درگیری‌های پنهان در آتش‌بس شکننده؛ تبادل حملات آمریکا و ایران با وجود مذاکرات صلح

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز به نقل از الجزیره، منطقه خاورمیانه در حال تجربه یک پارادوکس ژئوپلیتیک است. در یک سو، دیپلمات‌ها در قطر در تلاشند تا به بن‌بست جنگی پایان دهند و از سوی دیگر، نیرو‌های آمریکایی و ایرانی همچنان درگیر حملات تلافی‌جویانه هستند. روز دوشنبه، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) از حملات جدید به مواضع موشکی و قایق‌های ایرانی در جنوب این کشور خبر داد و ادعا کرد این حملات در دفاع از نیرو‌های آمریکایی و علیه شناور‌های مظنون به مین‌گذاری در تنگه هرمز صورت گرفته است. ساعاتی بعد، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با انتشار اخباری در رسانه‌های دولتی، اعلام کرد یک پهپاد آمریکایی را ساقط کرده و به سوی یک جت و یک پهپاد دیگر که وارد حریم هوایی ایران شده بودند، شلیک کرده است. ایران همزمان بر “حق مشروع و قطعی” خود برای پاسخ به هرگونه نقض آتش‌بس تأکید کرده است.

آتش‌بس موقت که در هشتم آوریل و با میانجی‌گری پاکستان اعلام شد، با هدف فراهم آوردن زمینه برای مذاکرات گسترده‌تر صلح برقرار شده بود. اما از آن زمان، ایران کنترل عبور و مرور کشتی‌ها از تنگه هرمز را که شاهراه یک‌پنجم عرضه جهانی نفت و گاز است، تشدید کرده و در مقابل، نیرو‌های آمریکایی نیز محاصره دریایی بنادر ایران را اعمال کرده‌اند. مذاکراتی که در ۱۱ و ۱۲ آوریل در اسلام‌آباد آغاز شد، به نتیجه نرسید و این وضعیت منجر به تمدید آتش‌بس برای مبادله پیشنهاد‌های صلح بیشتر شده است. اما فهرست بلندبالای درگیری‌ها از آن زمان، از جمله کشته شدن ۲۶ اسرائیلی و زخمی شدن ۷۷۹۱ نفر در حملات ایران، ۱۳ نظامی آمریکایی در منطقه و بیش از ۳۲۰۰ غیرنظامی در لبنان به دلیل تداوم حملات اسرائیل، عمق بی‌اعتمادی میان طرفین را نشان می‌دهد.

بر اساس این گزارش، در طول این مدت شاهد حوادث متعددی بوده‌ایم؛ از جمله محاصره دریایی بنادر ایران توسط آمریکا در ۱۲ آوریل، شلیک نیرو‌های ایرانی به دو کشتی هندی در ۱۸ آوریل و توقیف یک کشتی کانتینری ایرانی توسط آمریکا در ۲۰ آوریل. همچنین در ۲۲ آوریل، سپاه پاسداران به سه کشتی دیگر شلیک و دو کشتی کانتینری با پرچم پاناما و لیبریا را در تنگه هرمز توقیف کرد. یکی از جدی‌ترین حوادث در ۴ مه، حمله موشکی و پهپادی به یک پالایشگاه نفتی در فجیره امارات بود که این کشور آن را به ایران نسبت داد و پس از آن نیز حادثه آتش‌سوزی در نیروگاه هسته‌ای براکه و رهگیری سه پهپاد در عربستان سعودی، زنگ خطر را درباره تشدید احتمالی درگیری‌ها به صدا درآورد.

در حال حاضر، مذاکرات در دوحه بر محور‌هایی نظیر آزادسازی دارایی‌های بلوکه شده ایران، رفع تحریم‌های نفتی و پتروشیمی برای یک دوره ۶۰ روزه برای بررسی برنامه هسته‌ای، و لغو محاصره بنادر نفتی ایران در ازای بازگشایی کامل تنگه هرمز توسط تهران متمرکز است. ایران همچنین به دنبال تضمین‌هایی برای برقراری آتش‌بس در لبنان است، جایی که اسرائیل همچنان به حملات خود ادامه می‌دهد. در این میان، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تلاش می‌کند تا این مذاکرات را با تلاش‌ها برای عادی‌سازی روابط عربستان سعودی، قطر و پاکستان با اسرائیل در چارچوب پیمان ابراهیم مرتبط کند. تحلیلگران بر این باورند که هرگونه توافق با توجه به بی‌اعتمادی عمیق و تلاش هر یک از طرفین برای کسب بیشترین امتیازات داخلی و خارجی، بسیار حساس و شکننده خواهد بود.