«دیوانه»ای که رئیس‌جمهور شد؛ درون دنیای خاویر میلی، مرد اره‌به‌دست آرژانتین
از «ژنرال آنکپ» تا کاخ ریاست‌جمهوری
فوریه ۲۰۱۹، جشنواره‌ای برای طرفداران انیمه در بوئنوس‌آیرس. مردی با لباس ابرقهرمانی سیاه‌وزرد و عصایی بزرگ، خود را «ژنرال آنکپ» (مخفف آنارکو-کاپیتالیسم) معرفی کرد و علیه «کینزی‌ها و جمع‌گرایان» شعار داد.
چهار سال بعد، همان مرد – خاویر میلی – با ۵۷ درصد آرا رئیس‌جمهور آرژانتین شد.
ظاهر نامتعارف، خط‌ریش‌های پرپشت و مو‌های آشفته، در کنار رفتار‌های نمایشی، چون چرخاندن اره‌برقی در تجمعات انتخاباتی، او را به چهره‌ای غیرمتعارف در سیاست آمریکای لاتین تبدیل کرده است.
ریشه‌های یک خشم
میلی در سال ۱۹۷۰ در بوئنوس‌آیرس متولد شد. طبق روایت زندگی‌نامه‌نویسانش، کودکی او با خشونت پدر همراه بوده و همین تجربه‌ها در شکل‌گیری شخصیت تند و عصبی او نقش داشته است. تنها حامی نزدیکش، خواهرش «کارینا میلی» بود که امروز از نزدیک‌ترین مشاوران سیاسی او محسوب می‌شود.
او در جوانی در یک گروه کاور رولینگ استونز می‌خواند و مدتی دروازه‌بان نیمه‌حرفه‌ای فوتبال بود؛ لقبی که همان زمان گرفت – «ال لوکو» – هنوز همراه اوست.
ایدئولوژی: بازار نه‌تنها کارآمد، بلکه «عادلانه» است
میلی از منتقدان سرسخت اقتصاد کینزی است و خود را پیرو اقتصاددانان لیبرترین، چون فریدریش هایک، میلتون فریدمن و موری راتبارد می‌داند. او در سال‌های اخیر به آنارکو-کاپیتالیسم گرایش یافت؛ جریانی که خواهان حذف گسترده نقش دولت و واگذاری تقریباً همه امور به بخش خصوصی است.
با این حال، میلی در عمل خود را «مینارشیست» می‌داند: مدافع دولتی حداقلی که تنها وظیفه‌اش تأمین امنیت و دفاع باشد.
او بار‌ها ساختار سیاسی آرژانتین را «کاست فاسد» نامیده و در یکی از جنجالی‌ترین اظهاراتش، دولت را به «شکارچی در مهدکودک» تشبیه کرده بود.
صعود در بستر بحران
آرژانتین دهه‌هاست با تورم مزمن، بدهی‌های خارجی و رکود اقتصادی دست‌وپنجه نرم می‌کند. در سال‌های اخیر، حدود ۴۰ درصد جمعیت زیر خط فقر زندگی می‌کردند. میلی، ناکامی تاریخی «پرونیسم» – ایدئولوژی رفاه‌محور غالب در سیاست آرژانتین – را عامل اصلی بحران می‌داند.
کارزار انتخاباتی او با نماد «اره‌برقی» گره خورد؛ استعاره‌ای برای قطع وزارتخانه‌ها و هزینه‌های دولتی. شعارش هم صریح بود:
«زنده باد آزادی، لعنتی!»
شوک‌درمانی: موفقیت آماری، هزینه اجتماعی
میلی پس از ورود به قدرت، ۱۰ وزارتخانه از ۱۹ وزارتخانه را منحل کرد.
طبق آمار رسمی، تورم از ۲۱۱ درصد در سال ۲۰۲۳ به حدود ۳۱.۵ درصد در اواخر ۲۰۲۵ کاهش یافت.
اما منتقدان می‌گویند این مهار تورم با بهای اجتماعی سنگینی همراه بوده است:
کاهش ۱۷ درصدی هزینه‌های اجتماعی
حذف گسترده حمایت‌های دولتی از افراد دارای معلولیت
افزایش بی‌خانمانی در بوئنوس‌آیرس
اعتراضات مکرر بازنشستگان و دانشجویان
در محله‌های فقیرنشین حاشیه پایتخت، کاهش خدمات دولتی باعث شده باند‌های مواد مخدر نقش تأمین‌کننده خدمات اجتماعی را ایفا کنند.
واقعیت قدرت: مصالحه ناگزیر
با وجود گفتمان رادیکال، میلی در پارلمان اکثریت ندارد و برای تصویب لوایح خود ناچار به مذاکره با مخالفان پرونیست و محافظه‌کاران است. همین موضوع باعث نارضایتی برخی لیبرترین‌های تندرو شده که او را به «عقب‌نشینی» متهم می‌کنند.
وعده دلاریزه‌کردن اقتصاد نیز هنوز عملی نشده؛ میلی دلیل آن را محدودیت‌های ساختاری نظام سیاسی می‌داند.
میلی؛ سیاستمدار یا پدیده فرهنگی؟
تحلیلگران معتقدند میلی بیش از آنکه محصول ساختار حزبی باشد، نتیجه «استراتژی رسانه‌ای» و خشم اجتماعی است. او خشم بخشی از جامعه‌ای را نمایندگی می‌کند که از تورم، فساد و ناکارآمدی خسته شده‌اند.
برای هوادارانش، او ناجی است.
برای منتقدانش، پوپولیستی خطرناک با گرایش‌های اقتدارگرایانه.
اما یک واقعیت روشن است:
خاویر میلی نه‌تنها سیاست آرژانتین، بلکه گفتمان اقتصادی در آمریکای لاتین را دگرگون کرده است.
ناترازی بنزین حل شد
امیرعلی ابوالفتح در گفت‌وگو با فراز
پیامد درخواست عجیب دانشگاه علوم پزشکی از بانک‌ها
- تازه‌ها
- پربازدیدها
یک نماینده مجلس به فراز گفت:
گفت‌وگوی فراز با سخنگوی صنعت آب کشور
گزارش تصویری اختصاصی فراز از مراسم بدرقه رهبر جان‌فدا
علی باقری دبیر کل حزب اطلاح‌طلب «عهد» در گفتگو با فراز: