نظریه‌ پرداز فرانسوی: سوءاستفاده از اعتراضات ایران برای حمله نظامی یک خطای پرهزینه است

غرب آسیا در چرخه سیاست نمایشی و آشوب

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز  «برتراند بدیه» نظریه‌پرداز شناخته‌شده روابط بین‌الملل، در نشست «چشم‌انداز‌های خاورمیانه ۲۰۲۶» که ۳۰ ژانویه ۲۰۲۶ در مؤسسه روابط بین‌الملل فرانسه برگزار شد، با انتقاد از روند‌های مسلط در سیاست جهانی، تأکید کرد که منطقه غرب آسیا بیش از آنکه با سیاست‌گذاری مؤثر اداره شود، گرفتار «نمایشی‌شدن سیاست بین‌الملل» و حکمرانی از مسیر آشوب شده است.

انتقاد از «نمایشی‌شدن» سیاست بین‌الملل پس از جنگ غزه

او با اشاره به تحولات پس از جنگ غزه گفت استفاده از قدرت نظامی در سال‌های اخیر اغلب بدون هدف سیاسی روشن صورت گرفته و پیامد آن، تخریب گسترده انسانی، فروپاشی نهاد‌ها و بی‌ثباتی مزمن بوده است؛ وضعیتی که به‌گفته او، نمونه بارز آن را می‌توان در غزه مشاهده کرد.

سیاست بدون هدف، جنگ بدون دستاورد

بدی تاکید کرد آنچه امروز در بسیاری از بحران‌های بین‌المللی مشاهده می‌شود، «جنگ بدون هدف سیاسی» است؛ جنگی که نه امنیت می‌آورد و نه ثبات، بلکه تنها به نابودی ساختار‌های اجتماعی و اقتصادی منجر می‌شود.

به گفته این استاد بازنشسته دانشگاه «سیانس پو»، دیپلماسی نیز در بسیاری از پرونده‌ها به «دیپلماسی عدم تصمیم» تقلیل یافته است؛ وضعیتی که در آن بحران‌ها نه حل می‌شوند و نه پایان می‌یابند، بلکه صرفاً به‌صورت نمادین مدیریت می‌شوند.

ایران و خطای راهبردی غرب

این نظریه‌پرداز فرانسوی در ادامه، به موضوع ایران پرداخت و گفت آنچه در ایران جریان دارد، پیش از هر چیز بیانگر «انرژی اجتماعی» است؛ انرژی‌ای که نه قابل مهندسی است و نه می‌توان آن را در خدمت راهبرد‌های خارجی به کار گرفت.

بدیه صراحتاً هشدار داد هرگونه تلاش برای سوءاستفاده از اعتراضات اجتماعی در ایران به‌عنوان ابزار فشار یا توجیه اقدام نظامی، خطایی جدی و پرهزینه خواهد بود.

او گفت: «نمی‌توان از پشت میز‌ها و از روی مبل، برای مردمی که در میدان زندگی می‌کنند تصمیم گرفت و آنها را به سمت مرگ فرستاد.»

تنها مسیر پایدار؛ سیاست و دیپلماسی

او تاکید کرد تغییر پایدار در ایران نه از مسیر زور خارجی، بلکه تنها از مسیر سیاست و دیپلماسی ممکن است. به گفته او، راه‌حل ایران مذاکره‌ای است که علاوه بر پرونده هسته‌ای و مسائل ثبات منطقه‌ای، متغیر اجتماعی داخل ایران و شکاف میان دولت و جامعه را نیز به رسمیت بشناسد.

این نظریه‌پرداز هشدار داد توافق‌هایی که بدون توجه به بُعد اجتماعی ایران منعقد شوند، فاقد پایداری خواهند بود و صرفاً به بازتولید بحران می‌انجامند.

بازخوانی گذشته

در سال‌های گذشته، برخی جریان‌های سیاسی و رسانه‌ای در غرب تلاش کرده‌اند اعتراضات اجتماعی در ایران را به‌عنوان زمینه‌ای برای افزایش فشار خارجی یا حتی توجیه گزینه نظامی معرفی کنند؛ رویکردی که همواره با انتقاد تحلیلگران مستقل و کارشناسان روابط بین‌الملل مواجه بوده و از سوی تهران نیز به‌عنوان مداخله در امور داخلی کشور رد شده است.