بقائی: ایران با تیم سیاسی، حقوقی، اقتصادی و فنی در مذاکرات ژنو حضور دارد

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، پیش از عزیمت هیأت مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی ایران به ژنو برای شرکت در دور دوم مذاکرات هسته‌ای، در گفت‌وگویی با تشریح مواضع تهران گفت: جمهوری اسلامی ایران با هدف رسیدن به نتیجه در کوتاه‌ترین زمان ممکن، با یک تیم کامل سیاسی، حقوقی، اقتصادی و فنی در این مذاکرات حضور یافته است.

بقائی با بیان اینکه ایران نفعی در فرسایشی شدن روند گفت‌و‌گو‌ها نمی‌بیند، افزود: در این دور از مذاکرات، تمامی کارشناسان و نمایندگانی که لازم است درباره ابعاد مختلف هرگونه تفاهم احتمالی اظهار نظر کرده و تصمیم‌گیری کنند، در ترکیب هیأت ایرانی حضور دارند.

وی در ادامه با اشاره به روند شکل‌گیری مذاکرات اخیر گفت: فرآیند دیپلماتیکی که طی دو هفته گذشته آغاز شده، در چارچوبی مشخص و هدفمند در حال پیش رفتن است و در سطوح مختلف، ابعاد گوناگون آن مورد بررسی قرار گرفته و درباره آن تصمیم‌گیری واحد صورت گرفته است. بر همین اساس، از ظرفیت‌های موجود در وزارت امور خارجه و شورای عالی امنیت ملی برای پیشبرد مذاکرات استفاده می‌شود که امری متعارف و منطقی است.

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره برخی تحرکات دیپلماتیک از جمله سفر دبیر شورای عالی امنیت ملی به مسقط و دوحه اظهار کرد: این سفر‌ها در چارچوب رایزنی‌های دیپلماتیک از پیش برنامه‌ریزی‌شده انجام شده و طبیعی است که در چنین مقاطعی، موضوع مذاکرات نیز یکی از محور‌های گفت‌و‌گو‌ها باشد. در جریان این رفت‌وآمدها، بازخورد‌هایی از طرف‌های مقابل دریافت شد که در کنار سایر داده‌ها مورد ارزیابی قرار می‌گیرد تا میزان جدیت و حسن نیت طرف مقابل سنجیده شود.

بقائی با تأکید بر اینکه مذاکرات در شرایط بی‌اعتمادی دنبال می‌شود، تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران با توجه به تجارب گذشته، نمی‌تواند این واقعیت‌ها را نادیده بگیرد. بر همین اساس، مواضع کشور در چارچوب‌هایی که از سوی نهاد‌های بالادستی تدوین شده و با مشارکت دستگاه دیپلماسی شکل گرفته، دنبال می‌شود. مذاکرات ژنو نیز ادامه همان گفت‌و‌گو‌هایی است که پیش‌تر در عمان انجام شد.

وی در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو، گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای درباره جزئیات پیام‌های طرف آمریکایی، از جمله موضوع محدودیت یا توقف غنی‌سازی را رد کرد و گفت: آنچه در فضای رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی مطرح می‌شود، فاقد مبنای واقعی است. جزئیات مذاکرات تنها در اتاق گفت‌و‌گو بررسی می‌شود و هیچ‌یک از ادعا‌های مطرح‌شده درباره سطح غنی‌سازی یا تعداد سانتریفیوژ‌ها صحت ندارد.

سخنگوی وزارت امور خارجه با تأکید بر چارچوب حقوقی مواضع ایران گفت: جمهوری اسلامی ایران عضو معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) است و بر اساس ماده ۴ این معاهده، حق استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای، از جمله غنی‌سازی، برای ایران به رسمیت شناخته شده است. در این مرحله از مذاکرات هنوز وارد جزئیات فنی نشده‌ایم و این موضوعات در مراحل بعدی مورد بحث قرار خواهد گرفت.

بقائی درباره ارتباط دور جدید مذاکرات با گفت‌و‌گو‌های پیشین اظهار کرد: مذاکرات فعلی از نظر محتوایی از نقطه صفر آغاز نشده و هر روند دیپلماتیکی درباره موضوع هسته‌ای ایران ناگزیر از بهره‌گیری از تجربیات و چارچوب‌های قبلی است. با این حال، رخداد‌های ماه‌های گذشته از جمله حمله به تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز ایران، شرایط جدیدی را ایجاد کرده که باید در ادامه مذاکرات مدنظر قرار گیرد.

وی افزود: با وجود تغییر شرایط، موضوع اصلی مذاکرات همچنان هسته‌ای است و ایران تلاش می‌کند با استفاده از مفاهیم و تجارب گذشته و در عین حال با در نظر گرفتن شرایط جدید، روند گفت‌و‌گو‌ها را پیش ببرد.

سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به ارزیابی ایران از دور نخست مذاکرات گفت: این دور، تلاشی برای سنجش میزان جدیت طرف مقابل بود. با این حال، به دلیل مواضع متناقض و سیگنال‌های متفاوتی که از سوی مقام‌های آمریکایی ارسال می‌شود، نمی‌توان از وجود اعتماد سخن گفت. ایران حتی در جریان مذاکرات نیز ناگزیر است همه احتمالات را در نظر داشته باشد.

بقائی با یادآوری حملات صورت‌گرفته در جریان مذاکرات پیشین گفت: در حالی که مذاکرات در جریان بود و حتی زمان دور بعدی نیز مشخص شده بود، ایران هدف حملات نظامی قرار گرفت. این موضوع آسیب جدی به روند دیپلماسی وارد کرد و سبب شده است که مذاکرات با احتیاط بسیار بالا دنبال شود.

وی درباره موضوع تضمین‌های احتمالی نیز اظهار کرد: تجربه‌های گذشته نشان داده است که حتی تضمین‌های مکتوب نیز لزوماً قابل اتکا نیستند. توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ یک سند مکتوب بود که با تأیید شورای امنیت سازمان ملل همراه شد، اما مورد احترام قرار نگرفت. بر همین اساس، ایران در هر مرحله با توجه به واقعیات موجود تصمیم‌گیری می‌کند.

بقائی در ادامه، بی‌اعتمادی به اراده طرف آمریکایی و تغییر مداوم مواضع را یکی از چالش‌های اصلی مذاکرات دانست و گفت: تغییر پی‌درپی مطالبات و مواضع، روند گفت‌و‌گو را دشوار می‌کند و این تصور را ایجاد می‌کند که طرف مقابل اراده جدی برای دستیابی به نتیجه ندارد. جمهوری اسلامی ایران، اما با حسن نیت و با هدف رسیدن به نتیجه وارد مذاکرات شده است.

وی با اشاره به ارزیابی محتاطانه ایران از روند مذاکرات افزود: بر اساس گفت‌و‌گو‌های انجام‌شده، نشانه‌هایی از حرکت موضع آمریکا به سمت رویکردی واقع‌گرایانه‌تر مشاهده می‌شود، از جمله توجه بیشتر به حقوق ایران در چارچوب معاهده NPT. این حقوق از ابتدا برای ایران وجود داشته و موضوع اعطای امتیاز از سوی دیگران نیست.

سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: احترام به حق ایران برای استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای، از جمله غنی‌سازی، خط قرمز جمهوری اسلامی ایران است و چشم‌پوشی از این حق با عضویت در معاهده منع اشاعه معنا نخواهد داشت.

بقائی در بخش پایانی گفت‌و‌گو درباره نقش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: آژانس به‌عنوان نهاد فنی ناظر بر اجرای معاهده منع اشاعه، نقش مهمی در این چارچوب دارد. با وجود انتقاد‌های جدی ایران به عملکرد آژانس و گزارش‌های مدیرکل، گفت‌و‌گو‌ها با این نهاد ادامه داشته و شیوه‌نامه‌ای برای تداوم همکاری‌ها تدوین شده است. وی افزود که احتمال دیدار مدیرکل آژانس با وزیر امور خارجه ایران در ژنو در حال بررسی است.

وی در پایان با رد ادعا‌ها درباره اتلاف وقت از سوی ایران تصریح کرد: این ادعا نادرست است. ایران همواره آمادگی خود را برای ادامه مذاکرات تا رسیدن به نتیجه اعلام کرده و با توجه به فشار تحریم‌ها بر مردم، هیچ سودی در طولانی شدن گفت‌و‌گو‌ها نمی‌بیند. بر همین اساس، هیأت ایرانی با تیمی کامل در مذاکرات ژنو حضور یافته و ادامه روند به میزان جدیت طرف مقابل بستگی دارد.