سفر مودی به اسرائیل | بازتعریف یک اتحاد قدیمی در میانه بحران غزه

از مخالفت مهاتما گاندی با تشکیل اسرائیل تا آغوش گرم مودی و نتانیاهو؛ دهلی‌نو چگونه موازنه میان تل‌آویو و فلسطین را مدیریت می‌کند؟

از گاندی تا رأی منفی به تشکیل اسرائیل

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز ، در دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰، رهبران استقلال‌طلب هند، از جمله مهاتما گاندی، آشکارا با ایجاد دولت یهود در فلسطین مخالفت کردند. گاندی در سال ۱۹۳۸ نوشت «فلسطین به همان معنا متعلق به اعراب است که انگلستان به انگلیسی‌ها تعلق دارد.»

هند در سال ۱۹۴۷ نیز به طرح تقسیم فلسطین در سازمان ملل رأی منفی داد و حتی در ۱۹۴۹ با عضویت اسرائیل در سازمان ملل مخالفت کرد. با این حال، دهلی‌نو در سال ۱۹۵۰ اسرائیل را به رسمیت شناخت، اما تا چهار دهه از برقراری روابط دیپلماتیک رسمی خودداری کرد.

روابط پنهان؛ همکاری امنیتی پشت پرده

با وجود حمایت علنی هند از آرمان فلسطین و به رسمیت شناختن رسمی کشور فلسطین در سال ۱۹۸۸، همکاری‌های نظامی مخفی میان دو کشور از دهه ۱۹۶۰ آغاز شد. اسرائیل در جنگ‌های ۱۹۶۵ و ۱۹۷۱ به هند مهمات و تجهیزات نظامی ارائه داد.

پس از پایان جنگ سرد، هند در سال ۱۹۹۲ روابط دیپلماتیک کامل با اسرائیل برقرار کرد و از آن زمان همکاری‌های دفاعی به سرعت گسترش یافت. اسرائیل امروز یکی از تأمین‌کنندگان اصلی تجهیزات دفاعی هند است.

جهش در دوران مودی

با روی کار آمدن مودی در ۲۰۱۴، روابط دو کشور وارد مرحله‌ای علنی و راهبردی شد. مودی در سال ۲۰۱۷ به عنوان نخستین نخست‌وزیر هند به اسرائیل سفر کرد و یک سال بعد نتانیاهو به دهلی‌نو رفت.

تجارت دو کشور از حدود ۲۰۰ میلیون دلار در ۱۹۹۲ به بیش از ۶.۵ میلیارد دلار در ۲۰۲۴ رسیده است. همکاری‌ها در حوزه‌های دفاعی، فناوری، کشاورزی هوشمند، سایبری و سرمایه‌گذاری مشترک به شکل چشمگیری افزایش یافته است.

موازنه میان تل‌آویو و فلسطین

در حالی که هند همچنان از راه‌حل دو کشور حمایت می‌کند، در سال‌های اخیر از بسیاری از قطعنامه‌های انتقادی علیه اسرائیل در سازمان ملل خودداری کرده است.

با این حال، دهلی‌نو هفته گذشته همراه با بیش از ۱۰۰ کشور، گسترش شهرک‌سازی اسرائیل در کرانه باختری را محکوم کرد. این اقدام نشان می‌دهد سیاست هند نه قطع رابطه با فلسطین، بلکه حفظ یک «موازنه استراتژیک» است.

تحلیلگران معتقدند هند تلاش می‌کند روابط امنیتی عمیق با اسرائیل را در کنار منافع انرژی و اقتصادی گسترده با کشورهای عربی حفظ کند؛ کشورهایی که برای امنیت انرژی و اشتغال میلیون‌ها هندی در منطقه حیاتی هستند.

آن سوی تیترها | چرا این سفر مهم است؟

1. این سفر در شرایطی انجام می‌شود که:
2. جنگ غزه همچنان ادامه دارد
3. احتمال تنش‌های منطقه‌ای گسترده‌تر مطرح است
4. جایگاه آمریکا در خاورمیانه با چالش روبه‌روست

هند در تلاش برای تثبیت موقعیت خود به‌عنوان یک قدرت جهانی است، در چنین فضایی، سفر مودی بیش از آنکه صرفاً نمادین باشد، پیامی ژئوپلیتیک درباره نقش مستقل و چندجانبه‌گرای هند در خاورمیانه دارد.

هند امروز دیگر آن کشور محتاط دهه‌های گذشته نیست. دهلی‌نو در حال تبدیل روابط با اسرائیل به بخشی از راهبرد بزرگ‌تر خود برای قدرت‌یابی جهانی است؛ در عین حال می‌کوشد از گسست کامل با جهان عرب و آرمان فلسطین پرهیز کند.

سفر پیش‌روی مودی به اسرائیل آزمونی برای این موازنه پیچیده خواهد بود.