این تراپیست‌های مجازی علمی هستند یا نه؟

 روزنامه همشهری نوشت: فضای مجازی، به‌ویژه اینستاگرام تبدیل به کلینیک روانشناسی شده‌ است، هر روز هزاران پست و ویدئو با محتوای درمان اضطراب، افزایش اعتمادبه‌نفس یا پاکسازی ذهن منتشر می‌شود. بررسی‌ها نشان می‌دهد که محتوای مرتبط با روانشناسی در فضای مجازی طی ۲سال اخیر بیش از ۲ برابر رشد داشته و این در حالی است که بسیاری از صفحات پربازدید این حوزه هیچ ارتباطی با روانشناسان یا متخصصان واقعی ندارند. سیما فردوسی، روانشناس بالینی و استاد دانشگاه به نکات جالبی درباره موج تازه روانشناسی اینستاگرامی، آسیب‌های روانشناسی زرد و تأثیر آن بر سلامت روان جامعه اشاره کرد که بخشی از آن را در ادامه می‌خوانید.

پیشرفت علم

در گذشته، افراد برای رهایی از اضطراب از هیپنوتیزم یا روش‌های خرافی استفاده می‌کردند، اما با پیشرفت علم، روانشناسی به‌صورت تخصصی رشد کرد و نظریه‌پردازان بزرگی در این زمینه ظهور کردند. درمان‌های روانشناسی در مکاتب مختلف، هرچند متفاوت، همگی بر پایه علم و تجربه استوارند. در مقابل، هر روش نوظهوری که بدون پشتوانه علمی و پژوهشی مطرح شود، نمی‌تواند درمانی پایدار ایجاد کند.

نسخه واحد نداریم

معمولا افرادی که دچار نگرانی، ناراحتی یا مشکلات شخصی هستند، برای رهایی از وضعیت موجود به هر روشی حتی غیرعلمی متوسل می‌شوند و سراغ پیشنهادهایی می‌روند که در فضای مجازی در دسترس است. در روانشناسی نسخه واحدی وجود ندارد و توصیه‌ها ممکن است برای همه افراد مناسب نباشد.

تلقین به جای درمان

محتواهای منتشر شده در فضای مجازی در بهترین حالت نقش «مُسکن» دارند. اگر حال فردی پس از دیدن چنین محتواهایی بهتر شود، نتیجه تلقین موقت است نه درمان واقعی. درمان نیاز به فرآیندی علمی، زمان‌بر و مستمر دارد. یک جمله یا کلیپ کوتاه نمی‌تواند مشکلاتی را که در طول سال‌ها شکل گرفته‌اند، درمان کند. توصیه‌های سطحی و غیرعلمی هم می‌تواند امید واهی ایجاد کند و هم  فرد پس از ناکامی ناشی از این توصیه‌ها دچار خشم، پرخاشگری و در نهایت افسردگی شود.

لزوم پوشش بیمه‌ای

نبود پوشش بیمه‌ای یکی از نواقص مهم در این حوزه است. اگر بیمه‌ها خدمات روانشناسی را تحت پوشش قرار دهند، دسترسی مردم افزایش پیدا می‌کند و بسیاری از آسیب‌ها پیشگیری می‌شود.

علائم نیاز به مراجعه به روانشناس

اگر علائم افسردگی یا اضطراب به‌مدت ۲هفته به‌طور مستمر وجود داشته باشد، مانند بی‌حوصلگی، تحریک‌پذیری، بی‌خوابی، تغییر وزن، افکار خودکشی یا بی‌علاقگی به زندگی، حتما باید به روانشناس مراجعه شود.

دلایل افزایش مشکلات سلامت روان

عوامل متعددی چون رشد جمعیت، فشارهای اجتماعی، بحران‌های اقتصادی، ازدواج‌های نابسامان و استرس‌های ناشی از زندگی مدرن موجب افزایش اختلالات روانی شده است. باید قوانین مشخص و قابل اجرا برای برخورد با افراد فاقد صلاحیت در فضای مجازی تدوین شود. مردم هم برای حل مشکلات خود به متخصصان تأییدشده از سوی سازمان نظام روانشناسی مراجعه کنند که اسامی آنها در سایت سازمان روانشناسی وجود دارد.