املاک بی‌سند و زیان عملیاتی؛ سایه ریسک‌های حقوقی بر سر «بیمه پارسیان»

این گزارش نشان می‌دهد که بخش مهمی از دارایی‌های سهامداران فاقد اسناد مالکیت قانونی است و شرکت در هسته اصلی کسب‌وکار خود با چالش زیان عملیاتی دست‌وپنج نرم می‌کند.

املاک میلیاردی روی هوا! 

مالکیت قانونی دارایی‌ها، ابتدایی‌ترین اصل در حفاظت از منافع سهامداران است. اما بند ۸ گزارش حسابرس، لیستی از املاک مهم و ارزشمند شرکت را ردیف کرده که هنوز سند آنها به نام «بیمه پارسیان» منتقل نشده است. این املاک شامل موارد زیر است:
•    زمین ورزشی شهرک خاوران در تبریز
•    ملک سمنان
•    ملک کرمانشاه
•    ملک بنی‌هاشم در تهران
عدم انتقال سند مالکیت این دارایی‌ها در طول زمان، ریسک‌های حقوقی متعددی را ایجاد می‌کند. از احتمال ادعای معارضین گرفته تا ناتوانی در توثیق یا فروش این املاک در مواقع نیاز به نقدینگی، همگی تهدیداتی هستند که دارایی‌های شرکت را نشانه رفته‌اند. تعلل مدیریت در تعیین تکلیف حقوقی این املاک، نشانه‌ای از کندی و ضعف در پیگیری‌های اداری و حقوقی است.

غفلت از ارزش واقعی دارایی‌ها

 در حالی که تورم ارزش دارایی‌ها را چند برابر کرده، صورت‌های مالی بیمه پارسیان همچنان با اعداد قدیمی و غیرواقعی تهیه می‌شود. طبق بند ۵ گزارش، با وجود تغییرات بااهمیت در ارزش روز دارایی‌های ثابت، شرکت از انجام تجدید ارزیابی خودداری کرده است. حسابرس تأکید کرده که انجام این کار طبق استاندارد‌ها «الزامی» است. عدم انجام تجدید ارزیابی باعث شده تا: ۱. ارزش واقعی شرکت در ترازنامه پنهان بماند. ۲. نسبت‌های مالی و توانگری شرکت (که متأثر از حقوق صاحبان سهام است) کمتر از پتانسیل واقعی نشان داده شود. این "کتمان ارزش"، شفافیت اطلاعاتی را برای سرمایه‌گذاران کاهش داده و تصویر دقیقی از ثروت واقعی شرکت ارائه نمی‌دهد.

زیان عملیاتی و سکوت در برابر بورس

 یکی از نگران‌کننده‌ترین بخش‌های گزارش، بند ۱۱ و جدول تخلفات بورسی است. در ردیف ۲-۱ این جدول، به صراحت ذکر شده که شرکت مشمول ماده ۹ دستورالعمل انضباطی شده است. موضوع چیست؟ «زیان عملیاتی». بیمه پارسیان در عملیات اصلی خود زیان‌ده بوده و طبق قانون موظف بوده ظرف ۲ ماه پس از ارائه صورت‌های مالی سالانه، دلایل و «برنامه آتی جهت رفع موانع و سودآور شدن» را ارائه کند. اما گزارش حسابرس نشان می‌دهد که این تکلیف قانونی انجام نشده است. وقتی یک شرکت بیمه در عملیات اصلی خود زیان می‌دهد و برنامه‌ای هم برای خروج از آن ارائه نمی‌کند، یعنی به درآمد‌های غیرعملیاتی (سرمایه‌گذاری و فروش ملک) وابسته شده است که این مدل کسب‌وکار، پایداری بلندمدت ندارد.

تخلفات انضباطی متعدد

 لیست عدم رعایت قوانین در این شرکت طولانی است:
•    تأخیر در ارائه صورتجلسه مجمع به ثبت شرکت‌ها.
•    عدم افشای فوری صورت‌های مالی.
•    تأخیر در افشای تغییرات اعضای هیئت‌مدیره و مدیرعامل. این موارد نشان‌دهنده نوعی بی‌نظمی سازمانی در تعامل با نهاد ناظر و بازار سرمایه است.

جمع‌بندی

 وضعیت «بیمه پارسیان» در گزارش حسابرس، ترکیبی از ریسک مالکیت (املاک بی‌سند)، عدم شفافیت ارزش (عدم تجدید ارزیابی) و ضعف عملکردی (زیان عملیاتی) است. مدیریت شرکت باید پاسخ دهد که چرا با وجود گذشت زمان طولانی، هنوز مالکیت قانونی املاک شرکت تثبیت نشده و چه برنامه‌ای برای خروج از زیان عملیاتی دارد؟ تداوم این روند، حاشیه امنیت سرمایه‌گذاری در این نماد را کاهش خواهد داد.