رویترز به نقل از منابع مطلع: ایران ممکن است به صورت موقت و مشروط، غنی‌سازی اورانیوم را متوقف کند

به گزارش فراز به نقل از رویترز؛ این منابع که به تیم مذاکره‌کننده نزدیک هستند، روز چهارشنبه اعلام کردند که «تفاهم سیاسی با ایالات متحده ممکن است به‌زودی حاصل شود» اگر واشنگتن با شرایط تهران موافقت کند. یکی از این منابع گفت که این موضوع «هنوز در مذاکرات با آمریکا مطرح نشده است.»

منابع به رویترز گفتند که در قالب این توافق، تهران برای یک سال غنی‌سازی اورانیوم را متوقف خواهد کرد، بخشی از ذخایر اورانیوم با غنای بالا را به خارج ارسال خواهد کرد یا آن را به صفحات سوخت برای مصارف هسته‌ای غیرنظامی تبدیل خواهد کرد.

توقف موقت غنی‌سازی راهی برای غلبه بر بن‌بست ایجادشده در پی برخورد خطوط قرمز طرفین پس از پنج دور مذاکره بین وزیر خارجه ایران، عباس عراقچی، و نماینده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه، استیو ویتکاف، به‌منظور حل یک مناقشه چنددهه‌ای درباره برنامه هسته‌ای تهران خواهد بود.

یکی از مقامات آمریکایی به رویترز گفت که پیشنهاد مطرح‌شده توسط منابع ایرانی تاکنون به‌طور رسمی به میز مذاکرات آورده نشده است. وزارت خارجه ایالات متحده و وزارت خارجه ایران به درخواست‌های رویترز برای اظهار نظر درباره این خبر پاسخ ندادند.

منابع ایرانی گفتند که تهران حاضر به برچیدن برنامه یا زیرساخت‌های هسته‌ای خود یا پلمب تأسیسات هسته‌ای‌اش ــ آن‌طور که دولت ترامپ خواستار آن است ــ نخواهد بود.

در عوض، آن‌ها گفتند ترامپ باید رسماً حق حاکمیتی ایران برای غنی‌سازی اورانیوم را به‌عنوان یک عضو معاهده عدم اشاعه هسته‌ای (NPT) به رسمیت بشناسد و مجوز آزادسازی درآمدهای نفتی ایران را که به‌دلیل تحریم‌ها مسدود شده‌اند صادر کند، از جمله ۶ میلیارد دلار در قطر.

ایران هنوز نتوانسته به ۶ میلیارد دلاری که در یک بانک قطری بلوکه شده و در جریان مبادله زندانیان بین ایران و آمریکا در سال ۲۰۲۳ ــ در دوران ریاست‌جمهوری جو بایدن ــ آزاد شده بود، دسترسی پیدا کند.

منبع دوم گفت: «تهران خواهان آن است که این وجوه بدون هیچ‌گونه شرط یا محدودیتی به ایران منتقل شود. اگر این به معنای رفع برخی تحریم‌هاست، پس آن هم باید انجام شود.»

منابع گفتند که این توافق سیاسی به دیپلماسی هسته‌ای کنونی شانس بیشتری برای موفقیت خواهد داد، چرا که فرصت بیشتری برای توافق بر سر مسائل دشوار و بنیادین فراهم می‌آورد که برای رسیدن به یک معاهده دائمی ضروری‌اند.

منبع دوم ایرانی گفت: «هدف رسیدن به یک توافق موقت نیست، بلکه یک توافق سیاسی است تا نشان دهد که هر دو طرف در تلاش برای کاهش تنش‌ها هستند.»

دیپلمات‌های غربی نسبت به امکان آشتی آمریکا و ایران بر سر مسئله غنی‌سازی تردید دارند. آن‌ها هشدار می‌دهند که هرگونه توافق سیاسی موقت با مقاومت قدرت‌های اروپایی مواجه خواهد شد، مگر اینکه ایران تعهدی جدی به کاهش فعالیت‌های هسته‌ای خود نشان دهد و این امر نیز با نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قابل راستی‌آزمایی باشد.

حتی اگر اختلاف‌نظرها بر سر غنی‌سازی کاهش یابد، رفع تحریم‌ها به‌سرعت همچنان دشوار باقی خواهد ماند. ایالات متحده خواهان رفع تدریجی تحریم‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای است، در حالی‌که ایران خواستار لغو فوری تمام تحریم‌های اعمال‌شده توسط ایالات متحده است که اقتصاد نفت‌محور ایران را تحت فشار قرار داده‌اند.

در پاسخ به این پرسش که آیا تحریم‌های کلیدی آمریکا ــ که از سال ۲۰۱۸ و پس از خروج ترامپ از توافق برجام دوباره اعمال شده‌اند ــ می‌توانند در دوران توقف غنی‌سازی لغو شوند، منبع اول گفت: «در جریان پنج دور مذاکره، گفت‌وگوهایی درباره نحوه رفع تحریم‌ها صورت گرفته است.»

ده‌ها نهاد اقتصادی کلیدی ایران، از جمله بانک مرکزی و شرکت ملی نفت، از سال ۲۰۱۸ تاکنون از سوی واشنگتن تحت تحریم قرار گرفته‌اند. ایالات متحده دلیل این تحریم‌ها را «حمایت از تروریسم یا اشاعه تسلیحات» اعلام کرده است.