توجیه صدام برای حمله به ایران چه بود؟

 در پی حملات همه‌جانبه چند روز گذشته عراق به مناطق مرزی قصرشیرین و ایلام که به تصرف بخش‌هایی از خاک جمهوری اسلامی ایران توسط نیروهای عراقی انجامید، امروز (۱۳۵۹/۶/۱۹) صدام حسین، رئیس‌جمهور و رهبر رژیم عراق در محل ساختمان مجلس ملی عراق، در جلسه هیئت دولت اعلام کرد: ما نمی‌خواهیم با ایران بجنگیم و تصمیم ما جنگ نیست؛ ما تصمیم داریم هر قطعه‌ای از سرزمین عراقی که فارس‌ها آن را غصب کرده‌اند باز پس بگیریم. ما هیچ‌گونه طمعی به سرزمین‌های ایران نداریم.

صدام حسین افزود: ما تجاوزکار نیستیم، ما از سرزمین‌های خود دفاع می‌کنیم. وی اضافه کرد: ما دوستان جدی در میان خلق‌های ایران من‌جمله خلق فارس داریم، ولی آنان هیچ دوستی در میان ملت عراق ندارند.ما همیشه قدرت اتخاذ تصمیم مناسب را داریم.

صدام حسین در توجیه اظهارات خود گفت: این یک روش مبتنی بر قانون است و به‌منزله تجاوز محسوب نمی‌شود.

درعین‌حال، دیپلماسی عراق نیز ضمن اینکه فعال‌تر شده، حالت خصمانه‌تری نیز در قبال جمهوری اسلامی ایران به خود گرفته است. یک مقام آگاه عراقی ضمن تکذیب اینکه عراق در خلال نبردهای اخیر با نیروهای ایران، هواپیماهایی ازدست‌داده، به سخنان امروز صدام حسین اشاره کرد و گفت: ایران با تهدید ملل منطقه، از پس دادن جزایر عربی در خلیج (فارس) ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک که نیروهای شاه در سال ۱۹۷۱ آن‌ها را اشغال کرده‌اند، خودداری می‌کند.

 سعدون حمادی وزیر خارجه عراق نیز که روز گذشته جلسه‌ای با سفیران کشورهای عربی، شوروی، فرانسه، کوبا و یوگسلاوی در مورد تشریح اوضاع و حوادث مرزی ایران و عراق تشکیل داده بود، امروز هم جلسه دیگری در همین خصوص با سیاستمداران عراقی، داشت.

وی امروز همچنین در یک نشست خبری با خبرنگاران گفت: وزارت امور خارجه عراق، دوشنبه گذشته، دست‌نوشته‌ای را به‌عنوان یادداشت، تقدیم کاردار سفارت ایران در بغداد کرده، ضمن آن اظهار داشته که نیروهای عراق، برای مقابله با موضع‌گیری ایران، ناچار از پاک‌سازی منطقه زین‌القوس از نیروهای ایران گشت.

گزارش امروز روزنامه الثوره ارگان حزب بعث حاکم عراق نیز حاکی است: نیروهای نظامی عراق موفق شده‌اند ۷۶ کیلومترمربع از سرزمین‌های غصب‌شده توسط ایران را آزاد کنند. آزاد ساختن این اراضی در نبردهای شنبه گذشته که ۴۵ ساعت به طول انجامید، صورت گرفت.

الثوره همچنین نوشت: در تاریخ هفتم سپتامبر (یکشنبه)، عراق با ارسال یادداشتی از ایران خواست منطقه زین‌القوس را که ۱۰ سال پیش از استان دیالی عراق منتزع کرده بود تخلیه کند. در این یادداشت سیاسی عراق متذکر شده است که شاه در موافقت‌نامه ۱۹۷۵ الجزایر حاضرشده بود این منطقه را به عراق بازگرداند.

الثوره افزود: مقامات دولت تاریک‌اندیش ایران به‌جای اینکه در مورد اختلافات ارضی خود با عراق به گفت‌وگو بنشینند، به تقویت نیروهای نظامی خود در این منطقه مبادرت ورزیده است.

درحالی‌که صدام امروز به هیئت دولت خود اعلام کرد: تصمیم گرفته‌ایم زمین‌های اشغال‌شده خود را از ایران بازگیریم، در بغداد سخن از آزادسازی زمینی به وسعت ۱۲۰ کیلومترمربع می‌رود.

 به گزارش خبرگزاری پارس از اهواز، شامگاه امروز تلویزیون بصره با قطع برنامه‌های عادی خود اطلاعیه وزارت دفاع عراق را دایر بر آماده‌باش به افراد ارتش و ساکنان نوار مرزی این کشور قرائت کرد.

خبرگزاری عراق نیز اعلام کرد که دفاع ضد هوایی عراق امروز ۲ فروند هواپیمای فانتوم متعلق به نیروی هوایی ایران را سرنگون کرده است. این خبرگزاری افزود: نیروی هوایی عراق همچنین ۷ تانک، یک خودرو و نفربر و ۵ سنگر ارتش ایران را منهدم کرده است.

 از سوی دیگر، بخش عربی رادیو مسکو، در تفسیر امروز خود درباره نبردهای اخیر ایران و عراق گفت: واقعیت این است که ادامه این برخوردها نتایج نامطلوبی دارد و به نفع هیچ‌کدام تمام نخواهد شد.

 اگرچه هریک از طرفین درگیر طرف دیگر را متهم به رخنه در داخل خاک یکدیگر می‌سازند و هرکدام از ایران و عراق حوادث مرزی را به گردن یکدیگر می‌اندازند، ولی درهرحال، این حوادث اکنون به‌صورت نبرد و درگیری شدید درآمده که طرفین، هواپیماها و سایر سازوبرگ‌های نظامی خود را علیه یکدیگر به‌ کار می‌گیرند و درنتیجه به طرفین خسارت‌های مالی و نظامی و تلفات جانی زیادی واردشده است. آنچه مسلم است ادامه این نبرد و برخوردها تنها به نفع دشمنانشان تمام می‌شود و بهتر است که هرچه ‌زودتر این نگرانی‌ها برطرف گردد.

منبع:

سلیمانی خواه نعمت‌الله، روزشمار جنگ ایران و عراق: تصمیم صدام به جنگ علیه ایران (کتاب نهم)، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی: مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، تهران ۱۳۹۴، صص ۸۷۹، ۸۸۰