با وجود تحریم‌ ها؛ کدام کشورهای اروپایی بیشترین تجارت را با ایران دارند؟

آلمان، شریک اول ایران در اروپا؛ کدام کشورها در فهرست بعدی‌ اند؟

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز و با استناد به داده‌های یورواستات منتشر شده، کل تجارت کالایی میان ایران و اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۴ به حدود ۴.۶ میلیارد یورو رسیده است. از این میزان، ۸۵۰ میلیون یورو مربوط به واردات اتحادیه اروپا از ایران و ۳.۷ میلیارد یورو مربوط به صادرات اروپا به ایران بوده که مازاد تجاری حدود ۲.۹ میلیارد یورو را به نفع اتحادیه اروپا نشان می‌دهد.

این در حالی است که وزیران خارجه اتحادیه اروپا هم‌زمان تحریم‌های جدیدی را علیه اشخاص و نهادهای ایرانی به بهانه‌هایی چون حمایت از روسیه و نقش ایران در تحولات داخلی تصویب کرده‌اند؛ تحریم‌هایی که به گفته تحلیلگران اروپایی، اگرچه سطح مبادلات را کاهش داده اما به قطع کامل روابط تجاری منجر نشده است.

سهم اندک ایران در تجارت خارجی اروپا

طبق آمار یورواستات، ایران در سال ۲۰۲۴ تنها ۰.۱ درصد از کل صادرات اتحادیه اروپا به کشورهای غیرعضو را به خود اختصاص داده و سهم واردات اروپا از ایران نیز در مقایسه با کل واردات خارجی این اتحادیه، تقریباً نزدیک به صفر بوده است. این در حالی است که در اواسط دهه ۲۰۰۰ میلادی، سهم ایران در تجارت خارجی اتحادیه اروپا به حدود یک درصد می‌رسید.

داده‌ها نشان می‌دهد ارزش تجارت دو طرف که در سال ۲۰۱۱ به بیش از ۲۷ میلیارد یورو رسیده بود، پس از تشدید تحریم‌ها به‌شدت کاهش یافت و در سال ۲۰۲۴ به حدود ۴.۵۶ میلیارد یورو محدود شد.

نقش برجام در افزایش مقطعی تجارت

بر اساس گزارش کمیسیون اروپا، پس از امضای توافق هسته‌ای برجام در سال ۲۰۱۵، تجارت ایران و اتحادیه اروپا روندی صعودی گرفت و در سال ۲۰۱۷ به ۲۰.۷ میلیارد یورو رسید. با این حال، خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریم‌ها باعث شد حجم مبادلات در سال ۲۰۱۹ بار دیگر به حدود ۵.۱ میلیارد یورو سقوط کند و از آن زمان در همین سطح پایین باقی بماند.

آلمان؛ شریک اول تجاری ایران در اروپا

طبق داده‌های یورواستات، آلمان در سال ۲۰۲۴ بزرگ‌ترین شریک تجاری ایران در اتحادیه اروپا بوده است. این کشور حدود ۲۱۲ میلیون یورو کالا از ایران وارد و در مقابل ۱.۲۷ میلیارد یورو کالا به ایران صادر کرده است؛ رقمی که نزدیک به یک‌سوم کل تجارت ایران و اتحادیه اروپا را شامل می‌شود.

پس از آلمان، ایتالیا با سهم ۱۵.۶ درصدی در رتبه دوم قرار دارد. واردات ایتالیا از ایران حدود ۱۸۵ میلیون یورو و صادرات آن ۵۲۸ میلیون یورو گزارش شده است.

هلند نیز با سهم ۱۳.۳ درصدی سومین شریک تجاری ایران در اتحادیه اروپا است. این کشور اگرچه تنها ۶۲ میلیون یورو از ایران واردات داشته، اما با صادرات ۶۰۷ میلیون یورویی، دومین صادرکننده بزرگ اروپایی به ایران محسوب می‌شود.

بر اساس گزارش یورونیوز، کشورهای بلژیک، اسپانیا، فرانسه و بلغارستان نیز از دیگر اعضای اتحادیه اروپا هستند که حجم تجارت آن‌ها با ایران از مرز ۲۰۰ میلیون یورو عبور کرده است.

بیشترین کالاهای مبادله‌ شده

طبق گزارش کمیسیون اروپا، تجارت اتحادیه اروپا با ایران تحت رژیم واردات عمومی انجام می‌شود، چراکه ایران عضو سازمان تجارت جهانی نیست و توافق تجاری دوجانبه‌ای میان طرفین وجود ندارد.

در سال ۲۰۲۴، ماشین‌آلات و تجهیزات حمل‌ونقل با ارزش ۱.۲۸ میلیارد یورو (۳۴ درصد)، بزرگ‌ترین بخش صادرات اتحادیه اروپا به ایران را تشکیل داده است. پس از آن، مواد شیمیایی و محصولات وابسته با حدود ۱.۱۳ میلیارد یورو (۳۱ درصد) در رتبه دوم قرار دارند.

در مقابل، واردات اتحادیه اروپا از ایران عمدتاً شامل مواد غذایی و دام زنده به ارزش ۳۰۵ میلیون یورو (۳۷ درصد)، کالاهای تولیدی بر اساس جنس، مواد شیمیایی و مواد خام غیرخوراکی بوده است.

آن سوی تیترها | روند تجارت ایران و اروپا در یک نگاه

تحلیل داده‌های یورواستات و گزارش یورونیوز نشان می‌دهد که با وجود فشارهای سیاسی و تحریمی، روابط تجاری ایران و اتحادیه اروپا به‌طور کامل قطع نشده و برخی کشورهای اروپایی به‌ویژه آلمان، همچنان نقش کلیدی در مبادلات اقتصادی با تهران ایفا می‌کنند؛ هرچند حجم این تجارت در مقایسه با یک دهه قبل به‌شدت کاهش یافته است.