عربستان موفق به خرید ۴۸ جنگنده اف-۳۵ از آمریکا شد؟

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز؛ رویترز نوشت: چنین معامله‌ای، تغییری چشمگیر در سیاست آمریکا خواهد بود و می‌تواند توازن نظامی در خاورمیانه را دگرگون کرده و تعریف واشنگتن از حفظ «برتری نظامی کیفی اسرائیل» را به چالش بکشد.

به گفته یکی از منابع و یک مقام رسمی آمریکایی، عربستان اوایل امسال مستقیماً از رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، درخواست خرید این جنگنده را مطرح کرده بود و از مدت‌ها پیش به جنگنده‌های ساخت شرکت لاکهید مارتین علاقه‌مند بوده است. اکنون پنتاگون در حال بررسی فروش ۴۸ فروند از این هواپیماهای پیشرفته است. اندازه این درخواست و پیشرفت آن تا امروز گزارش نشده بود.

یک مقام آمریکایی و مقام دیگر که تأیید کرد معامله تسلیحاتی در مسیر بررسی است، گفتند هنوز تصمیم نهایی اتخاذ نشده و چند مرحله دیگر تا تأیید نهایی باقی مانده است — از جمله تصویب در سطح کابینه، امضای ترامپ و اطلاع‌رسانی رسمی به کنگره.

به گفته یکی از مقام‌ها، بخش سیاست‌گذاری وزارت دفاع ماه‌ها روی این پرونده کار کرده و موضوع اکنون به سطح وزیر دفاع رسیده است. هر دو مقام به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند.

پنتاگون، کاخ سفید و وزارت خارجه آمریکا به درخواست رویترز برای اظهارنظر فوری پاسخ ندادند. سخنگوی لاکهید مارتین نیز گفت فروش‌های نظامی بین دولت‌ها انجام می‌شود و پاسخ به چنین موضوعی باید از سوی دولت آمریکا داده شود.

ایالات متحده در فروش سلاح به خاورمیانه همواره ملاحظاتی را در نظر می‌گیرد تا اطمینان یابد اسرائیل «برتری نظامی کیفی» خود را حفظ می‌کند — مفهومی که تضمین می‌کند اسرائیل تسلیحات پیشرفته‌تری از کشورهای عرب منطقه از آمریکا دریافت کند.

جنگنده اف-۳۵ که با فناوری پنهان‌کاری (Stealth) ساخته شده و می‌تواند از دید رادار دشمن پنهان بماند، پیشرفته‌ترین هواپیمای جنگی جهان محسوب می‌شود. اسرائیل نزدیک به یک دهه است که از این هواپیما استفاده می‌کند و چندین اسکادران از آن را در اختیار دارد؛ و همچنان تنها کشور خاورمیانه است که به این سیستم تسلیحاتی دسترسی دارد.

عربستان سعودی — بزرگ‌ترین خریدار تسلیحات آمریکایی — سال‌هاست که خواستار دستیابی به جنگنده اف-۳۵ است تا نیروی هوایی خود را مدرن‌سازی کرده و با تهدیدهای منطقه‌ای، به‌ویژه از سوی ایران، مقابله کند. درخواست تازه عربستان که معادل دو اسکادران کامل است، در شرایطی مطرح شده که دولت ترامپ تمایل خود را برای گسترش همکاری‌های دفاعی با ریاض نشان داده است. نیروی هوایی عربستان در حال حاضر ترکیبی از جنگنده‌های ساخت بوئینگ (اف-۱۵)، تورنادوهای اروپایی و تایفون‌ها را در اختیار دارد.

موضوع اف-۳۵ همچنین با تلاش‌های دیپلماتیک گسترده‌تر در هم تنیده است. دولت بایدن پیش‌تر ایده فروش اف-۳۵ به عربستان را در قالب یک توافق جامع بررسی کرده بود که شامل عادی‌سازی روابط ریاض با اسرائیل نیز می‌شد، اما آن تلاش‌ها در نهایت متوقف شد.

ترامپ پس از بازگشت به قدرت، فروش تسلیحات به عربستان را یکی از اولویت‌های خود قرار داده است. در ماه مه، ایالات متحده با فروش بسته‌ای تسلیحاتی به ارزش نزدیک به ۱۴۲ میلیارد دلار به عربستان موافقت کرد — معامله‌ای که کاخ سفید آن را «بزرگ‌ترین توافق همکاری دفاعی در تاریخ روابط واشنگتن» خواند.

با این حال، نظارت و مخالفت احتمالی کنگره می‌تواند چالش‌هایی برای هرگونه فروش اف-۳۵ ایجاد کند. قانون‌گذاران آمریکایی پیش‌تر پس از قتل روزنامه‌نگار سعودی، جمال خاشقجی، در سال ۲۰۱۸، معاملات تسلیحاتی با ریاض را مورد سؤال قرار داده بودند، و برخی از آنان همچنان نسبت به گسترش همکاری‌های نظامی با عربستان محتاط هستند.

این معامله احتمالی در حالی مطرح می‌شود که عربستان در چارچوب برنامه بلندپروازانه چشم‌انداز ۲۰۳۰ محمد بن سلمان، به دنبال مدرن‌سازی اقتصادی و نظامی خود است. این کشور طی سال‌های اخیر کوشیده است تا ضمن حفظ رابطه امنیتی دیرینه با واشنگتن، همکاری‌های دفاعی خود را با شرکای متنوع‌تری نیز گسترش دهد.