تغییر رویکرد اساسی کی‌یف | زلنسکی: از عضویت در «ناتو» منصرف شدیم

عقب‌نشینی بزرگ از سیاست رسمی؛ شرط دریافت تضمین‌های حقوقی

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز به نقل از رویترز، اعلام آمادگی ولودیمیر زلنسکی برای صرف‌نظر از عضویت در ناتو، یک تحول و تغییر اساسی در سیاست رسمی اوکراین محسوب می‌شود. عضویت در ناتو سال‌ها به عنوان اصلی‌ترین راهکار امنیتی کی‌یف در برابر تهدیدات روسیه مطرح بود و حتی در قانون اساسی اوکراین نیز به آن اشاره شده است. با این حال، زلنسکی تأکید کرد که تعهدات امنیتی دوجانبه مشابه ماده ۵ ناتو، که از سوی ایالات متحده، کانادا، ژاپن و کشورهای اروپایی ارائه شود، می‌تواند جایگزینی عملی برای جلوگیری از تهاجم دوباره روسیه باشد. رئیس‌جمهور اوکراین این عقب‌نشینی را یک «مصالحه بزرگ» از سوی کشورش توصیف کرد و بر لزوم الزام‌آور بودن حقوقی این تضمین‌ها از جانب غرب تأکید ورزید.

همسویی موضع زلنسکی با مطالبات کلیدی مسکو

پیشنهاد جدید زلنسکی هم‌زمان با یکی از مطالبات اصلی مسکو مطرح می‌شود. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، بارها خواستار چشم‌پوشی رسمی اوکراین از عضویت در ناتو و تبدیل این کشور به یک دولت بی‌طرف شده است. پوتین همچنین بر خروج نیروهای اوکراینی از بخش‌هایی از منطقه دونباس اصرار دارد. از سوی دیگر، منابع روسی پیش‌تر اعلام کرده بودند که کرملین به دنبال دریافت تعهدی مکتوب از قدرت‌های غربی برای توقف گسترش ناتو به سمت شرق است. در همین چارچوب، اعزام «استیو ویتکاف» از سوی دولت ترامپ به برلین، به عنوان نشانه‌ای از احتمال پیشرفت در مذاکرات تفسیر شده است.

احتیاط اروپا؛ هشدار درباره تجربه تضمین‌های ۱۹۹۴

کشورهای اروپایی با احتیاط تحولات اخیر را دنبال می‌کنند. مقامات آلمانی ضمن استقبال از آغاز مجدد گفت‌وگوها، نسبت به اتکای صرف به تضمین‌های امنیتی هشدار داده‌اند. آن‌ها به تجربه اوکراین در سال ۱۹۹۴ اشاره می‌کنند که در آن کی‌یف با وجود دریافت تضمین‌های بین‌المللی، نتوانست امنیت پایدار خود را تأمین کند. هم‌زمان، کشورهای اروپایی در حال بررسی یک طرح ۲۰ ماده‌ای هستند که در نهایت می‌تواند به آتش‌بس در خطوط فعلی جبهه منجر شود. متحدان اروپایی این مقطع زمانی را «حیاتی» توصیف کرده‌اند؛ چرا که نتیجه آن می‌تواند مسیر آینده امنیت اوکراین و نظم امنیتی اروپا را برای سال‌های طولانی تعیین کند.