اروپا پشت گرینلند ایستاد؛ پاسخ بروکسل به رویای قطبی واشنگتن

گرینلند؛ از جزیره یخی تا گره ژئوپلیتیکی غرب

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز اتحادیه اروپا در واکنشی معنادار به تحرکات اخیر آمریکا درباره گرینلند، با دانمارک و مردم این جزیره راهبردی در قطب شمال اعلام همبستگی کرد؛ موضعی که بار دیگر پرونده قدیمی جاه‌طلبی واشنگتن در شمالگان را به صدر تحولات ژئوپلیتیکی بازگرداند.

رویای خرید سرزمین در قرن ۲۱

اورسولا فون‌درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس تأکید کرد که امنیت قطب شمال یکی از اولویت‌های راهبردی اتحادیه اروپا است و احترام به تمامیت ارضی و حاکمیت ملی کشورها، اصل بنیادین حقوق بین‌الملل محسوب می‌شود؛ اصلی که به گفته او «قابل معامله نیست».

او با اشاره مستقیم به تحرکات آمریکا برای تصاحب گرینلند افزود: اتحادیه اروپا در کنار دانمارک و مردم گرینلند می‌ایستد و این موضوع را از مسیر رایزنی با متحدان و شرکای خود دنبال خواهد کرد.

بازگشت یک ایده جنجالی از دل تاریخ

ماجرای گرینلند برای نخستین‌بار نیست که به کانون تنش‌های فراآتلانتیکی تبدیل می‌شود. در سال ۲۰۱۹، دونالد ترامپ رئیس‌جمهور وقت آمریکا، به‌طور علنی ایده «خرید گرینلند» از دانمارک را مطرح کرد؛ پیشنهادی که در آن زمان با واکنش تند کپنهاگ و تمسخر سیاسی در اروپا مواجه شد. به گزارش خبرگزاری رویترز در همان سال، دانمارک این پیشنهاد را «پوچ و غیرقابل بحث» خواند و حتی سفر رسمی ترامپ به این کشور لغو شد.

گرینلند، اگرچه از نظر اداری بخشی خودمختار از پادشاهی دانمارک است، اما به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی، منابع طبیعی و نقش کلیدی در معادلات نظامی و اقلیمی قطب شمال، همواره در کانون توجه قدرت‌های بزرگ قرار داشته است.

قطب شمال؛ میدان رقابت قدرت‌ های بزرگ

در سال‌های اخیر، با تشدید رقابت آمریکا، روسیه و چین در قطب شمال، این منطقه از یک حوزه زیست‌محیطی به زمین بازی ژئوپلیتیکی جدید تبدیل شده است. گزارش‌های اندیشکده‌های غربی از جمله شورای روابط خارجی اروپا (ECFR) نشان می‌دهد که اتحادیه اروپا نگران تبدیل‌شدن گرینلند به حلقه‌ای از زنجیره فشار‌های امنیتی آمریکا در شمالگان است.

از نگاه بروکسل، هرگونه تغییر در وضعیت گرینلند نه‌تنها دانمارک، بلکه توازن امنیتی کل اروپا را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

جمع‌ بندی اختصاصی فراز | وقتی «خرید» جای دیپلماسی را می‌ گیرد

موضع‌گیری اخیر اتحادیه اروپا نشان می‌دهد که پرونده گرینلند صرفاً یک اختلاف دوجانبه نیست، بلکه نمادی از شکاف عمیق‌تر در نگاه آمریکا و اروپا به نظم بین‌الملل است. در حالی که واشنگتن همچنان با منطق قدرت و مالکیت به مناطق راهبردی می‌نگرد، اروپا تلاش می‌کند با تکیه بر اصول حاکمیت ملی و حقوق بین‌الملل، مانع بازتولید سیاست‌های قرن نوزدهمی در جغرافیای قرن بیست‌ویکم شود.

گرینلند، حالا بیش از هر زمان دیگر، به آزمونی برای آینده روابط فراآتلانتیکی تبدیل شده است؛ آزمونی که نتیجه آن می‌تواند معادلات قطب شمال را برای سال‌ها تغییر دهد.