ابهام در حذف یارانه زوج‌های کارمند؛ درآمد یا دارایی، کدام ملاک است؟

خداحافظی با دهک‌بندی؛ معیار جدید «دارایی‌محور» شد

پس از سال‌ها تکیه بر نظام دهک‌بندی که با خطا‌های سیستمی فراوانی (از جمله حذف اشتباهی برخی بازنشستگان) همراه بود، دولت تصمیم به تغییر ریل گرفت. در مدل جدید، به‌جای تقسیم‌بندی انتزاعی خانوار‌ها به ۱۰ گروه، «واقعیت اقتصادی زندگی افراد» ملاک قرار می‌گیرد. هدف از این جراحی اقتصادی، شناسایی دقیق‌تر ۱۵ درصدِ مرفه جامعه و تمرکز منابع بر دهک‌های کم‌درآمد عنوان شده است.

خط قرمز‌های جدید: خودرو و ملک ۵ و ۵۰ میلیاردی

طبق جزئیات منتشر شده، در مدل جدید بازرسی اموال، دو شاخص به عنوان معیار‌های قطعی برای حذف یارانه در نظر گرفته شده است:

املاک: خانوار‌هایی که ارزش ملک مسکونی آنها حدود ۵۰ میلیارد تومان باشد.

خودرو: دارندگان خودرو‌هایی با ارزش تقریبی ۵ میلیارد تومان.

مجموع دارایی: در این محاسبات، ثروت کل اعضای خانواده (نه فقط سرپرست) مبنای ارزیابی قرار می‌گیرد.

چالش حقوق سال ۱۴۰۵ برای زوج‌های شاغل

یکی از نقاط مبهم این طرح، تاثیر «حداقل دستمزد» بر وضعیت یارانه است. با توجه به تعیین حداقل حقوق حدود ۱۸.۶ میلیون تومانی برای سال آینده، مجموع درآمد خانوار‌هایی که هر دو زوج شاغل هستند، به مرز‌های درآمدی تعیین شده (مانند بازه ۳۶ میلیون تومان) بسیار نزدیک می‌شود. با این حال، مقامات مسئول تاکید دارند که سطوح نهایی درآمدی هنوز قطعی نشده و در قالب آیین‌نامه‌ای جدید به‌روزرسانی و اعلام خواهد شد.

آیا صرفاً داشتن حقوق ثابت باعث قطع یارانه می‌شود؟

پاسخ فعلی مسئولان به این نگرانی منفی است. اگرچه مجموع درآمد خانوار یک رکن اساسی است، اما «میزان حقوق» تنها خط‌کش سنجش نیست. دولت قصد دارد ترکیبی از درآمد، گردش حساب و دارایی‌های سرمایه‌ای را بررسی کند. به گفته معاون وزیر رفاه، هدف این طرح طبقاتی، صرفاً حذف قشر پردرآمد است و با وضعیت معیشتی «حداقل‌بگیران» و طبقه متوسط شاغل تناقضی نخواهد داشت.

جمع‌بندی: آنچه یارانه‌بگیران باید بدانند

در حال حاضر، تنها معیار کلیدی که به نظر قطعی می‌رسد، داشتن املاک و خودرو‌های لوکس (۵ و ۵۰ میلیاردی) است. زوج‌های حقوق‌بگیر باید منتظر انتشار آیین‌نامه نهایی در سال ۱۴۰۵ باشند تا مشخص شود ترکیب حقوق آنها با سایر دارایی‌هایشان، آنها را در زمره ۱۵ درصد ثروتمند جامعه قرار می‌دهد یا خیر.