تشدید جنگ اسرائیل در لبنان همزمان با مذاکرات تهران-واشنگتن؛ «نتانیاهو به دنبال طولانی‌کردن جنگ است»

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز به نقل از نیوزویک، همزمان با افزایش تحرکات دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن برای پایان دادن به جنگ، اسرائیل جبهه لبنان را به یکی از مهم‌ترین متغیر‌های تعیین‌کننده در سرنوشت مذاکرات تبدیل کرده است. تشدید حملات هوایی و عملیات زمینی علیه حزب‌الله، نزدیک‌ترین متحد منطقه‌ای ایران، در شرایطی صورت می‌گیرد که تهران خواهان توقف درگیری‌ها در تمامی جبهه‌هاست.

در این گزارش آمده است که تصمیم بنیامین نتانیاهو برای گسترش عملیات در لبنان، هم آمریکا و هم ایران را در برابر انتخاب‌های دشوار قرار داده است. برای واشنگتن، مسئله این است که آیا باید اولویت را بر پایان سریع جنگی پرهزینه بگذارد یا همچنان حمایت کامل خود از اسرائیل را حفظ کند. برای تهران نیز این پرسش مطرح است که آیا توافقی را بپذیرد که می‌تواند از فشار جنگ بکاهد، یا برای دفاع از حزب‌الله، خطر تشدید بیشتر تنش‌ها را قبول کند.

فرانک لوونشتاین، فرستاده پیشین آمریکا در روند صلح خاورمیانه، به نیوزویک گفته است که نشانه‌ها حاکی از آن است که نتانیاهو علاقه‌مند به ادامه جنگ ایران و همچنین تداوم درگیری در لبنان است، مگر آنکه واشنگتن او را ناچار به توقف کند. به گفته او، یکی از انگیزه‌های اصلی نخست‌وزیر اسرائیل، خارج کردن هرگونه امید به تمدید آتش‌بس یا پیشبرد توافق احتمالی میان آمریکا و ایران از مسیر فعلی است.

همزمان، وزارت بهداشت لبنان اعلام کرده که حملات اخیر اسرائیل به جنوب و شرق این کشور دست‌کم ۳۱ کشته برجای گذاشته که شماری از آنها کودک بوده‌اند. اسرائیل نیز به‌طور جداگانه اعلام کرده فردی را که به‌تازگی به‌عنوان رئیس شاخه نظامی حماس در غزه منصوب شده بود، هدف قرار داده و کشته است.

نیوزویک در ادامه می‌نویسد حتی اگر آمریکا بتواند اسرائیل را به کاهش یا توقف عملیات در لبنان وادار کند، این اقدام لزوماً به معنای پایان پایدار بحران نخواهد بود. تجربه آتش‌بس‌های گذشته در منطقه، به‌ویژه از زمان آغاز بحران گسترده خاورمیانه در اکتبر ۲۰۲۳، نشان داده که این وقفه‌ها اغلب موقت بوده‌اند و دوباره جای خود را به تشدید تدریجی درگیری داده‌اند.

گزارش همچنین به پیچیدگی رابطه دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو اشاره می‌کند. با وجود گزارش‌هایی درباره شکاف میان دو طرف، ترامپ در نهایت هم در جنگ ۱۲ روزه گذشته و هم در جنگ گسترده‌تر آمریکا و اسرائیل علیه ایران، در کنار تل‌آویو قرار گرفت. با این حال، اکنون که جنگ به آستانه سه‌ماهگی رسیده، هزینه‌های فزاینده، دستاورد‌های محدود و کاهش حمایت داخلی، فشار مضاعفی بر کاخ سفید وارد کرده است.

در سوی مقابل، ایران با وجود ضربه‌های سنگین، همچنان نشانه‌هایی از تاب‌آوری نشان داده است. بنا بر این گزارش، تهران نه‌تنها از مواضع خود برای پایان جنگ عقب ننشسته، بلکه هم‌زمان در حال بازسازی توان موشکی و پهپادی خود نیز هست. افزون بر این، اختلال در تجارت انرژی به‌دلیل تنش‌های دریایی و محاصره‌های متقابل در تنگه هرمز، بازار‌های جهانی را نیز در وضعیت بی‌ثباتی قرار داده است.

ایان لسر، پژوهشگر ارشد «صندوق مارشال آلمان»، به نیوزویک گفته عملیات تازه اسرائیل در لبنان احتمالاً مذاکرات از پیش شکننده با تهران را پیچیده‌تر می‌کند، اما بعید است ایران صرفاً به‌خاطر لبنان، یک توافق مطلوب را رد کند. او در عین حال تأکید کرده که فشار جریان‌های راست‌گرای کابینه اسرائیل، از عوامل مهم تشدید دوباره عملیات در لبنان بوده است.

در بخش دیگری از گزارش، دنی سیترینوویچ، مقام پیشین اطلاعاتی اسرائیل، می‌گوید کارزار گسترش‌یافته اسرائیل در لبنان تنها بُعد نظامی ندارد و بخشی از آن برای مصرف سیاسی داخلی طراحی شده است. به گفته او، این احتمال وجود دارد که نتانیاهو بخواهد با ادامه تنش‌ها، توافق احتمالی آمریکا و ایران را پیچیده‌تر یا حتی تضعیف کند. با این حال، او هشدار می‌دهد که اسرائیل هنوز راهبرد روشنی برای خروج از تله راهبردی لبنان ندارد.

در ارزیابی نیوزویک، حزب‌الله اگرچه از زمان ورود به جنگ و پس از ضربات سنگین سال‌های اخیر آسیب جدی دیده، اما همچنان ظرفیت نظامی قابل‌توجهی حفظ کرده است. تغییر تاکتیک این گروه به استفاده از پهپاد‌های دید اول‌شخص (FPV) نیز عملیات اسرائیل را دشوارتر کرده و نشان می‌دهد چشم‌انداز حذف کامل این بازیگر، دست‌کم در کوتاه‌مدت، واقع‌بینانه نیست.

در بخش پایانی، گزارش به نگاه تهران می‌پردازد و تأکید می‌کند که از منظر جمهوری اسلامی، لبنان یک جبهه فرعی نیست، بلکه بخشی از یک آرایش منطقه‌ای گسترده‌تر به شمار می‌رود. به گفته تحلیلگران، ایران احتمالاً تلاش خواهد کرد ضمن حفظ مسیر دیپلماتیک با آمریکا، توان کنونی و آینده نیرو‌های هم‌پیمانش از جمله حزب‌الله را نیز حفظ کند. از این رو، هر توافقی که جایگاه لبنان را نادیده بگیرد، ممکن است از نظر تهران توافقی ناقص تلقی شود.

جمع‌بندی گزارش این است که کاخ سفید در برابر موازنه‌ای دشوار قرار گرفته است: از یک‌سو حفظ هم‌راستایی با اسرائیل و از سوی دیگر پیگیری ثبات منطقه‌ای لازم برای دوام هرگونه چارچوب دیپلماتیک با ایران. در چنین شرایطی، جبهه لبنان می‌تواند به عامل تعیین‌کننده در موفقیت یا شکست مذاکرات آینده تبدیل شود.