چرا اسرائیل حالا «سومالی‌ لند» را به رسمیت می شناسد؟

بازی دکترین بن‌ گوریونی در شاخ آفریقا؛

ایجاد یک واقعیت سیاسی جدید در شاخ آفریقا

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز عبدالرحمان بدیو، مشاور رئیس‌جمهور سومالی در امور آشتی، در گفت‌و‌گو با شبکه العربیه هشدار می‌دهد که نزدیکی اسرائیل به سومالی‌لند، در صورت عبور از سطح سیاسی به همکاری‌های نظامی یا اطلاعاتی، می‌تواند سومالی را وارد بحرانی فراتر از واکنش‌های دیپلماتیک معمول کند.

به گفته او، هرگونه حضور امنیتی یا پایگاه نظارتی در سواحل شمالی سومالی، نه‌تنها تحریک مستقیم موگادیشو محسوب می‌شود، بلکه منطقه‌ای را ملتهب می‌کند که هم‌اکنون محل رقابت قدرت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی برای کنترل دریای سرخ و خلیج عدن است.

جنگ غزه، حوثی‌ها و بازتعریف اولویت‌ های اسرائیل

بدیو تاکید می‌کند که زمان‌بندی این اقدام اسرائیل تصادفی نیست. پس از جنگ غزه، تل‌آویو با فشار‌های فزاینده سیاسی و دیپلماتیک مواجه شده و به‌دنبال گشودن جبهه‌های نفوذ جدید برای جبران این فشارهاست.

در این چارچوب، افزایش تهدید‌های حوثی‌ها و هدف قرار گرفتن کشتیرانی در دریای سرخ، اسرائیل را به تقویت حضور امنیتی و اطلاعاتی خود در نزدیکی باب‌المندب سوق داده است؛ منطقه‌ای که سومالی‌لند، با وضعیت حقوقی مبهم و شکنندگی سیاسی، بستر مناسبی برای این نفوذ تلقی می‌شود.

اتیوپی؛ بازیگر پشت‌ پرده

این تحلیل همچنین نقش غیرمستقیم، اما مؤثر اتیوپی را برجسته می‌کند. آدیس‌آبابا که سال‌هاست به‌دنبال دسترسی پایدار به دریاست، تعامل با سومالی‌لند را بخشی از راهبرد کلان خود می‌داند.

به گفته بدیو، هرگونه به رسمیت شناختن می‌تواند تعامل اتیوپی با هرگیسا را به‌عنوان یک بازیگر سیاسی مستقل تسهیل کند؛ چه در پروژه‌های بندری، چه در همکاری‌های امنیت دریایی و چه در مناسبات اقتصادی.

دکترین بن‌ گوریون و هدف قرار دادن مصر

از منظر مشاور رئیس‌جمهور سومالی، این اقدام اسرائیل را باید در چارچوب دکترین «بن‌گوریون» تحلیل کرد؛ دکترینی که بر نفوذ در پیرامون جهان عرب و بهره‌برداری از شکاف‌های داخلی کشور‌های منطقه استوار است.

تقویت حضور اسرائیل در شاخ آفریقا و دریای سرخ، به‌طور مستقیم عمق استراتژیک مصر را هدف می‌گیرد؛ دو منطقه‌ای که برای امنیت ملی قاهره حیاتی محسوب می‌شوند. به همین دلیل، مقام‌های مصری هشدار داده‌اند که به رسمیت شناختن سومالی‌لند از سوی اسرائیل موضوعی نیست که بتوان آن را نادیده گرفت.

از بحران داخلی تا معادله ژئوپلیتیکی

بدیو هشدار می‌دهد که ورود اسرائیل به پرونده سومالی‌لند، بحران را از سطح یک اختلاف داخلی درباره وحدت و جدایی فراتر می‌برد و آن را به یک معادله پیچیده ژئوپلیتیکی تبدیل می‌کند؛ معادله‌ای که در آن امنیت کریدور‌های تجاری، رقابت قدرت‌ها در دریای سرخ و توازن نفوذ در شاخ آفریقا به هم گره خورده‌اند.

به باور او، چنین تحولی می‌تواند نه‌تنها وحدت و حاکمیت سومالی، بلکه نقشه نفوذ در یکی از حساس‌ترین مناطق استراتژیک جهان را دستخوش تغییر کند.

آن‌ سوی تیترها | سومالی‌ لند؛ حلقه گمشده اسرائیل در مهندسی دریای سرخ

به رسمیت شناختن احتمالی «سومالی‌لند» از سوی اسرائیل را نباید یک تصمیم دیپلماتیک مستقل دید؛ این اقدام بخشی از بازچینی ژئوپلیتیکی پس از جنگ غزه است. تل‌آویو در شرایطی که مشروعیت منطقه‌ای‌اش آسیب دیده و مسیرهای دریایی‌اش زیر فشار حوثی‌ها قرار گرفته‌اند، به دنبال تثبیت نقاط اتکای جدید در حاشیه جهان عرب است؛ دقیقاً همان منطقی که از دکترین بن‌گوریون الهام می‌گیرد: نفوذ در پیرامون، نه در مرکز.

سومالی‌لند برای اسرائیل «زمین کم‌هزینه» است؛ منطقه‌ای با وضعیت حقوقی مبهم، دولت مرکزی ضعیف و رقابت شدید بازیگران منطقه‌ای. حضور در این نقطه، امکان نظارت غیرمستقیم بر باب‌المندب و خلیج عدن را فراهم می‌کند؛ شاه‌راهی که امروز نه فقط مسیر تجارت، بلکه میدان تقابل امنیتی ایران، اعراب، غرب و اسرائیل است.

در سطحی عمیق‌تر، این اقدام مستقیماً عمق استراتژیک مصر را هدف می‌گیرد. تقویت نفوذ اسرائیل در شاخ آفریقا، فشار ژئوپلیتیکی را از شرق مدیترانه به دریای سرخ منتقل می‌کند؛ جایی که قاهره آن را خط قرمز امنیت ملی خود می‌داند. همزمان، اتیوپی نیز با رؤیای دسترسی دائمی به دریا، از این شکاف بهره می‌برد و معادله را پیچیده‌تر می‌کند.

به این ترتیب، سومالی‌لند دیگر صرفاً یک پرونده جدایی‌طلبانه نیست؛ بلکه به گره‌ای ژئوپلیتیکی تبدیل شده که آینده موازنه قدرت در دریای سرخ و شاخ آفریقا را رقم می‌زند؛ جایی که اسرائیل تلاش می‌کند در خلأ نظم عربی، جای پای خود را دائمی کند.