از دریای عمان تا مسقط‌ | مذاکره ایران و آمریکا در سایه تهدید‌های نظامی

در آستانه برگزاری مذاکرات ایران و آمریکا در عمان، همزمان گزارش‌هایی از افزایش تحرکات نظامی و تهدید‌های میدانی منتشر شده است؛ موضوعی که به گفته سید رسول موسوی، سفیر پیشین ایران، این گفت‌و‌گو‌ها را به نمونه‌ای از «مذاکره در میدان جنگ» تبدیل کرده و نیازمند مدیریت دقیق، هوشیاری و تعیین خطوط قرمز روشن است.

سید رسول موسوی مذاکرات پیش‌رو را «مذاکره در میدان جنگ» توصیف کرد و هشدار داد کوچک‌ترین خطای محاسباتی می تواند هزینه ساز باشد

«مذاکره در میدان جنگ»؛ تعبیر موسوی از وضعیت جدید

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز، سید رسول موسوی، سفیر پیشین ایران در فنلاند، در یادداشتی با اشاره به تحولات اخیر در روابط تهران و واشنگتن، مذاکرات احتمالی میان دو کشور را «مذاکره در میدان جنگ» توصیف کرد و تاکید داشت که این نوع گفت‌و‌گو‌ها با دیپلماسی معمول تفاوت اساسی دارد و در شرایطی شکل می‌گیرد که سطح بی‌اعتمادی در بالاترین حد قرار دارد.

او با اشاره به برخی گزارش‌ها درباره تحرکات نظامی آمریکا در منطقه و همچنین ادعا‌های مطرح‌شده پیرامون اقدامات میدانی در دریای عمان، معتقد است فضای کنونی را نمی‌توان صرفا «تنش سیاسی» نامید، بلکه باید آن را در قالب یک وضعیت جنگی و امنیتی تحلیل کرد.

همزمانی مذاکره و تهدید؛ دوگانه جنگ و دیپلماسی

این دیپلمات پیشین ایران با اشاره به همزمانی طرح مذاکرات و افزایش تهدید‌های نظامی، می‌نویسد مذاکره در چنین شرایطی به معنای عقب‌نشینی یا ضعف نیست، بلکه حاصل واقع‌بینی و تلاش برای مدیریت بحران است.

موسوی همچنین تاکید کرده است که در چنین فضایی، کشور‌های مختلفی از جمله عمان، قطر، عربستان، روسیه، ترکیه و مصر به دنبال ایفای نقش در کاهش تنش‌ها هستند و همین موضوع نشان می‌دهد پرونده ایران و آمریکا وارد مرحله‌ای حساس و تعیین‌کننده شده است.

اصول کلیدی مذاکره در شرایط جنگی

موسوی در این یادداشت، مذاکره در شرایط جنگی را یکی از دشوارترین انواع مذاکرات توصیف کرده و پنج اصل مهم برای موفقیت در چنین گفت‌و‌گو‌هایی را برشمرده است:

حفظ خونسردی و وضوح فکری
شناخت دقیق موازنه قوا و ابزار‌های فشار طرفین
تعیین اهداف روشن و خطوط قرمز غیرقابل مذاکره
مدیریت ارتباطات در شرایط پرتنش و استفاده از زبان بدون ابهام
انعطاف تاکتیکی همراه با ثبات راهبردی در اصول

به گفته موسوی، مذاکره‌کننده باید درک دقیق و لحظه‌ای از میدان داشته باشد و همزمان از حمایت اطلاعاتی و تحلیلی دستگاه‌های مختلف برخوردار باشد.

بازخوانی گذشته | از قطعنامه ۵۹۸ تا امروز

این سفیر پیشین ایران با مقایسه وضعیت کنونی با تجربه تاریخی مذاکرات قطعنامه ۵۹۸، تاکید کرده است که شرایط امروز به مراتب پیچیده‌تر از دوران جنگ ایران و عراق است.

او معتقد است در آن دوره، سازمان ملل و شورای امنیت هنوز جایگاهی جدی در مدیریت بحران داشتند، اما در شرایط کنونی، آمریکا نسبت به حقوق بین‌الملل و قواعد آمره بی‌اعتناست و همین مسئله مذاکره را دشوارتر می‌کند.

هدف نهایی؛ جلوگیری از تشدید جنگ

موسوی در پایان یادداشت خود تصریح کرده است که مذاکره در شرایط تهدید نظامی، اگر درست مدیریت شود، می‌تواند از گسترش جنگ جلوگیری کند و به کاهش هزینه‌های انسانی و امنیتی منجر شود.

او تاکید کرده است بهترین مذاکره آن است که مانع وقوع جنگ شود، اما حتی در شرایطی که تنش‌ها وارد مرحله میدانی شده‌اند، حفظ کانال دیپلماسی می‌تواند ابزاری ضروری برای مدیریت بحران باشد.

آن‌سوی تیترها

تحولات اخیر نشان می‌دهد گفت‌و‌گو‌های تهران و واشنگتن در عمان، صرفا یک مذاکره دیپلماتیک معمول نیست؛ بلکه در شرایطی برگزار می‌شود که همزمان تهدید‌های امنیتی و تحرکات نظامی در منطقه در جریان است و همین مسئله احتمال تاثیرگذاری بازیگران ثالث را افزایش داده است.