تل‌آویو بدون واشنگتن | چرا اسرائیل راه استقلال نظامی را می‌پیماید؟

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز تل‌آویو با کاهش وابستگی به کمک‌های واشنگتن، قصد تقویت تولید سلاح داخلی و شریک‌سازی دفاعی را دارد

تجربه دو سال جنگ غزه

بر اساس گزارش تایمز اسرائیل، با وجود حمایت نظامی گسترده آمریکا در جنگ جاری علیه حماس، از جمله ۳.۸ میلیارد دلار کمک سالانه و حدود ۱۶ تا ۲۲ میلیارد دلار کمک نظامی اضافی در دو سال اخیر، اسرائیل اکنون در پی کاهش وابستگی است.

نگرانی از کنترل کمک‌ها

اسرائیل نگران است که کمک‌های خارجی، کنترل واشنگتن بر اولویت‌های دفاعی و هزینه‌های نظامی این کشور را افزایش داده و آزادی عمل تل‌آویو را محدود کند. این احساس به‌ویژه با نزدیک شدن به پایان توافق کمک نظامی تقویت شده است.

تلاش برای استقلال دفاعی

نخست‌وزیر اسرائیل اعلام کرده که کشورش به‌تدریج درصدد کاهش وابستگی به کمک آمریکا و افزایش تولید سلاح داخلی است. تل‌آویو می‌خواهد رابطه دفاعی با آمریکا را از «کمک» به «مشارکت متوازن» تبدیل کند، با گسترش همکاری با متحدانی مثل هند و آلمان و تقویت بخش دفاعی داخلی.

نظر کارشناسان امریکایی

«دن شاپیرو»، سفیر پیشین آمریکا در سرزمین‌های اشغالی، گفته این روند ممکن است نفوذ ایالات متحده در خاورمیانه را کاهش دهد و در صورت عدم توازن مناسب در مشارکت‌ها، ثبات منطقه را تهدید کند.

سابقه کمک‌ها و نقش فعلی

کمک‌های نظامی آمریکا به اسرائیل از سال ۱۹۷۹ آغاز شد و طی دهه‌ها میلیارد‌ها دلار در قالب قرارداد‌های نظامی به تل‌آویو پرداخت شده است. اکنون این کمک‌ها حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد از بودجه دفاعی اسرائیل را تشکیل می‌دهند و بخش‌هایی از آن نیز تنها برای هزینه‌های خاص قابل استفاده هستند، که این موضوع باعث شده اسرائیل به دنبال راه‌حل‌های داخلی برای تجهیز نظامی باشد.

چالش‌های آینده

کارشناسان می‌گویند کاهش اتکا به کمک‌های آمریکا ممکن است چالش‌های مالی جدی برای بخش دفاعی اسرائیل ایجاد کند، اگرچه این روند احتمالاً «تدریجی» و قابل مدیریت خواهد بود.

برخی تحلیلگران هشدار می‌دهند که قطع کامل کمک‌ها می‌تواند بازدارندگی نظامی اسرائیل را تضعیف کرده و به نفع رقبای منطقه‌ای، از جمله ایران و متحدانش تمام شود.

تولید سلاح‌های پیشرفته

با این حال، اسرائیل می‌تواند با استفاده از فناوری‌های دفاعی مشترک و افزایش صادرات تسلیحات پیشرفته و مشارکت در پروژه‌های نظامی با دیگر کشورها، استقلال نظامی خود را حفظ کند بدون اینکه رابطه استراتژیک با آمریکا را آسیب بزند.

بازخوانی گذشته

حمایت‌های نظامی آمریکا از اسرائیل طی دهه‌ها مبنای رابطه امنیتی دو کشور بوده است، به‌ویژه کمک‌های مالی در قالب نرم‌افزار‌های دفاعی مثل گنبد آهنین.

در جنگ‌های گذشته، از جمله سال ۱۹۶۷ و جنگ ۲۰۰۶ لبنان، اسرائیل تجربه نسبی خودکفایی نظامی داشته و اکنون این تجربه در سطح سیاست‌گذاری کلان مطرح می‌شود.

یادآوری محدودیت‌های آمریکا در فروش برخی تجهیزات به اسرائیل در جنگ غزه، یکی از دلایلی است که نزد مقامات تل‌آویو به عنوان «ضرورت راهبردی» مطرح شده است.

آن‌ سوی تیتر‌ها

تحلیلگران غربی می‌گویند این تغییر موضع اسرائیل می‌تواند بیانگر بازتعریف اتحاد استراتژیک با واشنگتن باشد، به نحوی که تل‌آویو هم استقلال بیشتری داشته باشد و هم شریک استراتژیک بماند.

رسانه‌های بین‌المللی اشاره کرده‌اند که این تحولات می‌تواند منجر به کاهش نفوذ آمریکا در خاورمیانه شود، به‌ویژه اگر اسرائیل بخواهد نقش رهبری نظامی مستقل را بازی کند.

برخی گزارش‌ها نیز هشدار داده‌اند که این رویکرد ممکن است باعث رقابت‌های جدید تسلیحاتی و فناوری دفاعی در منطقه شود.