چین توانی برای نقش‌آفرینی در آتش‌بس اوکراین ندارد

 حسن بهشتی‌پور  با اشاره به لغو دیدار پوتین و ترامپ در بوداپست، اظهار کرد: چند روز پیش، بین وزرای خارجه روسیه و آمریکا یک تماس تلفنی انجام شده بود تا دو طرف برای برقراری آتش‌بس پیش از برگزاری مذاکرات بوداپست به توافق برسند. از دلایل عدم حصول این توافق، اصرار روسیه به ادامه اشغال دونتسک و لوهانسک و الحاق رسمی این مناطق به خاک خود بود، در حالیکه اوکراین به شدت با این موضوع مخالف است و در دیدار اخیر ترامپ و زلنسکی نیز رئیس‌جمهور اوکراین تاکید کرد به هیچ وجه از خاک کشور خود نمی‌گذرد و تلاش‌های ترامپ برای وادارسازی اوکراین به پذیرش الحاق دونتسک و لوهانسک به خاک روسیه، شکست خورد.

وی افزود: بنابراین، عدم موافقت روسیه با پذیرش آتش‌بس قبل از دیدار پوتین و ترامپ و همچنین مخالفت اوکراین با جداشدن دو استان خود و اختلافات جدی در مورد آینده شبه‌جزیره استراتژیک کریمه، باعث لغو دیدار پوتین و ترامپ شد. اگرچه ترامپ در ایام انتخابات ادعا می‌کرد یک‌روزه جنگ اوکراین را حل خواهد کرد، اما اکنون بعد از گذشت حدود یک سال، هنوز نتوانسته به توفیقی در این زمینه دست یابد، زیرا او نه به نگرانی‌های روسیه بابت گسترش ناتو در شرق اروپا توجه دارد و نه به خودداری دولت و ملت اوکراین از پذیرش تجزیه کشورشان.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل ادامه داد: ترامپ هیچ تضمین قاطعی به دو طرف نمی‌دهد و تنها می‌خواهد به صورت دستوری، آن‌ها را وادار به پذیرش آتش‌بس کند. همچنین کشورهای اروپایی نیز با طرح‌های آمریکا برای اوکراین مخالفند و سعی دارند به آمریکا بفهمانند اوکراین دیوار امنیتی اروپاست و اگر روسیه در اوکراین موفق شود، ممکن است به بهانه عضویت لهستان در ناتو، به آن کشور هم حمله کند. 

بهشتی‌پور با اشاره به افزایش تحریم‌های روسیه، بیان کرد: جنگ اوکراین، منافع اقتصادی خوبی را برای آمریکا در پی داشته است. روسیه اصلی‌ترین صادرکننده انرژی به اروپا بود و جنگ اوکراین باعث شد آمریکا بخش بزرگی از این بازار را از آن خود کند و اکنون هم با تلاش برای افزایش تحریم‌های روسیه، به دنبال گسترش بازار انرژی خود در اروپاست. 

وی با اشاره به تلاش ترامپ برای دستاوردسازی در سیاست خارجی خود، عنوان کرد: ترامپ حتی در غزه هم به دستاورد خاصی نرسیده است، زیرا صلح غزه عملا روی هواست و هنوز آینده این باریکه، چگونگی اداره آن و وضعیت حماس مشخص نیست. اگرچه جنگ متوقف و گروگان‌ها مبادله شده‌اند، اما بحران غزه حل نشده و مشکلات بسیار عمیقی باقی مانده است. 

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل ادامه داد: بنابراین، همچنان دغدغه‌های ترامپ برای حل بحران اوکراین و ایجاد دستاورد برای خود باقی است‌. این جنگ یک نقطه عطفی در تاریخ دنیا محسوب می‌شود و تأثیر بسیار تعیین‌کننده‌ای در نظم آینده دنیا دارد. اکنون در دوره گذار به سمت یک نظم جدید هستیم و دو جنگ غزه و اوکراین، تاثیر شدیدی بر نظم جدید خاورمیانه و دنیا دارد. 

بهشتی‌پور همچنین با اشاره به دیدار روزهای آینده روسای جمهور چین و آمریکا در کره‌جنوبی و ابراز امیدواری ترامپ بابت میانجی‌گری موثر چین برای پایان‌دادن به جنگ اوکراین، گفت: اگر این دیدار انجام شود، عمدتا در مورد روابط دوجانبه، مسائل شرق آسیا و موضوعات بین‌الملل از جمله جنگ اوکراین و پرونده ایران صحبت خواهد شد. اما باید توجه کنیم که چین منفعت زیادی از جنگ اوکراین برده است، زیرا به دلیل تحریم‌های روسیه، اکنون چین در حال خرید نفت این کشور با تخفیف ۵ دلاری است. لذا هم‌اینک چین سود زیادی از جنگ اوکراین می‌برد.

وی با بیان اینکه چین سعی کرده خود را در جنگ اوکراین بی‌طرف نشان دهد، اضافه کرد: یعنی چین از یک طرف به تحریم‌های غرب علیه روسیه نپیوست و از طرف دیگر، حمایت نظامی و سیاسی خاصی هم از این کشور به عمل نیاورد و روابط خود را با هر دو طرف حفظ کرد. چین هم نفت و گاز ارزان از روسیه خرید و هم برای تقویت وجهه بین‌المللی خود، دو سال پیش یک طرح ۱۰ ماده‌ای برای توقف جنگ اوکراین ارائه داد که با موافقت غربی‌ها رو به رو نشد. 

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل با بیان اینکه بعید است شی و ترامپ در ملاقات خود به طرحی برای توقف جنگ اوکراین برسند، افزود: اما چین برای ایفای چنین نقش بزرگی تمایل دارد. برخی معتقدند منافع چین اقتضا می‌کند که برای خرید نفت ارزان روسیه، همچنان جنگ اوکراین ادامه یابد، اما این تحلیل اشتباه است، زیرا چین روابط بسیار گسترده‌تری با روسیه در زمینه‌های مختلف دارد و اگر بتواند به شکلی منصفانه به جنگ اوکراین پایان دهد، به یک دستاورد سیاسی بزرگ می‌رسد، اما فعلا توان خاصی در این زمینه ندارد. 

بهشتی‌پور با بیان اینکه پیچیدگی‌های بالای جنگ اوکراین باعث می‌شود نتوانیم نسبت به پایان یافتن آن در کوتاه‌مدت خوش‌بین باشیم، عنوان کرد: اکنون جنگ اوکراین در آستانه چهار سالگی قرار دارد و نتیجه آن تأثیر بسیار زیادی بر آینده جهان می‌گذارد و لذا بازیگران متعددی در مورد آن تصمیم‌گیری‌ می‌کنند. برای مردم اوکراین متأسفم که سرنوشت‌شان به دست ظالمان دنیا افتاده است که تنها به منافع خود فکر می‌کنند. این برای مردم ما نیز درس بزرگی است که نشان می‌دهد وقتی سرنوشت کشوری به منافع قدرت‌ها گره بخورد، مردم آن کشور نخستین قربانی خواهند بود.

وی ادامه داد: زمانی اوکراین می‌توانست با روسیه کنار بیاید، اما به پشتوانه حمایت اروپا و آمریکا، خود را درگیر جنگ با روسیه کرد و اکنون گرفتار بازی قدرت‌های بزرگ شده است. ما در ایران نیز باید توجه کنیم وقتی خودمان می‌توانیم با همگرایی در داخل مشکلات‌مان را حل کنیم، نباید با شورش داخلی، زمینه را برای ورود قدرت‌های دیگر فراهم سازیم، زیرا در این صورت، دیگر توان تصمیم‌گیری‌ برای آینده را نخواهیم داشت. هرگز نباید تصور کنیم دخالت قدرت‌های خارجی در امور ایران می‌تواند منافع مردم کشورمان را تأمین کند. 

منبع:جماران