل مشکلات کرونا و مشکلات شبکه حمل و نقل عمومی مجبور هستند از خودروی شخصی استفاده کنند پس معتقدم برای حل مشکلات مردم باید خواسته های مردم را با مقتضیات مدیریت شهری در نظر گرفته و از آن یک طرح اجرایی استخراج کنند. البته به نظر من باید شاید اصلا باید حمل ونقل عمومی را رایگان کنند تا انگیزه مردم افزایش یابد.