منتظر کوروش کمپانی‌های بعدی باشید

مالباختگان آیفون‌های ۱۳، یک ماه پس از عرضه آیفون ۱۶

۱۹ شهریور ۱۴۰۳، سری آیفون ۱۶ عرضه شد و دو دوهفته بعد به بازار غیررسمی ایران رسید، اما هنوز تکلیف کسانی که قربانی کلاهبرداری آیفون ۱۳ شدند مشخص نیست، اما اعلام شده است که فقط ارزش خودرو‌های کوروش کمپانی حدود ۵۰ میلیارد است. کوروش کمپانی برنده یک بازی است؛ یک بازی که به ضرر مردم و نفع عده‌ای خاص به راه افتاده‌است. تنها بخشی از برندگان این بازی کلاهبردارانی هستند که از شرایط ممنوعیت واردات آیفون استفاده می‌کنند و آیفون‌های قدیمی را با قیمت‌هایی بیشتر از قیمت‌های جهانی به دست کاربران ایرانی می‌رسانند. کوروش کمپانی قرار بود آیفون ۱۳ را در ۴۰ روز با قیمت ۲۰ میلیون تومانی به دست خریداران برساند. مدیران شرکت بعد از برگزاری فراخوان‌ها و تخفیف‌های بیشتر و بعد از دریافت پول از مشتریان از کشور متواری شدند. سود این کلاهبرداری آنچنان زیاد بود که فقط ۵۰ میلیارد تومان ارزش پایه خودرو‌های کمپانی اعلام شده‌است. این بخشی از اموالی است که این شرکت نتوانست از ایران خارج کند و ما نمی‌دانیم چند ده میلیارد تومان از کشور در این کلاهبرداری خارج شده است.

خروج ۵۰ هزار میلیارد تومان دلار ارز در شرایط ممنوعیت

در تیرماه سال ۱۴۰۱ بود که خبر ممنوعیت واردات آیفون به عنوان کالا‌های غیرضروری و تجملاتی اعلام شد تا از این طریق منابع ارزی، مدیریت و تولید داخلی، تقویت شود. این ممنوعیت برای عده‌ای خللی در مسیر خرید جدید‌ترین آیفون‌ها ایجاد نکرد. آنها از بازارا‌های غیررسمی آیفون ۱۴، ۱۵ و ۱۶ خریدند و راحت‌ترین کار آن بود که آیفون آنتن‌دار دیگری را با خود حمل کنند.

 
بازار غیر رسمی نه تنها از رونق نیافتاد بلکه در شرایط ممنوعیت واردات و تضعیف بازار‌های رسمی، تقویت شد و با سود‌های کلان در جیب دلالان به فعالیت خود ادامه داد. به عبارت دیگر نه تنها توجیه اولیه ممنوع‌سازی واردات محقق نشد بلکه در نهایت به خروج ۹۰۰ میلیون دلار ارز از مسیر قاچاق آیفون‌ها ختم شد. اخیرا رئیس انجمن تلفن همراه ایران پیش‌بینی کرده است اگر مشکل ریجستری‌ها حل نشود، تا پایان سال میزان ارزبری غیررسمی از یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار هم تجاوز خواهد کرد.

کارزاری برای رفع ممنوعیت

واردات آیفون ممنوع است، اما بسیاری از مسئولان کشور با آیفون‌های خود برای مردم تصمیم می‌گیرند و قانون وضع می‌کنند. به تازگی جلال رشیدی کوچی، نماینده دوره‌ی یازدهم مجلس گفته‌است: «۹۰٪ کسانی که در دولت مسئولیت دارند، آیفون در دست دارند و مخالف عدم رجیستری آیفون هستند.» روند عادی خرید و فروش آیفون در جهان، انتخاب را به عهده خریداران گذاشته، اما عملکرد مسئولیت آیفون به دست در ایران، خرید این گوشی را به اقدامی لاکچری تبدیل کرده است. این دغدغه چنان در میان تعدادی از مردم تقویت شده که کارزاری با عنوان «درخواست رجیستری و رفع ممنوعیت واردات گوشی‌های آیفون» به راه افتاده است و تا به امروز ۶۳ هزار و ۱۲۷ نفر این کارزار را امضا کرده و از رییس جمهور خواسته‌اند که ممنوعیت واردات گوشی‌های آیفون را رفع کنند.

داده‌ها نشان می‌دهد که ممنوعیت واردات آیفون به اهداف اولیه خود حتی نزدیک نشده است. منافع اصلی این ممنوعیت، نصیب کلاهبردارانی شده است که عده‌ای به صورت مستقیم در جیب مردم دست می‌برند و تعدادی غیر مستقیم این کار را انجام می‌دهند. آن تعداد از مردم که می‌توانند آیفون‌های جدید را با قیمت‌های بالا می‌خرند و آنهایی توان خرید ندارند رویای آن را تا زمان پیدا شدن کوروش کمپانی دیگر دنبال می‌کنند.