اختلاف چین و ژاپن بر سر تایوان عمیق‌تر شد و به سازمان ملل رسید

چین روز جمعه اختلاف خود با توکیو بر سر اظهارات اخیر سانای تایکاچی، نخست وزیر ژاپن، در مورد تایوان را به سازمان ملل متحد برد، زیرا تنش‌ها بین این دو همسایه شرق آسیا تشدید شده و روابط آنها به پایین‌ترین حد خود از سال ۲۰۲۳ رسیده است.

فو کونگ، نماینده دائم چین در سازمان ملل، روز جمعه در نامه‌ای به آنتونیو گوترش، دبیرکل این نهاد جهانی، با اشاره به تنگه‌ای که سرزمین اصلی چین را از تایوان خودمختار جدا می‌کند، نوشت: «اگر ژاپن جرأت مداخله مسلحانه در وضعیت تنگه تایوان را داشته باشد، این یک اقدام تجاوزکارانه خواهد بود.» پکن احتمال تصرف اجباری تایوان را رد نکرده است.

این اختلاف دیپلماتیک اوایل ماه نوامبر آغاز شد، زمانی که تایکاچی، که تازه در ماه اکتبر به قدرت رسیده بود، اظهاراتی در مورد چگونگی واکنش ژاپن به حمله فرضی چین به تایوان مطرح کرد. این اظهارات پکن را خشمگین کرد و پکن خواستار پس گرفتن این اظهارات شد، اگرچه نخست وزیر ژاپن چنین اظهاراتی نکرده است.

با این حال، این اختلاف اکنون به سرعت به یک جنگ تجاری تبدیل شده است که مشاغل هر دو طرف را درگیر کرده و تنش‌های امنیتی بر سر یک منطقه مورد مناقشه را که مدت‌هاست نقطه اختلاف دو کشور بوده است، تشدید کرده است.

آنچه در مورد این اختلاف می‌دانیم این است:

نخست وزیر ژاپن درباره تایوان چه گفت؟

تایکاچی، از حامیان قدیمی تایوان، در سخنرانی خود در پارلمان در ۷ نوامبر گفت که محاصره دریایی چین یا هرگونه اقدام دیگری علیه تایوان می‌تواند منجر به واکنش نظامی ژاپن شود. این واکنش، واکنشی معمول نبود و به نظر می‌رسد تایکاچی چند قدم فراتر از اسلاف خود رفته است، اسلافی که تنها در گذشته نگرانی خود را در مورد تهدید چین علیه تایوان ابراز کرده بودند، اما هرگز به واکنشی اشاره نکرده بودند.

تایکاچی در اولین جلسه استماع پارلمانی خود در پاسخ به سوالات یک سیاستمدار مخالف گفت: «اگر این شامل استفاده از کشتی‌های جنگی و اقدامات نظامی شود، قطعاً می‌تواند به یک وضعیت تهدیدکننده بقا تبدیل شود.»

این بیانیه بلافاصله اعتراضات وزارتخانه‌های امور خارجه و دفاع چین را برانگیخت و آنها خواستار پس گرفتن این بیانیه شدند. شوئه جیان، کنسول کل چین در اوساکا، یک روز پس از آن، از این اظهارات انتقاد کرد و ظاهراً در پستی که اکنون در X حذف شده، تهدیدهایی را مطرح کرد و گفت: «ما چاره‌ای نداریم جز اینکه آن گردن کثیفی را که بدون هیچ تردیدی به سمت ما نشانه گرفته شده است، قطع کنیم. آیا آماده‌اید؟»

در ۱۴ نوامبر، وزارت امور خارجه چین سفیر ژاپن را احضار کرد و در صورت دخالت ژاپن در تایوان، نسبت به «شکستی خردکننده» هشدار داد. روز بعد، وزارت امور خارجه ژاپن نیز سفیر چین را احضار کرد تا از سمت کنسول شکایت کند.

از آن زمان تاکنون تنش‌ها چگونه افزایش یافته است؟

این موضوع به نوعی به یک جنگ تجاری تبدیل شده است. در ۱۴ نوامبر، چین هشداری مبنی بر عدم سفر به ژاپن صادر کرد که ظاهراً تلاشی برای هدف قرار دادن بخش گردشگری این کشور است که بین ژانویه تا سپتامبر امسال پذیرای حدود ۷.۵ میلیون گردشگر چینی بوده است. در ۱۵ نوامبر، سه شرکت هواپیمایی چینی برای پروازهای برنامه‌ریزی شده در مسیرهای ژاپن، بازپرداخت یا تغییر رایگان ارائه دادند.

گارد ساحلی چین اعلام کرد که در حال گشت‌زنی در مناطقی در دریای چین شرقی، در آب‌های اطراف گروهی از جزایر خالی از سکنه است که هر دو کشور ادعای مالکیت آنها را دارند. ژاپن این جزایر را جزایر سنکاکو و پکن آنها را جزایر دیائویو می‌نامد. ژاپن در پاسخ، «نقض» کوتاه مدت آب‌های سرزمینی ژاپن توسط ناوگانی متشکل از چهار کشتی گارد ساحلی چین را محکوم کرد.

طی هفته گذشته، مقامات چینی نمایش حداقل دو فیلم ژاپنی را به حالت تعلیق درآورده و غذاهای دریایی ژاپنی را ممنوع کرده‌اند.

سپس، روز پنجشنبه، چین نشست سه جانبه با وزرای فرهنگ ژاپن و کره جنوبی را که قرار بود اواخر نوامبر برگزار شود، به تعویق انداخت.