خروج تدریجی مشاوران امنیتی کوبا از ونزوئلا زیر فشار واشنگتن

کاراکاس در حال بازتعریف رابطه با هاوانا؛ اتحاد قدیمی چپ‌گرایان در نقطه عطف

تغییر در معادله امنیتی کاراکاس

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز ، دولت موقت به ریاست دلسی رودریگز در شرایطی با فشار‌های واشنگتن روبه‌روست که خروج بخشی از نیرو‌های کوبایی آغاز شده است. این روند پس از عملیاتی که به بازداشت نیکولاس مادورو انجامید، شتاب گرفته است. پیش‌تر، در دوره هوگو چاوز، اتکای گسترده‌ای به مشاوران امنیتی کوبا شکل گرفته بود و نفوذ هاوانا در ساختار‌های اطلاعاتی و نظامی ونزوئلا تثبیت شد.

منابع آگاه می‌گویند برخی مشاوران امنیتی از سمت‌های خود کنار گذاشته شده‌اند و گروهی از پزشکان و نیرو‌های درمانی کوبایی نیز طی هفته‌های اخیر به هاوانا بازگشته‌اند. با این حال، دست‌کم بخشی از عوامل اطلاعاتی برای رصد تحولات سیاسی در کشور باقی مانده‌اند.

اتحاد نفت در برابر خدمات

همکاری امنیتی و رفاهی میان کاراکاس و هاوانا از اوایل دهه ۲۰۰۰ آغاز شد. هزاران پزشک، پرستار و مربی کوبایی در چارچوب برنامه‌های اجتماعی در ونزوئلا فعالیت می‌کردند و در مقابل، کاراکاس نفت مورد نیاز کوبا را تأمین می‌کرد. اکنون با تغییر شرایط سیاسی، این مدل مبادله‌ای با چالش جدی روبه‌رو شده است.

واکنش غیررسمی واشنگتن

یک مقام کاخ سفید در اظهاراتی غیررسمی اعلام کرده آمریکا «رابطه خوبی با رهبران فعلی ونزوئلا دارد» و معتقد است منافع دولت جدید با اهداف واشنگتن همسو است. در همین چارچوب، جلوگیری از صادرات نفت ونزوئلا به کوبا نیز به‌عنوان بخشی از راهبرد فشار بر هاوانا مطرح شده است.

نگاه کارشناسان

به گفته برخی تحلیلگران، از جمله استادان مسائل آمریکای لاتین، نفوذ کوبا در سال‌های گذشته برای بقای ساختار موسوم به «چاویسم» حیاتی بوده است. اکنون دولت رودریگز با احتیاط در حال فاصله‌گذاری کنترل‌شده از هاواناست؛ اقدامی که می‌تواند هم برای تثبیت قدرت داخلی و هم برای کاهش فشار‌های خارجی طراحی شده باشد.

با این حال، هنوز مشخص نیست خروج نیرو‌های کوبایی تصمیم مستقیم دولت جدید ونزوئلاست، خواست هاوانا برای بازگرداندن نیرو‌ها یا نتیجه توافقات پشت‌پرده با واشنگتن. همچنین، تداوم حضور برخی مشاوران نظامی و آموزشی نشان می‌دهد پیوند‌های امنیتی به‌طور کامل قطع نشده است.

آن سوی تیترها 

تحولات اخیر نشانه‌ای از بازآرایی ژئوپلیتیکی در آمریکای لاتین است؛ جایی که فشار ایالات متحده می‌تواند اتحاد‌های قدیمی را دچار تغییر کند. اگر روند خروج نیرو‌های کوبایی ادامه یابد، ونزوئلا با ساختار امنیتی متفاوتی وارد مرحله جدیدی از ثبات یا رقابت داخلی خواهد شد؛ مرحله‌ای که میزان نفوذ خارجی در آن به‌دقت زیر نظر گرفته می‌شود.