جمع‌آوری فرش‌های اهدایی خانواده انصاری از حرم‌های کربلا

در پی حاشیه‌های هفته‌های اخیر درباره‌ فرش‌های اهدایی خانواده‌ انصاری به اماکن زیارتی شیعیان در کربلا، روز پنجشنبه ششم آذر تصاویر و ویدیوهایی از جمع‌آوری و تعویض گسترده‌ فرش‌های صحن و رواق حرم امام سوم شیعیان در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها منتشر شد. این اقدام دومین تعویض بزرگ فرش‌ها در کمتر از یک هفته بود؛ پیش از این، در روز ۳۰ آبان نیز ویدیوهایی از جمع‌آوری فرش‌های حرم ابوالفضل العباس منتشر شده بود.

به‌ دنبال این تغییرات، گمانه‌زنی‌هایی مطرح شد مبنی بر اینکه این اقدام‌ها به دستور آیت‌الله سیستانی و با هدف جمع‌آوری «موقوفات دارای شبهه» صورت گرفته است. با وجود تکذیب این ادعا در برخی رسانه‌ها، افکار عمومی چندان قانع نشد. به‌ویژه که این تحولات هم‌زمان با جنجال‌های مربوط به پرونده‌ بانک آینده و علی انصاری، موسس آن، رخ داد.

این ابهامات پس از انتشار خبری درباره یک تصمیم از طرف آیت‌الله سیستانی فراگیر شد؛ خبری مبنی بر اینکه آیت‌الله سیستانی به دلیل شبهه در «حلیت اموال»، دستور جمع‌آوری فرش‌های اهدایی علی‌اکبر انصاری، پدر علی انصاری، را صادر کرده است. این شایعه را مرکز فقهی «مرکز تخصصی احکام ۱۱۸» تکذیب کرد، اما علی‌اکبر رائفی‌پور، چهره‌ای شناخته‌شده در ترویج نظریه‌های توطئه، از نخستین کسانی بود که این ادعا را درباره انگیزه‌ فقهی جمع‌آوری فرش‌ها مطرح کرد.

بر اساس گزارش سایت رویداد ۲۴، فرش‌های حرم حضرت عباس، در نخستین روز آذرماه و در حالی جمع‌آوری شدند که تنها دو سال از پهن شدن آن‌ها در این مکان می‌گذشت. این فرش‌ها با فرش‌هایی به رنگ قرمز جایگزین شدند و دلیل این تغییر هم به نقل از شیخ حامد، یکی از خادمان آستان، «نوسازی و رعایت نظافت بیشتر» عنوان شد. یکی از مسئولان آستان حضرت عباس نیز تاکید کرد که این تعویض «هیچ ارتباطی با شایعات» ندارد و فرش‌های آبی جمع‌آوری‌شده در بخش‌های دیگر استفاده خواهند شد.

با این حال این تعویض ظاهرا ساده با در نظر گرفتن جنجال اخیر درباره بانک آینده و مالک آن، معنایی فراتر از یک تغییر دکوراسیون پیدا کرد؛ به‌ویژه زمانی که سایت تابناک روز پنجشنبه ششم آذر، تصاویری از جمع‌آوری فرش‌های حرم امام حسین نیز منتشر کرد. این تصاویر نشان می‌داد خادمان در حال جمع‌ کردن فرش‌های سبز به‌تازگی پهن‌شده و جایگزینی آن‌ها با فرش‌هایی با طرح و رنگ متفاوت‌اند. این فرش‌های سبز نیز اهدایی خانواده انصاری بودند.

تابناک در گزارش خود یادآور شد که «این اقدام دقیقا دو هفته پس از پخش شایعه دستور مستقیم آیت‌الله سیستانی برای جمع‌آوری فرش‌های اهدایی خانواده انصاری به دلیل برخی شبهات، در رسانه‌ها رخ می‌دهد». هرچند دفتر آیت‌الله سیستانی تاکنون هیچ بیانیه‌ رسمی‌ دراین‌باره منتشر نکرده، انتشار هم‌زمان تصاویر تعویض فرش‌ها در هر دو حرم این گمانه را تقویت کرده است که موضوع فراتر از «تعویض دوره‌ای برای نظافت» باشد.

فرش‌های اهدایی خانواده انصاری بر اساس تصاویری که رسانه‌های داخلی منتشر کردند، مهرماه امسال در حرم امام حسین گسترانده شدند. علی‌اکبر انصاری خردادماه امسال فوت کرد و فرش‌هایی اهدایی چند ماه پس از درگذشت او، از طرف خانواده به‌عنوان وقف، به حرم امام سوم شیعیان ارسال شد. در تصاویری که از پهن شدن این فرش‌ها منتشر شد، مشخص بود که نام علی‌اکبر انصاری پشت آن‌ها بافته شده است. به این ترتیب فرش‌های سبز اهدایی خانواده انصاری تنها حدود دو ماه پس از پهن شدن، جمع شده‌اند که همین مسئله بر ابهام ماجرا می‌افزاید.

در گزارش تابناک آمده است که «تعویض فرش در حرم‌ها هر چند ماه یک‌ بار به دلیل مسائل بهداشتی و فرسودگی انجام می‌شود، اما این بار حجم و سرعت عمل بسیار بیشتر از روال معمول بود و تنها چند روز پس از تعویض فرش‌های حرم حضرت عباس صورت گرفت».

ابعاد ماجرا زمانی گسترده‌تر شد که تصاویر منتشرشده از جعبه‌ها و مارک‌ فرش‌های جدید نشان داد این فرش‌ها بافت کشور عربستان سعودی‌اند؛ موضوعی که حساسیت‌ها را دوچندان کرد، زیرا این فرش‌ها جایگزین فرش‌های پیشین شده‌اند که تماما ایرانی بودند.

جمع‌آوری فرش‌ها چه به دلیل نوسازی و نظافت باشد و چه به دلیل ابهام در «حلال بودن» اموال واقف، در روزهای اخیر به یکی از سوژه‌های جنجالی در شبکه‌های اجتماعی تبدیل شده است.