توهم خطرناک غرب برای تجزیه روسیه | سناریویی پرهزینه با پیامد‌های جهانی

تجزیه روسیه | ایده‌ ای جذاب در غرب، بی‌ پایه در داخل

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز، در سال‌های اخیر و به‌ویژه پس از آغاز جنگ اوکراین، برخی محافل سیاسی و فکری در آمریکا و اروپا این ایده را مطرح کرده‌اند که تجزیه فدراسیون روسیه می‌تواند راه‌حلی برای مهار قدرت این کشور و تضمین امنیت اروپا و حتی جهان باشد. یکی از نماد‌های برجسته این تفکر، شکل‌گیری «مجمع ملت‌های آزادِ پساروسیه» است؛ ائتلافی متشکل از مخالفان تبعیدی که خواهان انحلال کامل روسیه و جایگزینی آن با ده‌ها دولت قومی کوچک‌تر هستند.

به نوشته نشنال اینترست، حامیان غربی این پروژه، آن را ابزاری برای افزایش فشار سیاسی و روانی بر کرملین می‌دانند. اما مشکل اصلی اینجاست که هیچ نشانه جدی از حمایت اجتماعی یا سیاسی معنادار از چنین سناریویی در داخل روسیه وجود ندارد. این جنبش، مانند بسیاری از پروژه‌های تبعیدی پیش از خود، بیش از آنکه ریشه در واقعیت‌های میدانی داشته باشد، بر کمک مالی حامیان خارجی، حمایت اندیشکده‌ها و بازتاب رسانه‌ای در خارج از روسیه متکی است.

واکنش کرملین و خطرات یک خیال‌ پردازی ژئوپلیتیک

دولت روسیه در واکنش به فعالیت‌های این گروه، آن را یک سازمان تروریستی اعلام کرده است؛ اقدامی که برخی تحلیلگران غربی آن را نشانه ضعف یا هراس کرملین تفسیر کردند. با این حال، نشنال اینترست معتقد است این واکنش بیش از آنکه بیانگر شکنندگی نظام سیاسی روسیه باشد، در چارچوب الگوی همیشگی مسکو برای مقابله با اپوزیسیون، به‌ویژه در شرایط جنگی، قابل فهم است و هدف آن حفظ انسجام داخلی است.

این نشریه هشدار می‌دهد که تجربه‌های تاریخی نشان داده‌اند تلاش برای تغییر حکومت‌ها یا فروپاشی کشور‌ها از طریق نخبگان تبعیدی، تقریباً همواره با شکست همراه بوده است. از این منظر، تداوم خیال تجزیه روسیه نه‌تنها کمکی به ثبات اروپا نمی‌کند، بلکه می‌تواند با ایجاد خلأ قدرت در یکی از بزرگ‌ترین کشور‌های هسته‌ای جهان، پیامد‌هایی غیرقابل پیش‌بینی و پرهزینه برای امنیت بین‌المللی به دنبال داشته باشد.