رویترز: پشت پرده دفاع ترامپ از ولیعهد عربستان

واشنگتن، ۱۹ نوامبر (رویترز) - وقتی دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، این هفته از ولیعهد عربستان سعودی در قبال قتل جمال خاشقجی، روزنامه نگار ساکن آمریکا در سال ۲۰۱۸ دفاع کرد، کاری بیش از برانگیختن اتهامات جدید از سوی منتقدان مبنی بر وابستگی به افراد قدرتمند انجام داد.

اظهارات ترامپ که با یافته‌های اطلاعاتی آمریکا در تضاد بود، به وضوح نشان داد که دولت او تا چه حد از حمایت سنتی آمریکا از حقوق بشر در سطح جهان فاصله گرفته است.

تقریباً تمام دولت‌های اخیر ایالات متحده برای پیشبرد منافع ایالات متحده با رهبرانی با سوابق ضعیف حقوق بشر همکاری کرده‌اند.

اما ترامپ بیش از هر ساکن اخیر کاخ سفید، نه تنها حاکمان خودکامه برجسته، از عربستان سعودی و مجارستان گرفته تا چین و السالوادور را ستایش کرده، بلکه علاقه کمی به مهار آنها نشان داده و در عوض رویکردی معامله‌گرایانه‌تر در پیش گرفته است.

اینکه سیاست حقوق بشر ایالات متحده در دوران ترامپ چقدر تغییر کرده است، روز سه‌شنبه در دفتر بیضی شکل مشخص شد، زمانی که او هرگونه نقشی را که محمد بن سلمان، ولیعهد، در قتل خاشقجی، منتقد رهبری عربستان سعودی، داشته است، انکار کرد، در حالی که اطلاعات ایالات متحده خلاف این را ارزیابی می‌کند.

برت بروئن، مشاور سابق سیاست خارجی در دولت اوباما و رئیس فعلی اتاق مشاوره وضعیت جهانی، گفت: «ترامپ برخی از اساسی‌ترین اصول زیربنایی روابط ایالات متحده با جهان را نادیده گرفته است. سخنان و اقدامات او به زورمندان چراغ سبز می‌دهد تا هر کاری که می‌خواهند انجام دهند.»

ترامپ در عوض بر کمک به حاکم بالفعل عربستان سعودی برای احیای وجهه جهانی‌اش تمرکز کرده است، در کاخ سفید از او استقبال گرمی کرده و از روابط اقتصادی و امنیتی رو به رشد با بزرگترین صادرکننده نفت جهان تمجید کرده است. او پس از یک روز ملاقات با قانونگذاران و یک مجمع سرمایه‌گذاری در روز چهارشنبه که میلیارد‌ها دلار قرارداد را به نمایش گذاشت، به سفر خود پایان داد و این نشان دهنده بازگشت به تجارت معمول با رهبری است که زمانی به عنوان یک فرد منفور با او رفتار می‌شد.

این موضوع با تمایل ظاهری دولت آمریکا برای نادیده گرفتن موارد ادعایی نقض حقوق بشر توسط دیگر رهبران نزدیک به ترامپ مانند رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و ویکتور اوربان، نخست وزیر مجارستان، در تضاد است.

در عین حال، ترامپ اتهامات سوال‌برانگیزی مبنی بر نقض حقوق بشر علیه دولت‌هایی که از نظر ایدئولوژیک با دولت او در تضاد هستند، مانند برزیل و آفریقای جنوبی، مطرح کرده است که این امر نگرانی‌هایی را مبنی بر اینکه او به طور گزینشی اهداف حقوق بشری را دنبال می‌کند، برانگیخته است.

آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، در واکنش به این انتقادات گفت: «تمام اقدامات سیاست خارجی رئیس جمهور از دریچه دستور کار «اول آمریکا» که او برای اجرای آن انتخاب شده، انجام می‌شود. هیچ کس به اندازه رئیس جمهور ترامپ به حقوق بشر اهمیت نمی‌دهد.»

بسیاری از روسای جمهور دیگر ایالات متحده نیز به دلیل کم‌اهمیت جلوه دادن حقوق بشر مورد انتقاد قرار گرفته‌اند.

برای مثال، مدافعان حقوق بشر، جو بایدن، سلف دموکرات ترامپ، را متهم کردند که به دلیل بحران انسانی در غزه که در پی حمله اسرائیل در پاسخ به حمله مرزی حماس در سال ۲۰۲۳ رخ داد، به اندازه کافی بر اسرائیل فشار وارد نکرده است.

تغییر کاربری سیاست حقوق بشر

برخی تحلیلگران و مقامات سابق آمریکایی می‌گویند ترامپ، ۱۰ ماه پس از آغاز دوره دوم ریاست جمهوری‌اش، این رویکرد را به سطح جدیدی رسانده است.

با این حال، دستیاران ترامپ این موضوع را که رابطه‌ای که او با رهبران دیگر کشور‌ها برقرار کرده، به هیچ وجه مفید نیست، رد کرده‌اند و اصرار دارند که دیپلماسی شخصی او منافع ایالات متحده را ارتقا می‌دهد.

دستیاران ترامپ تغییر رویکرد خود در تأکید بر حقوق بشر، از جمله توجه محدودتر به خشونت مبتنی بر جنسیت و آزار و اذیت افراد LGBTQ، را به عنوان اقدامی برای دوری از دخالت در امور حاکمیتی سایر کشور‌ها توجیه کرده‌اند.

اما دولت آمریکا علناً در سیاست‌های اروپایی دخالت کرده و آنچه را که سرکوب رهبران راست‌گرا از جمله در رومانی، آلمان و فرانسه می‌داند، محکوم کرده و مقامات اروپایی را به سانسور متهم کرده است.

برایان مست، نماینده مجلس آمریکا، جمهوری‌خواه فلوریدا و متحد نزدیک ترامپ، از عملکرد دولت در قبال حقوق بشر دفاع کرد و خاطرنشان کرد که سیاست خارجی رئیس‌جمهور جمهوری‌خواه به پایان دادن به درگیری‌ها کمک کرده است.

او به رویترز گفت: «فکر می‌کنم این احتمالاً بزرگترین نتایج بشردوستانه‌ای را که هر کسی می‌تواند به آن اشاره کند، نشان می‌دهد.»

محافظت ترامپ از بن سلمان در جریان اولین سفر ولیعهد به کاخ سفید در بیش از هفت سال گذشته، شاید روشن‌ترین لحظه در مورد رویکرد رئیس جمهور تاکنون بوده باشد.

ترامپ در حالی که بن سلمان در کنارش نشسته بود، بار‌ها گفت که دوستی با او مایه افتخار است و گفت که ولیعهد هیچ اطلاعی از قتل خاشقجی، ستون نویس واشنگتن پست، توسط ماموران سعودی در کنسولگری عربستان در استانبول ندارد.

او همچنین بن سلمان را به خاطر حقوق بشر ستود، هرچند ولیعهد ضمن کاهش برخی از قوانین اجتماعی، مخالفان را سرکوب کرده است.

برنی سندرز، سناتور آمریکایی، به رویترز گفت: «ترامپ آمریکا را در کنار دیکتاتور‌ها و الیگارش‌ها قرار می‌دهد.»