کارشناس مسائل آمریکا: سخنان ترامپ در کنگره نشانه‌ای از جنگ نداشت

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز، سخنرانی بامداد چهارشنبه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در کنگره این کشور به‌ویژه در بخش مربوط به ایران، حاوی رویکردی ترکیبی از تهدید و اشاره به مذاکره بود؛ رویکردی که از نظر برخی ناظران در چارچوب سیاست فشار همراه با امکان گفت‌و‌گو قابل بررسی است.

در این سخنرانی، ترامپ تلاش کرد تصویری از قدرت و آمادگی نظامی ایالات متحده ارائه دهد، اما هم‌زمان مسیر دیپلماسی را به‌طور کامل مسدود نکرد. این الگو پیش‌تر نیز در مواضع او درباره ایران مشاهده شده و بخشی از رفتار ثابت دولت آمریکا در قبال تهران به شمار می‌رود.

نخستین محور سخنان ترامپ، تأکید دوباره بر اقدامات گذشته از جمله ترور سردار قاسم سلیمانی بود؛ موضوعی که رئیس‌جمهور آمریکا آن را یکی از دستاورد‌های مهم دولت خود معرفی کرد. طرح مجدد این پرونده در فضای کنگره، بیشتر جنبه پیام داخلی داشت و با هدف نمایش قاطعیت برای افکار عمومی آمریکا مطرح شد.

محور دیگر، اشاره به توان نظامی و حضور نیرو‌های آمریکا در منطقه بود. ترامپ بدون اعلام تصمیم مشخص برای حمله نظامی، بر آمادگی و بازدارندگی ایالات متحده تأکید کرد؛ رویکردی که معمولاً برای افزایش فشار سیاسی و تقویت موقعیت مذاکره به کار گرفته می‌شود.

هم‌زمان، تهدید ایران و اشاره به امکان توافق، بخش دیگری از سخنان ترامپ را تشکیل داد. او از یک سو درباره پیامد‌های اقدام علیه منافع آمریکا هشدار داد و از سوی دیگر، به شکل ضمنی از احتمال توافق سخن گفت؛ رویکردی که در ادامه سیاست فشار همراه با گشودن مسیر گفت‌و‌گو ارزیابی می‌شود.

در همین زمینه، حمیدرضا غلامزاده، کارشناس مسائل آمریکا، در گفت‌و‌گو با ایسنا گفت سخنان ترامپ در کنگره رنگ و بوی جدی جنگ نداشت. او بیان کرد ترامپ مطابق رویکرد همیشگی خود درباره ایران سخن گفت؛ هم به مذاکره اشاره کرد و هم تهدید‌هایی را مطرح ساخت، اما مجموعه این اظهارات نشانه افزایش احتمال حمله نظامی نیست.

غلامزاده با اشاره به اینکه ترامپ بار دیگر به عملیات موسوم به «چکش نیمه‌شب» و حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران در خردادماه اشاره کرد، افزود رئیس‌جمهور آمریکا همچنین مانند سال‌های گذشته، ترور سردار قاسم سلیمانی را یکی از مهم‌ترین اقدامات دولت خود معرفی کرد و بر آن تأکید داشت.

او خاطرنشان کرد در سخنان ترامپ نشانه مشخصی مبنی بر تصمیم جدید برای حمله به ایران دیده نمی‌شود. با این حال، پیش از این سخنرانی، جلسه توجیهی مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، و جان راتکلیف، رئیس سازمان سیا، درباره ایران با گروه موسوم به «Gang of Eight» در کاخ سفید برگزار شد؛ نشستی که در آن رهبران ارشد کنگره برای دریافت اطلاعات محرمانه حضور دارند.

به گفته غلامزاده، گزارش‌ها حاکی از آن است که مباحث مطرح‌شده در این جلسه بیشتر جنبه تقابلی داشته و برخی حاضران از جمله چاک شومر تأکید کرده‌اند که ترامپ باید افکار عمومی آمریکا را درباره هرگونه اقدام احتمالی علیه ایران قانع کند.

این کارشناس مسائل آمریکا با اشاره به مواضع رسمی ایران گفت تهران اعلام کرده در صورت هرگونه حمله، پاسخ ایران محدود نخواهد بود و دامنه درگیری به منطقه کشیده می‌شود و این موضع باید همچنان حفظ شود.

او همچنین درباره استقرار تجهیزات نظامی آمریکا در منطقه گفت این آرایش نظامی الزاماً به معنای آمادگی برای حمله مستقیم به ایران نیست و ممکن است با هدف بازدارندگی یا فشار بر دیگر بازیگران منطقه‌ای انجام شده باشد. به گفته او، احتمال دارد واشنگتن تمرکز خود را بر گروه‌های همسو با ایران در عراق، یمن و لبنان قرار داده باشد تا از ورود مستقیم ایران به تحولات منطقه جلوگیری کند.

غلامزاده تأکید کرد احتمال کنش منطقه‌ای آمریکا بیشتر از حمله مستقیم به ایران است و در سیاست خارجی واشنگتن، تضعیف محیط پیرامونی ایران همواره به‌عنوان مقدمه فشار مطرح بوده است.

او در پایان گفت با توجه به شرایط موجود، ممکن است آمریکا به دنبال راهی برای کاهش تنش یا حتی دستیابی به توافق محدود باشد و از ظرفیت میانجی‌گران منطقه‌ای استفاده کند. در مقابل، ایران نیز بار‌ها اعلام کرده به دنبال سلاح هسته‌ای نیست و در صورت وجود اراده سیاسی، امکان رسیدن به توافق وجود دارد.