ضرب‌الاجل گازی مسکو به ایروان؛ روسیه توافقنامه انرژی با ارمنستان را به گروگان گرفت

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز به نقل از رب‌کا، تنش‌ها میان روسیه و ارمنستان وارد فاز بازدارندگی اقتصادی شده است. سفارت روسیه در ایروان با ابلاغ هشداری رسمی، تأکید کرد که تداوم روند نزدیکی به بروکسل و تلاش برای عضویت در اتحادیه اروپا، هزینه‌ای سنگین در بخش انرژی برای دولت نیکول پاشینیان به همراه خواهد داشت. ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، این موضع را نه یک تهدید گذرا، بلکه واکنش رسمی کرملین به تغییر جهت‌گیری استراتژیک ارمنستان توصیف کرد. به گفته وی، روسیه نمی‌تواند توافقات امنیتی و اقتصادی خود در حوزه انرژی را با کشوری که در مسیر همگرایی با ساختار‌های رقیب (اتحادیه اروپا) گام برمی‌دارد، حفظ کند.

این تهدید مستقیم، امنیت انرژی ارمنستان را که به شدت به گاز ارزان روسیه وابسته است، هدف قرار داده است. در حال حاضر، بخش عمده‌ای از نیاز‌های حرارتی و صنعتی ارمنستان از طریق شرکت «گازپروم آرمنیا» تأمین می‌شود و هرگونه ابطال یا فسخ توافقنامه‌های فعلی، ایروان را ناچار خواهد کرد تا گاز خود را با قیمت‌های جهانی و از مسیر‌های جایگزین بسیار دشوار تأمین کند. تحلیل‌گران بر این باورند که این اقدام مسکو، پاسخی به خروج غیررسمی ارمنستان از ائتلاف‌های نظامی تحت رهبری روسیه و حضور فعال این کشور در نشست‌های امنیتی غرب است.

بحران اخیر نشان می‌دهد که کرملین قصد دارد با استفاده از «سلاح گاز»، هزینه‌های استقلال سیاسی از مسکو را برای کشور‌های حوزه نفوذ سابق خود به حداکثر برساند. با توجه به بن‌بست‌های ژئوپلیتیک موجود، پاشینیان اکنون در برابر یک انتخاب دشوار قرار گرفته است؛ اصرار بر مسیر همگرایی با اروپا به قیمت تجربه یک بحران انرژی بی‌سابقه، یا عقب‌نشینی موقت برای حفظ ثبات اقتصادی داخلی. در این میان، نقش میانجی‌گری احتمالی ایران یا تلاش برای افزایش ظرفیت خط لوله گاز ایران-ارمنستان می‌تواند یکی از سناریو‌های گریز ایروان از فشار مسکو باشد، هرچند که محدودیت‌های زیرساختی همچنان دست برتر را به روسیه می‌دهد.