سازمان ملل طرح فرانسه و عربستان سعودی برای تشکیل دولت فلسطینی بدون حضور حماس را به رای می‌گذارد

مجمع عمومی سازمان ملل متحد امروز جمعه ۱۲ سپتامبر (۲۱ شهریور) درباره قطعنامه‌ای موسوم به «اعلامیه نیویورک» رای‌گیری می‌کند که هدف آن احیای راه‌حل دو‌دولتی میان اسرائیل و فلسطینی‌ها، بدون حضورحماس در آینده فلسطین خواهد بود.

دولت اسرائیل به‌شدت با تشکیل دولت فلسطینی و همچنین هرگونه اقدام برای به رسمیت شناختن آن در سازمان ملل مخالفت کرده و در دو سال اخیر، نهاد‌های وابسته به سازمان ملل را به تمرکز یک‌جانبه بر انتقاد از اسرائیل و ضعف در محکوم کردن حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس که آغازگر جنگ جاری در غزه بود، متهم کرده است.

با این حال این اعلامیه که فرانسه و عربستان سعودی ارائه کرده‌اند، این حمله را صریحا محکوم می‌کند و نام کامل آن هم «اعلامیه نیویورک درباره حل‌وفصل مسالمت‌آمیز مسئله فلسطین و اجرای راه‌حل دو‌دولتی» است. در متن این اعلامیه تاکید شده که «حماس باید همه گروگان‌ها را آزاد کند» و مجمع عمومی سازمان ملل «حملات حماس علیه غیرنظامیان در ۷ اکتبر» را محکوم می‌کند.

این اعلامیه همچنین «اقدام جمعی برای پایان دادن به جنگ در غزه و دستیابی به راه‌حلی عادلانه، پایدار و مسالمت‌آمیز برای مناقشه اسرائیل و فلسطین بر اساس اجرای موثر راه‌حل دو‌دولتی» را خواستار شده است.

این متن که پیش‌تر به تایید اتحادیه عرب رسید و در ماه ژوییه نیز با امضای ۱۷ کشور عضو سازمان ملل، از جمله چند کشور عربی همراه شد، فراتر از محکومیت حماس است و تلاش می‌کند این گروه را به‌طور کامل از ساختار رهبری در غزه کنار بگذارد. در این بیانیه آمده است: «در چارچوب پایان دادن به جنگ غزه، حماس باید به حاکمیتش در غزه خاتمه دهد و در راستای تحقق هدف یک دولت مستقل و دارای حاکمیت فلسطینی، سلاح‌هایش را با مشارکت و حمایت بین‌المللی، به تشکیلات خودگردان فلسطین تحویل بدهد.»

این رای‌گیری پیش از برگزاری اجلاس آتی سازمان ملل در تاریخ ۲۲ سپتامبر در نیویورک انجام می‌شود؛ اجلاسی که ریاست آن را عربستان سعودی و فرانسه به‌طور مشترک بر عهده دارند و امانوئل مکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه، وعده داده است در آن، به‌طور رسمی دولت فلسطین را به رسمیت بشناسد. چند کشور دیگر نیز وعده‌های مشابهی داده‌اند. اسرائیل این اقدام را «پاداشی برای تروریسم» توصیف کرده است.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، روز پنجشنبه و پس از حمله جنجالی ارتش اسرائیل به محل نشست سران حماس در قطر، در مراسم امضای یک پروژه بزرگ شهرک‌سازی در کرانه باختری، سوگند یاد کرد که دولت فلسطینی وجود نخواهد داشت. او در این مراسم که در شهرک اسرائیلی معاله آدومیم، واقع در شرق اورشلیم، برگزار شد، تصریح کرد: «ما به وعده خود عمل خواهیم کرد که دولت فلسطینی وجود نخواهد داشت، این مکان متعلق به ما است.»

نتانیاهو روز گذشته توافق‌نامه‌ای را برای پیشبرد طرح گسترش شهرک‌سازی‌های اسرائیل امضا کرد که بسیار مناقشه‌برانگیز است، زیرا زمین‌هایی را که فلسطینی‌ها برای دولت آینده خود در نظر دارند، به دو قسمت تقسیم می‌کند. نتانیاهو در این مراسم که با هدف اضافه شدن هزاران واحد مسکونی جدید به شهرک مذکور برگزار شد، تاکید کرد: «دولت فلسطینی وجود نخواهد داشت.»

این طرح موسوم به ئی۱ (E۱) که ماه گذشته به تایید نهایی رسید، کرانه باختری را از شرق اورشلیم جدا و آن را به دو نیم تقسیم می‌کند. تشکیلات خودگردان فلسطین و متحدان آن این طرح را محکوم کرده و آن را غیرقانونی دانسته‌اند. آنها می‌گویند که این طرح به طرح‌های صلح در منطقه پایان می‌دهد و به از هم پاشیدن قلمرو فلسطینی‌ها منجر خواهد شد. سازمان ملل متحد نیز تداوم شهرک‌سازی‌های اسرائیل را خلاف حقوق بین‌الملل می‌داند. با وجود این، دولت نتانیاهو به اجرای این طرح مصصم است.

از سوی دیگر، محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، در سفر به لندن و دیدار با کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، خواستار پایان فوری جنگ در غزه و خروج نیرو‌های اسرائیلی از غزه و کرانه باختری شد عباس همچنین با گروهی از پزشکان بریتانیایی که برای درمان مجروحان به غزه رفته بودند، دیدار کرد.

این دیدار در حالی انجام شد که دولت بریتانیا نیز مانند فرانسه، اخیرا اعلام کرده است که قصد دارد در مجمع عمومی سازمان ملل، «کشور فلسطین» را به رسمیت بشناسد. استارمر در دیدار با عباس، بار دیگر تاکید کرد که لندن تنها با هدف حمایت از راه‌حل دو دولتی و صلح پایدار، فلسطین را به رسمیت خواهد شناخت و این امر مشروط به آتش‌بس، پایان بحران در غزه و خلع سلاح حماس است.