تمدید اعتبار گذرنامه‌های خانواری تا خرداد ۱۴۰۵

جمعیت ۵ میلیونی اتباع افغانستانی و روند طرد گسترده

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز؛ رئیس مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی، در تشریح تازه‌ترین آمار مربوط به حضور اتباع خارجی در ایران، اعلام کرد: از ابتدای سال جاری و آغاز طرح اخراج اتباع غیرقانونی، تا امروز تعداد یک میلیون و ۶۰۰ هزار نفر از اتباع افغانستانی از کشور طرد شده‌اند. او توضیح داد که اگر این تعداد از کل ۶.۱ میلیون نفر اتباع افغانستانی مقیم در کشور (جمعیت پیش از طرد) کسر شود، ۴.۵ میلیون نفر باقی می‌مانند. با توجه به تردد غیرمجاز از مرزها، یک جمعیت شناور بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار نفری نیز وجود دارد، بنابراین میانگین جمعیت اتباع افغانستانی پس از اجرای طرح، حدود پنج میلیون نفر برآورد می‌شود.

بازگشت دوباره برخی از طردشدگان به کشور

یاراحمدی در ادامه گفت، تا شهریورماه امسال، آمار ورود غیرمجاز اتباع افغانستانی به کشورمان پایین بود، اما از مهرماه به دلایلی این روند افزایش یافته است. او تأیید کرد که برخی از اتباعی که قبلاً طرد شده بودند، مجدداً به ایران بازگشته‌اند. او همچنین گفت: با وجود اینکه بسیاری از کشورها برای جلوگیری از ورود غیرمجاز موانع مصنوعی متعددی ایجاد کرده‌اند، ورود غیرقانونی به صفر نمی‌رسد، اما باید در حدی باشد که مشکل‌ساز نباشد، که امیدواریم به این نقطه برسیم.

کمترین سهم جمعیت از آن اتباع عراقی است

یاراحمدی در مورد سایر اتباع مقیم (غیر از گردشگران کوتاه‌مدت)، گفت: به عنوان مثال، اتباع عراقی که در رده دوم پس از افغانستانی‌ها قرار دارند، بیش از ۷ هزار نفر هستند. این رقم در مقایسه با جمعیت ۵ میلیونی اتباع افغانستانی، بسیار کمتر است. همچنین جمعیت اتباع پاکستانی (مجاز و غیرمجاز) نیز نسبت به سایر اتباع خارجی، کمتر برآورد می‌شود.

کانون اصلی ورود اتباع از مرزهای شرقی

رئیس مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور، گفت، بیشترین میزان ورود اتباع مجاز و غیرمجاز به ایران از سمت شرق کشور انجام می‌گیرد. این در حالی است که در غرب، مرز عراق وجود دارد که در حال حاضر روادید آن لغو شده است و شهروندان عراقی می‌توانند با اقامت‌های ویژه وارد کشور شده و حتی چندین بار در سال تردد داشته باشند، که این موضوع حساسیت ویژه‌ای ندارد.

تشریح سابقه و مراحل اجرای طرح خروج اتباع

یاراحمدی در توضیح مراحل اجرای طرح خروج اتباع غیرمجاز از فروردین ماه امسال، گفت: سال گذشته اعلام شد که اعتبار برگه‌های سرشماری اتباع افغانستانی که مهلت آن‌ها در سال ۱۴۰۱ به پایان رسیده و دو سال تمدید شده بود، از ۳۰ اسفند ۱۴۰۳ پایان می‌یابد. به دنبال این اطلاعیه، تمامی دارندگان این برگه‌ها موظف بودند به دفاتر خدمات و اشتغال اتباع خارجی مراجعه کنند تا زمان خروجشان تعیین شود. اولویت خروج با افراد مجرد دارای برگه سرشماری بود. همچنین به خانواده‌های دارای فرزند دانش‌آموز اجازه داده شد پس از پایان سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ (تا ۱۵ تیرماه)، برای دریافت برگه‌های بازگشت اقدام کنند.

سهم ۷۵ درصدی خانوارهای داوطلب در بازگشت

رئیس مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی گفت، ۷۵ درصد از اتباع افغانستانی غیرمجازی که متقاضی خروج از کشور بودند، شامل خانوارهای خودمعرف بودند. او استقبال از این طرح را چشمگیر خواند و اضافه کرد که تعداد اندکی از اتباع غیرمجاز نیز که از خروج ممانعت می‌کردند، توسط پلیس دستگیر و طرد شدند. یاراحمدی همچنین اشاره کرد که پس از شروع جنگ دوازده روزه، بسیاری از اتباع برای بازگشت به مراکز مراجعه کردند. در آن مقطع امکان ارائه خدمات حمل و نقل از داخل کشور به مرزها وجود نداشت و تجمع در مرزها صورت گرفت که ظرف ۱۵ روز و با اتمام جنگ، وضعیت ساماندهی شد.

استثنائات مجاز برای ماندن در کشور

یاراحمدی در مورد وضعیت ۲ میلیون و ۳۳ هزار نفر از اتباع افغانستانی دارای برگه سرشماری گفت: نیمی از این افراد مراجعه کرده و تعیین تکلیف شده و از کشور خارج شدند، اما بخشی نیز به دلیل شرایط خاصی که داشتند اجازه ماندن موقت یافتند. به عنوان مثال، افرادی که ازدواج کرده بودند به دلیل اهمیت حفظ بنیان خانواده، اقامت کوتاه‌مدت دریافت کردند تا طی امسال و سال آینده وضعیت خود را روشن کنند. همچنین، پرونده نظامیان دولت سابق افغانستان که بازگشتشان خطر جانی داشت، پس از بررسی مجدد جزو موارد استثنا برای ماندن قرار گرفت.

خروج روزانه ۳۰۰۰ نفر از اتباع غیرمجاز

رئیس مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور گفت: با اجرای این طرح، تکلیف اتباع مجاز برای ماندن و اتباع غیرمجاز برای خروج مشخص شده است و ما روزانه بین ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ نفر از اتباع غیرمجاز را از کشور خارج می‌کنیم. سایر اتباع غیرمجازی که تاکنون برای تعیین تکلیف اقدام نکرده‌اند، با فرض تمایل به ماندن در کشور، روزانه دستگیر و تعیین تکلیف می‌شوند.

ثبت رکورد بی‌سابقه در خروج اتباع غیرمجاز

او تاکید کرد که آمار خروج اتباع افغانستانی در سال جاری نسبت به سال‌های گذشته بی‌سابقه بوده است. او این اقدام جدید را که با همکاری تمام دستگاه‌های مربوطه انجام شده، موجب رضایت مردم دانست. یاراحمدی افزود که تعیین تکلیف اتباع غیرمجاز به نفع خود آن‌ها نیز هست، زیرا دولت با توجه به محدودیت‌ها، اولویت خدمات‌رسانی را به اتباع مجاز اختصاص می‌دهد و افراد غیرمجاز از حقوق قانونی مانند بیمه حوادث و قانون کار محروم می‌مانند. او از رسانه‌ها و مردم خواست تا به افراد باقی‌مانده کمک کنند تا وضعیت قانونی خود را مشخص سازند.

گذرنامه‌های خانواری و فرصت تمدید تا خرداد ۱۴۰۵

در مورد برنامه وزارت کشور برای ساماندهی اتباع غیرقانونی باقی‌مانده و صدور گذرنامه توسط سفارت افغانستان، یاراحمدی گفت که اولویت صدور گذرنامه برای افرادی است که به صورت قانونی در کشور زندگی می‌کنند و همچنین برای دارندگان گذرنامه‌های خانواری. به دلیل کمبود گذرنامه در سال‌های گذشته، این گذرنامه‌ها صادر شده بودند. اکنون قرار است گذرنامه‌های دست‌نویس خانواری به گذرنامه‌های الکترونیک تبدیل شده و برای هر فرد گذرنامه جداگانه صادر شود. اولویت سفارتخانه، صدور گذرنامه برای افراد قانونی است.

یاراحمدی همچنین گفت: طبق توافق با سفارت افغانستان، اعتبار گذرنامه‌های خانواری (اعم از دارای اعتبار و فاقد اعتبار) تا خرداد سال ۱۴۰۵ تمدید شده است. این افراد تا آن زمان فرصت دارند برای تفکیک گذرنامه اعضای خانواده خود اقدام کنند.

بازگشت دارندگان برگه سرشماری برای دریافت پاسپورت و ویزا

او در خصوص اتباع افغانستانی که هنوز با برگه سرشماری در کشور حضور دارند، گفت: این افراد از نظر ما غیرمجاز محسوب می‌شوند و باید به کشور خود بازگردند، در آنجا پاسپورت دریافت کنند و سپس برای دریافت ویزا به ایران بازگردند. در این شرایط، محدودیت‌هایی در نظر گرفته خواهد شد و امکان صدور یک‌روزه گذرنامه و روادید وجود نخواهد داشت.

رئیس مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی در ادامه گفت، اتباع غیرقانونی در ایران به اردوگاه منتقل نمی‌شوند و در کنار مردم زندگی می‌کنند. وی افزود: مردم ایران به دلیل اشتراکات زبانی و فرهنگی، به افراد پناه می‌دهند، اما دلسوزی‌ها نباید فراتر از قانون باشد؛ زیرا رعایت قانون به نفع همه در بلندمدت است.

اولویت ورود به کشور برای کار است

یاراحمدی در پایان گفت آمار گردشگران افغانستانی بسیار محدود و قابل شمارش نیست. او گفت: هر کسی که متقاضی ورود به ایران باشد، اولین اولویتش با کار است. ویزای درمانی و تحصیلی نیز وجود دارد که هر کدام قوانین خاص خود را دارند. به عنوان مثال، از ۶۰ هزار دانشجوی خارجی در ایران، ۲۰ هزار نفر از اتباع افغانستانی هستند. بنابراین، ویزاهای صادر شده عمدتاً با گرایش کار هستند و وزارت کشور در تلاش است تا افرادی که در سال‌های گذشته با روادید گردشگری وارد شده‌اند اما هدفشان کار بوده است، به سمت اخذ روادید کار هدایت شوند.